Trách Nhiệm

Giới thiệu

Mùa Thu, Năm 1998
Khúc sinh ra trong kỳ vọng lớn lao của cả dòng họ. Ông nội từng là cán bộ lão thành cách mạng, có bằng khen treo trang trọng trên bàn thờ tổ tiên. Cha là công chức mẫu mực, đã ba lần nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp thành phố. Còn cậu, cậu phải nối dõi truyền thống ấy. Cuộc đời cậu được vạch sẵn như một đường kẻ chỉ mực Tàu trên giấy trắng: học trường điểm, thi đại học ngành quản lý, làm công chức, lấy vợ tử tế, sinh con trai, dạy con thành người có ích cho xã hội. Một cuộc đời thẳng tắp, ngăn nắp và sạch sẽ.
Mùa Thu, Năm 2004
Khúc vào lớp Một trường Tiểu học Kim Đồng. Cậu bé gầy nhỏ, da trắng xanh, đôi mắt một mí lúc nào cũng mở to nhìn thế giới bằng vẻ tò mò xen lẫn rụt rè. Cậu ngồi bàn đầu, im lặng nghe giảng, không bao giờ nói chuyện riêng. Về nhà, cậu tự giác ngồi vào bàn học, làm bài xong mới dám bật tivi xem hoạt hình.
Mùa Thu, Năm 2005
Nắng vàng như mật ong rải khắp sân trường. Tiếng trống tan học vừa dứt, học sinh ùa ra cổng như đàn ong vỡ tổ. Khúc đứng tựa lưng vào gốc bàng cổ thụ, cặp sách ôm trước ngực, chờ mẹ đến đón như mọi ngày. Gió heo may thổi nhẹ, cuốn theo mùi khói bếp và mùi cơm cháy từ những ngôi nhà quanh trường. Bỗng một mùi hương lạ lùng xộc vào mũi cậu , một mùi béo ngậy, thơm nức, quyện với mùi bột chiên giòn tan. Cậu quay sang, thấy một cậu bé khá mũm mĩm đang cầm trên tay một hộp giấy bóng loáng, in hình chú gà vàng ươm đang cười, tên cậu bé là Phát - bạn cùng lớp của Khúc. Phát mở nắp, làn khói trắng mỏng manh bay lên, để lộ những miếng gà tẩm bột chiên vàng rụm, còn lấm tấm hạt tiêu đen. Nó cầm một miếng đùi gà to bằng nắm tay, cắn một miếng ngập răng. Lớp vỏ giòn rụm vỡ ra, để lộ phần thịt trắng muốt, mọng nước. Nước sốt cà chua đỏ au chảy ra khóe miệng nó, trông thật ngon lành. "Ê Khúc! Cậu ăn gà rán bao giờ chưa?". Phát hỏi, miệng vẫn nhai đầy thức ăn, giọng lơ lớ vì thức ăn còn trong má. "Mẹ tớ mua cho tớ đấy. Ngon cực! Cậu thử một miếng không?". Khúc nuốt nước miếng. Cổ họng cậu chuyển động, đôi mắt dán chặt vào miếng gà vàng óng. Cậu chưa từng được ăn món ấy. Trong bữa cơm nhà cậu, đồ ăn luôn là những món thanh đạm: cơm trắng, rau luộc, thịt kho tàu, cá hấp xì dầu. Mẹ cậu nói: "Ăn uống phải giữ gìn, bệnh từ miệng mà vào." Ngay cả mì tôm , cái món mà lũ trẻ cùng xóm vẫn thường húp sùm sụp mỗi chiều với Khúc cũng là thứ xa xỉ, bởi mẹ cậu bảo nó đầy chất bảo quản, ăn vào hại thận, rụng tóc, lùn người. Cậu lắc đầu, lí nhí: "Tớ chưa ăn bao giờ."
"Sao cậu không bảo mẹ cậu mua cho? Tớ nói mẹ tớ mua là mẹ tớ mua liền." Phát nhún vai, lại cắn thêm một miếng nữa, vẻ mặt đầy khoái trá. Một mẩu bột chiên rơi xuống đất, mấy con kiến nhỏ ngay lập tức bu vào. Khúc im lặng. Nhưng hình ảnh miếng gà rán vàng ươm cứ ám ảnh cậu suốt buổi chiều. Cậu ngồi trong lớp học thêm Toán mà đầu óc cứ nghĩ đến lớp vỏ giòn tan, phần thịt mọng nước, mùi thơm béo ngậy lan tỏa trong không khí. Cậu tưởng tượng ra cảnh mình được cắn một miếng, được nếm vị gà rán lần đầu tiên trong đời. Đến bữa cơm tối, khi cả nhà quây quần bên mâm cơm đạm bạc, Khúc rụt rè cất tiếng. Ánh đèn neon trắng hắt xuống bàn ăn, soi rõ từng hạt cơm trắng muốt trong bát sứ men xanh. Mùi canh cải nấu gừng tỏa nhẹ. Ông Tường đang chậm rãi gỡ xương con cá rô đồng chiên giòn, gắp miếng thịt trắng ngần bỏ vào bát cho con trai. Bà Mỹ đang chan canh, tay thoăn thoắt, mắt không rời bát canh. "Mẹ ơi…" Giọng Khúc nhỏ như muỗi kêu, tay cậu bé mân mê đôi đũa tre đã ngả màu thời gian. Bà Mỹ không ngẩng đầu, vẫn chăm chú múc canh: "Ăn đi con, cá chiên giòn ăn nóng mới ngon. Hôm nay mẹ mua cá rô đồng tươi lắm.""Dạ… Mẹ ơi, con muốn…" Khúc hít một hơi sâu, bàn tay nhỏ nắm chặt đôi đũa đến trắng khớp "Con muốn ăn gà rán mẹ ạ. Bạn Phát bạn ý được ăn suốt, bạn ý bảo ngon lắm. Con… con cũng muốn thử một lần thôi, có được không mẹ?". Không khí trong phòng bỗng chùng xuống. Tiếng đũa chạm bát ngừng bặt. Ngay cả tiếng tivi nhà hàng xóm vọng qua tường cũng như nhỏ lại. Ông Tường ngừng tay gỡ cá, đặt đôi đũa xuống bàn, chậm rãi lau miệng bằng khăn giấy. Bà Mỹ cuối cùng cũng ngước mắt lên, đôi mắt sắc như dao cau, đen láy dưới hàng lông mày mảnh: "Gà rán? Ai xui con đòi hỏi cái thứ ấy?"
Giọng bà kéo dài, mang theo vẻ kinh ngạc pha lẫn bất bình. "Không ai xui hết ạ. Tại con thấy bạn Phát được ăn… trông ngon lắm mẹ. Con chỉ muốn thử một lần thôi.". "Thấy người ta ăn thì mình đòi ăn, thấy người ta chết có đòi chết theo không?". Bà Mỹ buông đôi đũa xuống bàn, tiếng cạch vang lên khô khốc. "Mẹ đã dạy con bao nhiêu lần rồi, đừng có nhìn người khác mà ham. Gà rán là cái thứ vô bổ, toàn dầu mỡ chiên đi chiên lại cả tuần. Người ta dùng gà thải loại, gà ốm, gà bệnh, tẩm bột rẻ tiền, chiên trong chảo dầu đen ngòm. Ăn vào thì béo phì, tiểu đường, tim mạch. Con có biết không? Con còn nhỏ, biết gì mà đòi?". Khúc cúi đầu, mắt rưng rưng. Cậu không hiểu những điều mẹ nói, béo phì là gì, tiểu đường là gì, tim mạch là gì? Nhưng giọng điệu của mẹ làm cậu sợ hãi. Cậu lí nhí: "Nhưng mà… chỉ một lần thôi mà mẹ… Ăn một lần chắc không sao đâu…". Cạch! Đôi đũa của bà Mỹ đập mạnh xuống mặt bàn, làm bát canh sóng sánh, vài giọt nước canh nâu nhạt bắn ra mặt bàn gỗ. Khuôn mặt bà đỏ bừng, gân xanh nổi lên hai bên thái dương: "Nhất định không được! Mẹ nói không là không! Con còn nhỏ biết cái gì mà đòi với hỏi? Cha mẹ nuôi con ăn học tử tế, cho con ăn những thứ sạch sẽ bổ dưỡng, không lẽ lại hại con? Con nhìn lại mình đi, gầy như que củi, ốm đau suốt ngày, còn đòi ăn mấy thứ rác rưởi ngoài đường! Có phải con chê cơm mẹ nấu không ngon không? Có phải con đòi ăn đồ độc hại ngoài đường cho sướng miệng, rồi mai mốt đau bụng nằm viện cho cha mẹ khổ không?". Giọng bà mỗi lúc một cao, mỗi lúc một chói tai, vang vọng trong căn phòng nhỏ. Ông Tường ngồi bên cạnh, trầm ngâm nhấp một ngụm trà nóng, không nói câu nào, nhưng đôi lông mày cau lại đầy vẻ không hài lòng. Ông đặt chén trà xuống, tiếng sứ chạm mặt bàn kêu lanh canh. "Thôi được rồi mẹ nó, bình tĩnh…". Ông lên tiếng, giọng trầm đều. "Bình tĩnh cái gì?". Bà Mỹ quay ngoắt sang chồng: “Anh xem con anh đi, mới tí tuổi đầu đã đua đòi ăn chơi, mai mốt lớn lên còn ra cái thể thống gì nữa?". Khúc không chịu đựng được nữa. Nước mắt trào ra, lăn dài trên má. Cậu bé đứng bật dậy, ghế đổ kêu rầm một tiếng trên nền gạch men, rồi chạy vụt lên cầu thang. Những bậc gỗ lim kêu ken két dưới đôi chân nhỏ xíu, tiếng chân thình thịch như nhịp tim đập dồn dập trong lồng ngực. Cánh cửa phòng đóng sầm lại, át đi tiếng bà Mỹ vẫn đang lải nhải phía dưới nhà: "Đúng là hư quen thói! Mới tí tuổi đầu đã đua đòi…". Trong căn phòng nhỏ hẹp, Khúc úp mặt xuống gối, khóc tức tưởi. Vai cậu run lên bần bật theo từng tiếng nấc. Nước mắt thấm ướt cả vỏ gối, lan ra thành một mảng tối trên nền vải trắng. Ngoài cửa sổ, trời đã tối hẳn. Mấy ngọn đèn đường vàng vọt hắt qua tấm rèm cửa mỏng manh, vẽ lên tường những vệt sáng nhợt nhạt, chao đảo mỗi khi gió thổi. Tiếng dế kêu rả rích ngoài vườn. Khúc nằm co ro, nước mắt vẫn lặng lẽ chảy, thấm ướt cả tóc mai.
Mùa Thu, Năm 2010
Khúc học lớp Bảy trường Trung học cơ sở Nguyễn Du. Cậu cao hơn trước, nhưng vẫn gầy gò, xanh xao. Cặp kính cận nhẹ trên sống mũi khiến khuôn mặt càng thêm vẻ thư sinh, trầm tĩnh. Thành tích luôn đứng đầu khối, môn Toán nhất trường, môn Văn được cô giáo khen viết hay, sâu sắc. Cha mẹ cậu rất hài lòng với thành tích của cậu. Trên lớp, Khúc ít nói, ít cười. Giờ ra chơi, trong khi lũ bạn ùa ra sân đá bóng, nhảy dây, đuổi bắt nhau ầm ĩ, cậu thường ngồi lỳ trong lớp, đọc sách hoặc làm bài tập. Cậu không ghét ai, nhưng cũng chẳng thân với ai. Những đứa trẻ cùng lớp nhìn cậu bằng ánh mắt dè dặt, như thể cậu là một sinh vật đến từ hành tinh khác. Chúng không bắt nạt cậu, nhưng cũng chẳng mời cậu tham gia bất kỳ trò chơi nào. Cậu chỉ có một người bạn tên là Phong. Phong ngồi bàn thứ ba, cạnh cửa sổ – nơi có thể nhìn ra khoảng sân trường rợp bóng phượng vĩ. Nó là một thằng con trai đen nhẻm, nghịch ngợm, tóc lúc nào cũng bù xù như tổ quạ. Áo sơ mi trắng chẳng bao giờ bỏ trong quần đàng hoàng, cặp sách quai đeo lệch một bên vai, đầu gối lúc nào cũng có vết trầy xước vì những trận đá bóng nảy lửa. Nó học không giỏi, bài kiểm tra toàn điểm năm, điểm sáu, nhưng bù lại, nó vẽ rất đẹp và đá bóng cừ. Điều ấn tượng nhất là nụ cười của nó. Nụ cười tươi rói, để lộ hàm răng trắng đều, đôi mắt sáng lấp lánh như có ánh mặt trời ẩn giấu bên trong. Một buổi sáng , khi Khúc đang ngồi một mình trong giờ ra chơi, mắt nhìn xa xăm ra ngoài cửa sổ, nơi mấy cành phượng đã bắt đầu trổ những nụ hoa đỏ thẫm, Phong bất ngờ xuất hiện bên cạnh. Nó đập tay xuống bàn đánh rầm một cái, làm Khúc giật nảy mình, suýt đánh rơi cuốn sách đang đọc: "Này bạn kia! Nhìn gì ngoài đó chăm chú thế? Chim bay ngang qua hả? Hay là đếm lá rụng?". Khúc quay lại, bắt gặp khuôn mặt tươi cười và đôi mắt tinh nghịch của Phong. Cậu hơi lúng túng, điều chỉnh lại cặp kính trên sống mũi. Cậu mỉm cười ngượng ngùng: “Không có gì đâu. Tôi chỉ… ngắm cây thôi.". "Ngắm cây ?" – Phong nhướn mày, vẻ mặt đầy hoài nghi, hai tay chống hông “Cậu có thú vui lạ thật đấy. Người ta ra chơi thì chạy nhảy, đá bóng, cậu lại ngồi đây ngắm cây, mà cái cây này có gì đẹp đâu, trông nhỏ nhỏ, lá còn sắp héo nữa. Nhưng mà tự nhiên, tôi thấy cậu thật thú vị. Làm bạn nhé?". Nó chìa bàn tay ra, lòng bàn tay còn dính mực tím của giờ học trước. Khúc nhìn bàn tay ấy, rồi nhìn lên khuôn mặt Phong. Cậu chần chừ một giây, rồi nắm lấy. Bàn tay Phong ấm và chắc, khác hẳn bàn tay lạnh ngắt của cậu. "Ừ. Làm bạn.". Từ hôm ấy, Phong trở thành người bạn thân đầu tiên và duy nhất của Khúc. Nó hay rủ Khúc ra sân chơi, dù Khúc đá bóng dở tệ, lần nào cũng để thủng lưới, mồ hôi nhễ nhại, kính mờ hết cả. Nó cũng chia sẻ cho Khúc những cuốn truyện tranh nó giấu trong ngăn bàn những cuốn truyện mà mẹ nó cấm đọc vì "vô bổ, không giúp ích cho học tập". Khúc thì giúp Phong làm bài tập Toán, kiên nhẫn giảng đi giảng lại cho tới khi nó hiểu, dù có lúc phải mất cả giờ mới xong một bài. Chiều thứ Sáu, trời tháng Mười một bắt đầu se lạnh. Những cơn gió thổi nhẹ, cuốn theo mùi hoa sữa thoang thoảng từ những hàng cây ven đường Nguyễn Du. Nắng chiều vàng nhạt như mật ong rải trên mặt đường nhựa, trên những tán bàng đang chuyển màu đỏ úa. Tiếng trống tan trường vang lên từng hồi giòn giã, học sinh ùa ra cổng như đàn chim vỡ tổ, tiếng cười nói, gọi nhau í ới hòa lẫn tiếng chuông xe đạp lanh canh. Phong đạp chiếc xe cà tàng của nó – chiếc xe màu đỏ có dán hình siêu nhân đã bong tróc gần hết, phanh kêu ken két mỗi lần bóp đuổi theo Khúc đang dắt xe ra khỏi cổng trường. Nó vỗ mạnh vào vai Khúc, cười hềnh hệch: "Ê Khúc! Nay tan học sớm, đi lượn một vòng không? Tao vừa phát hiện ra một chỗ bán kẹo bông gòn siêu ngon ở gần Hồ Thuyền Quang. Ông lão bán kẹo ở đó làm kẹo to lắm, bằng cả cái mặt mày luôn. Đi đi, tao bao!". Khúc ngập ngừng. Cậu biết mẹ cậu luôn yêu cầu cậu phải về nhà ngay sau khi tan học, không được la cà. Mỗi ngày, bà đều tính thời gian từ trường về nhà, nếu cậu về muộn quá mười lăm phút là sẽ bị tra hỏi. Nhưng hôm nay là thứ Sáu, bài kiểm tra Toán cậu vừa được mười điểm, tâm trạng đang rất vui. Với lại mới hơn bốn giờ chiều, đi một vòng rồi về sớm chắc cũng không sao. “Ừ, nhưng tao phải về trước sáu giờ đấy." Cậu đáp, giọng vẫn còn chút lo lắng. “Yên tâm đi! Tao biết một con đường tắt về nhà mày, nhanh lắm! Đảm bảo năm giờ rưỡi là về tới nơi!" Phong nháy mắt, rồi phóng xe vụt đi. Hai chiếc xe đạp bon bon trên con đường nhựa rợp bóng cây. Phong vừa đạp vừa huýt sáo, thỉnh thoảng lại chỉ cho Khúc xem cái này cái kia ,một chú chó con đang chạy theo mẹ, loạng choạng vấp ngã rồi lại lồm cồm bò dậy; một bà cụ gánh hàng rong với đôi quang gánh đầy những thứ quà vặt sặc sỡ; một đám con trai đang chơi bắn bi trong ngõ nhỏ, tiếng bi va vào nhau lách cách. Gió thổi mát rượi, làm tung bay mái tóc lòa xòa trên trán Khúc. Họ đến Hồ Thuyền Quang khi mặt trời đã bắt đầu ngả về phía Tây. Mặt hồ phẳng lặng như một tấm gương khổng lồ, in bóng những đám mây trắng lững lờ trôi. Thỉnh thoảng, vài con cá rô phi ngoi lên đớp bọt, tạo thành những vòng tròn lan tỏa trên mặt nước. Ven hồ, những hàng liễu rủ bóng xuống mặt nước xanh biếc, cành lá đung đưa trong gió như những mái tóc dài của thiếu nữ. Người bán kẹo bông gòn là một ông lão với chòm râu bạc phơ, chiếc máy làm kẹo quay vù vù, nhả ra những sợi đường trắng muốt, mỏng manh như mây trời. Ông lão cười hiền hậu, bàn tay gầy guộc thoăn thoắt quấn những sợi đường vào que tre, tạo thành những đám mây ngọt ngào. Phong mua hai cây kẹo, đưa cho Khúc một cây. Cả hai ngồi xuống ghế đá ven hồ, vừa ăn kẹo vừa trò chuyện. Vị đường tan nơi đầu lưỡi, ngòn ngọt, thơm thơm. “Mày biết không, Khúc?" Phong đột nhiên nói, mắt nhìn xa xăm ra mặt hồ, nơi ánh hoàng hôn đang bắt đầu nhuộm vàng mặt nước. "Sau này tao muốn làm họa sĩ truyện tranh.". Khúc quay sang nhìn bạn, hơi ngạc nhiên: "Họa sĩ truyện tranh á?"
"Ừ! Tao sẽ vẽ những câu chuyện thật hay, để trẻ con trên cả nước đều đọc. Những câu chuyện về tình bạn, về lòng dũng cảm, về những giấc mơ. Tao đã tập vẽ từ hồi lớp Năm rồi, mày xem này.". Phong lấy từ trong cặp ra một quyển vở cũ kỹ, bìa đã quăn góc, mở ra cho Khúc xem. Bên trong là những trang giấy đầy những nét vẽ chì: nhân vật, khung cảnh, những mẩu truyện tranh ngắn. Nét vẽ còn ngây ngô, tỉ lệ còn chưa chuẩn, nhưng tràn đầy sức sống và đam mê. Có bức vẽ một cậu bé đang bay trên lưng rồng, có bức vẽ hai người bạn đang chia nhau ổ bánh mì dưới gốc cây. "Đẹp quá!" – Khúc thốt lên, mắt sáng rỡ sau cặp kính. "Tao tin mày làm được mà, Phong.". "Còn mày thì sao? Sau này mày muốn làm gì?". Khúc im lặng. Câu hỏi ấy như một mũi kim châm vào tim cậu. Cậu muốn làm gì ư? Cậu chưa từng nghĩ đến điều đó. Cậu chỉ biết học thật giỏi, thi đỗ cấp Ba, rồi đại học, rồi trở thành công chức như cha. Nhưng…
Gió từ mặt hồ thổi vào mát rượi, cuốn theo vài sợi kẹo bông gòn bay lên trời. Khúc nhìn những sợi đường trắng muốt ấy, lòng bỗng dưng trống rỗng. "Tao… tao không biết nữa. Chắc là làm theo ý cha mẹ thôi." Cuối cùng cậu đáp, giọng nhỏ dần, gần như thì thầm.
Phong không nói gì thêm. Nó hiểu bạn nó. Nó đã nghe Khúc kể nhiều về cha mẹ cậu – những con người vô cùng nghiêm khắc . Nó chỉ vỗ vai bạn, cười: "Thôi kệ, tương lai còn dài. Giờ đi về kẻo muộn! Mày mà về trễ là chết với mẹ mày đấy.". Hai đứa rời Hồ Thuyền Quang lúc năm giờ mười lăm. Phong chỉ cho Khúc con đường tắt qua phố Hàng Mành, vừa nhanh vừa ít xe. Đến ngã ba nơi hai đứa thường chia tay, chúng vẫy tay chào nhau. Phong cười tươi, tay giơ cao vẫy vẫy: "Mai gặp lại nhé! Nhớ làm bài tập Toán cho tao chép với!". Khúc cười đáp: "Ừ, mày cũng về cẩn thận!". Khúc về đến nhà lúc sáu giờ kém năm. Trời đã nhá nhem tối, đèn đường vàng vọt rọi xuống con ngõ nhỏ, những bóng cây đổ dài trên mặt đường. Cậu dắt xe vào sân, lòng thầm mong mẹ đang bận nấu cơm dưới bếp, sẽ không để ý. Nhưng cánh cửa vừa mở ra, cậu đã thấy mẹ cậu đứng sừng sững ở phòng khách. Bà không mặc tạp dề như thường lệ. Bà mặc bộ áo dài tím than, hai tay khoanh trước ngực, khuôn mặt lạnh tanh dưới ánh đèn neon trắng. Đôi mắt bà nhìn cậu như hai mũi dao găm. "Con đi đâu mà giờ này mới về?". Giọng bà đều đều, không cao, nhưng ẩn chứa cơn thịnh nộ đang được kìm nén. Không khí trong phòng đặc quánh lại, ngột ngạt như trước cơn giông. Trên bàn thờ, nén hương cháy dở tỏa khói mỏng manh, mùi trầm hương thoang thoảng. Khúc thấy sống lưng mình lạnh toát. Tim cậu đập thình thịch trong lồng ngực, hai tay tự nhiên run lên. Cậu lí nhí: "Con… con đi lượn một tí ạ…". "Đi lượn? Đi lượn ở đâu? Đi với ai?" Giọng bà cao lên một chút, sắc như lưỡi dao cạo. "Con… con đi với bạn ạ…". "Bạn nào? Đứa nào? Nói mau!". Khúc giật bắn mình. Tim cậu như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Cổ họng cậu nghẹn đắng, nước mắt đã chực trào ra: "Dạ… dạ Phong ạ… Phong cùng lớp…". Nghe đến tên Phong, sắc mặt bà Mỹ lập tức thay đổi. Một tia nhìn kỳ lạ lóe lên trong đôi mắt bà ,sự khinh miệt pha lẫn cảnh giác, như thể vừa phát hiện ra một mối nguy hiểm tiềm tàng. "Phong? Cái thằng suốt ngày quần áo nhếch nhác, tóc tai bù xù, học hành lẹt đẹt ấy hả? Thì ra lâu nay con chơi với nó. Được, được lắm!". Bà quay người bước về phía bàn uống nước, rót một cốc trà nóng. Hơi nước bốc lên nghi ngút che mờ khuôn mặt bà. Bà uống một ngụm, rồi đặt cốc xuống bàn, phát ra tiếng "cạch" khô khốc. Sau một hồi im lặng nặng nề, bà nói, giọng đã dịu đi một chút nhưng vẫn mang theo sự đe dọa ngầm: "Thôi được rồi. Con lên phòng tắm rửa đi. Tí nữa bố về, chúng ta sẽ xử lý chuyện này.". Khúc chết lặng, trong lòng đầy sợ hãi. Cậu lê bước lên cầu thang, chân tay bủn rủn. Trong phòng tắm, cậu mở vòi nước nóng hết cỡ, để hơi nước phủ mờ tấm gương, che đi khuôn mặt tái nhợt của chính mình.Bảy giờ tối. Tiếng chuông cửa vang lên. Cha cậu về. Ông Tường bước vào nhà, đôi giày da đen bóng loáng, bộ vest xám than phẳng phiu, chiếc cặp da đựng tài liệu kẹp dưới nách. Ông vừa bước vào, bà Mỹ đã thì thầm điều gì đó với ông trong phòng bếp. Tiếng thì thào nhỏ như tiếng chuột gặm gỗ, nhưng Khúc ngồi trên phòng vẫn nghe rõ từng âm thanh vọng lên cầu thang. Rồi cửa phòng bật mở. Ông Tường đứng ở ngưỡng cửa, khuôn mặt lạnh tanh. Trong tay ông cầm một chiếc roi mây - thứ mà ông chưa từng dùng đến. Nó vẫn treo trên tường phòng khách như một lời cảnh báo ngầm.
“Xuống nhà."
Giọng ông không lớn, nhưng có sức nặng ngàn cân. Khúc rùng mình, chầm chậm đứng dậy, theo cha xuống phòng khách. Mỗi bước chân như có đeo chì. Phòng khách sáng trưng dưới ánh đèn neon. Bà Mỹ đã kéo hết rèm cửa lại, như thể sợ hàng xóm nghe thấy tiếng động. Trên bàn thờ tổ tiên, những nén hương đã cháy hết, chỉ còn lại những cọng tàn đen trên bát hương sứ men lam. "Úp mặt vào tường."
Khúc làm theo, hai tay áp vào bức tường lạnh ngắt. Cậu nghe thấy tiếng cha bước lại gần, tiếng roi mây vung lên trong không khí.
Vút!
Cơn đau rát buốt chạy dọc sống lưng. Khúc rên lên, nước mắt trào ra. Nhưng cậu không dám kêu to, chỉ thút thít trong cổ họng.
Vút! Vút!
Mỗi lằn roi là một lời dạy dỗ, rành rọt, đều đặn như nhịp đồng hồ:
"Có biết sai chưa?" – Vút!
"Đi chơi không xin phép!" – Vút!
"Còn dám cãi lời cha mẹ không?" – Vút!
Khúc cắn chặt môi đến bật máu, cố gắng không khóc thành tiếng. Lưng cậu nóng rát như lửa đốt, nước mắt chảy ướt đẫm cổ áo. Nhưng cậu vẫn im lặng, chịu đựng từng lằn roi giáng xuống. Ông Tường vừa đánh vừa nói, giọng đều đều như giảng bài, như thể ông đang đọc một văn bản hành chính: "Mày phải hiểu, cha mẹ làm tất cả là vì mày. Mày còn nhỏ, không biết phân biệt tốt xấu. Cái thằng Phong ấy, cha đã tìm hiểu rồi. Nhà nó nghèo, bố mẹ ly dị, mẹ nó buôn bán ngoài chợ. Loại bạn bè như thế chỉ làm mày hư hỏng thôi. Từ nay về sau, cấm mày chơi với nó. Nghe rõ chưa?". Lúc này, Khúc không chịu đựng được nữa. Một nỗi uất ức khủng khiếp dâng lên trong lòng cậu. Cậu bỗng quay phắt lại, đôi mắt đỏ ngầu vì khóc, nhưng ánh lên một tia phản kháng yếu ớt: "Phong không phải bạn xấu! Cậu ấy là người bạn tốt nhất của con!”
Ông Tường trợn trừng mắt, mặt đỏ gay. Đôi tay ông run lên vì giận dữ. Ông vung roi mạnh hơn, không còn từ tốn như trước nữa. Những lằn roi như mưa trút xuống lưng, xuống vai, xuống chân Khúc. "Mày dám cãi! Mày dám cãi cha mày hả!?". Khúc co ro trong góc tường, hai tay ôm đầu, chịu đựng cơn mưa roi. Cậu không còn sức để khóc nữa, chỉ còn tiếng nấc nghẹn ngào.
"Dừng lại đi anh!"
Bà Mỹ lao vào, giữ lấy cánh tay chồng.
“Anh bình tĩnh! Đánh thế đủ rồi!"
Ông Tường buông roi, thở hồng hộc. Ông chỉ tay vào Khúc, giọng đầy phẫn nộ: "Mày… mày lên phòng ngay! Tự kiểm điểm bản thân đi! Bao giờ biết lỗi thì hẵng xuống!". Khúc lảo đảo đứng dậy. Lưng cậu đau đến mức không thể đứng thẳng. Cậu lê từng bước lên cầu thang, bám vào lan can để khỏi ngã. Bà Mỹ nhìn theo, nói vọng lên, giọng lạnh tanh: "Tự kiểm điểm bản thân cho kỹ vào đấy.". Cánh cửa phòng đóng lại. Căn phòng chìm trong bóng tối, chỉ có ánh trăng non hắt qua khe cửa sổ, trải một vệt sáng bạc lên sàn nhà. Khúc gục xuống giường, úp mặt vào gối. Cậu không dám nằm ngửa vì lưng quá đau. Nước mắt lại chảy.
Ánh trăng soi vào phòng, chạm lên bàn học, nơi có tấm ảnh chụp chung của lớp hồi đầu năm. Trong ảnh, Phong đứng cạnh Khúc, cười tươi rói, tay giơ chữ V. Khúc nhìn tấm ảnh, nước mắt càng rơi nhiều hơn. Sáng hôm sau, Khúc dậy sớm hơn thường lệ. Mắt cậu sưng húp vì khóc. Cậu cố giấu những vết bầm trên tay bằng áo sơ mi dài tay, dù trời đã bắt đầu ấm dần. Đến lớp, cậu mong được gặp Phong, được kể cho Phong nghe mọi chuyện, được nghe Phong an ủi. Nhưng khi cậu đến bên bàn Phong, định bắt chuyện, nhưng Phong lại tránh mặt cậu. Nó quay đi khi thấy Khúc tiến lại gần. Nó không chào, không cười, không nói một lời. Khuôn mặt nó lạnh tanh, đôi mắt nhìn đi chỗ khác. Suốt cả buổi học, nó không hề liếc nhìn Khúc lấy một lần. Khúc hoang mang. Cậu không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Giờ ra chơi, cậu cố gắng đến bên Phong lần nữa, tim đập thình thịch: "Phong… hôm qua tao…"
"Đừng nói chuyện với tôi nữa." Phong cắt ngang, giọng lạnh lùng. Nó đứng dậy, bỏ đi chỗ khác, để mặc Khúc đứng chết trân giữa sân trường đầy nắng. Buổi chiều, khi về nhà, Khúc tình cờ nghe được cuộc điện thoại của mẹ. Bà đang nói chuyện với ai đó qua điện thoại bàn, giọng bà gay gắt: "…Đúng rồi chị ạ, con chị chơi với cháu nhà tôi, rủ rê cháu đi chơi la cà, về muộn. Chị nên dạy dỗ lại con chị đi. Tôi đã báo với cô giáo chủ nhiệm rồi, cô cũng đồng ý là không nên để hai đứa nó ngồi gần nhau nữa. Từ nay chị quản con chị cho chặt vào, đừng để nó làm ảnh hưởng đến việc học của cháu tôi…" Khúc đứng như trời trồng sau cánh cửa. Thì ra là vậy. Mẹ cậu đã gọi cho mẹ của Phong, và cả cô giáo chủ nhiệm. Mẹ cậu đã phá hủy tình bạn duy nhất của cậu.
Cậu lặng lẽ lên phòng, đóng cửa lại. Lần này cậu không khóc to như trước. Nước mắt chỉ lặng lẽ chảy, lăn dài trên gò má gầy guộc. Đôi mắt cậu đỏ hoe.
Mùa Thu, Năm 2013
Khúc vào trường Trung học Phổ thông Chuyên của thành phố - ngôi trường danh giá mà bất kỳ học sinh nào cũng mơ ước được đặt chân vào. Cậu đỗ thủ khoa đầu vào, điểm số cao vượt trội. Tin vui lan khắp họ hàng, người thân, hàng xóm. Ông Tường mở một bữa tiệc nhỏ mời họ hàng đến chia vui, tự tay rót rượu mời từng người, nụ cười hiếm hoi nở trên khuôn mặt khô cứng. Bà Mỹ khoe với mọi người, giọng đầy tự hào: "Cháu nhà tôi nó chăm chỉ, ngoan ngoãn, cha mẹ bảo gì cũng nghe. Sau này nhất định sẽ làm nên chuyện lớn.". Tiệc tan mọi người cũng về hết, bầu trời dần dần tối, Khúc cũng lên phòng, gió mát thổi từng cơn qua khe cửa sổ.Trong phòng Khúc, chiếc đèn bàn tỏa ánh sáng vàng ấm áp. Cậu đang ngồi làm bài tập Toán nâng cao thứ mà ông Tường mua cho cậu với hy vọng cậu sẽ thi đỗ vào trường Đại học Kinh tế Quốc dân hoặc Học viện Hành chính. Những con số, những công thức, những đồ thị nhảy múa trước mắt, rối tung lên như một mớ bòng bong. Đầu óc cậu không thể tập trung nổi. Cậu mở điện thoại, định lên mạng xem tin tức giải trí một chút cho thư giãn. Nhưng rồi, một video trên YouTube vô tình hiện ra trong mục đề xuất. Tiêu đề video: "Vẽ tranh phong cảnh màu nước – Kỹ thuật cơ bản cho người mới bắt đầu." Hình thu nhỏ là một bức tranh phong cảnh tuyệt đẹp – bầu trời hoàng hôn rực rỡ sắc cam, đỏ, tím, in bóng xuống mặt hồ phẳng lặng, xa xa là dãy núi mờ ảo trong sương chiều. Khúc tò mò nhấn vào. Video mở ra với giai điệu nhạc nhẹ nhàng, du dương. Một người họa sĩ trẻ người Nhật Bản đang ngồi bên khung cửa sổ, trước mặt là giá vẽ và một bảng màu nước. Đôi tay anh ta thoăn thoắt, nhẹ nhàng như đang múa. Từng nét cọ mềm mại lướt trên mặt giấy, để lại những mảng màu loang ra, hòa quyện vào nhau tạo thành những sắc thái tuyệt đẹp. Màu vàng của nắng chiều, màu tím của mây, màu xanh thẫm của núi, màu cam rực của mặt trời đang lặn… Tất cả hiện ra dưới bàn tay người họa sĩ như một phép màu. Khúc ngồi bất động, mắt dán chặt vào màn hình. Cậu xem hết video, rồi xem lại lần thứ hai, lần thứ ba, lần thứ tư. Mỗi lần xem, tim cậu lại đập nhanh hơn. Một cảm giác kỳ lạ trỗi dậy trong lòng – một sự rung động mãnh liệt mà cậu chưa từng cảm thấy trước đây. Như thể có ai đó vừa thắp sáng một ngọn đèn trong tâm hồn tối tăm của cậu. Những ngày sau đó, Khúc xem thêm hàng chục video dạy vẽ khác. Cậu xem video về vẽ chì, vẽ than, vẽ màu nước, vẽ sơn dầu. Cậu xem những họa sĩ nổi tiếng trên thế giới chia sẻ về hành trình sáng tạo của họ. Cậu tìm hiểu về các trường phái hội họa – ấn tượng, lập thể, siêu thực, trừu tượng. Mỗi video là một cánh cửa mở ra một thế giới mới, đầy màu sắc và cảm xúc. Cậu dần thích vẽ thường xuyên hơn
.Những nét vẽ đầy vụng về, run rẩy, tỉ lệ sai lệch, màu sắc lem nhem. Nhưng cậu không nản. Cậu vẽ đi vẽ lại, kiên nhẫn như một người thợ thủ công mới vào nghề. Dần dần, những bức tranh của cậu trở nên có hồn hơn. Cậu vẽ khung cửa sổ phòng mình nhìn ra vườn cây. Cậu vẽ con đường đến trường rợp bóng bàng. Cậu vẽ bầu trời hoàng hôn mà cậu vẫn thường ngắm mỗi chiều tan học. Cậu vẽ Phong - người bạn thân duy nhất mà cậu đã mất – với nụ cười tươi rói và đôi mắt sáng lấp lánh. Mỗi khi cầm bút lên, cậu cảm thấy như mọi áp lực, mọi kỳ vọng, mọi nỗi buồn đều tan biến. Chỉ còn lại cậu và những sắc màu, tự do và hạnh phúc. Và rồi cậu nhận ra: cậu muốn trở thành họa sĩ. Đó không chỉ là một sở thích nhất thời. Đó là ước mơ – ước mơ thực sự đầu tiên trong đời cậu. Nhưng cậu cũng biết rằng, nói ra ước mơ này với cha mẹ là điều vô cùng khó khăn. Cha mẹ cậu đã vạch sẵn con đường cho cậu: học đại học ngành quản lý, trở thành công chức nhà nước. Họ sẽ không bao giờ chấp nhận một đứa con làm cái nghề "bấp bênh" như họa sĩ.
Dù vậy, Khúc vẫn quyết định nói. Cậu tin rằng, nếu cha mẹ thấy được đam mê thực sự của cậu, thấy được những bức tranh cậu đã dày công vẽ, họ sẽ hiểu. Và cậu muốn sống thật với chính mình, ít nhất một lần trong đời.
Mùa Thu, năm 2014
Khúc hít một hơi thật sâu, ôm tập tranh của mình xuống phòng khách. Tim cậu đập thình thịch, tay run nhẹ. Cha mẹ cậu đang ngồi uống trà, xem chương trình thời sự tối. Ánh đèn vàng ấm áp tỏa xuống căn phòng. Mùi trà hoa nhài thoang thoảng. Giọng phát thanh viên đều đều vọng ra từ tivi. "Thưa cha mẹ… con có chuyện muốn nói ạ." Ông Tường đang đọc báo, không ngẩng đầu lên. Bà Mỹ đang rót trà, cũng không nhìn cậu: "Chuyện gì? Lại xin tiền mua sách tham khảo hả?" "Dạ không… Con…" Khúc lắp bắp, tay run run mở tập tranh ra, những tờ giấy vẽ sột soạt trong không gian yên tĩnh. "Con muốn nói về định hướng tương lai của con ạ. Con… con muốn làm họa sĩ."
Tiếng tivi dường như cũng nhỏ đi. Tiếng đồng hồ tích tắc trên tường bỗng trở nên rõ ràng lạ thường. Ông Tường từ từ gập tờ báo lại, ngước mắt lên nhìn cậu. Đôi mắt ông không giận dữ, không ngạc nhiên – chỉ có một sự lạnh lùng, như thể ông vừa nghe thấy một câu chuyện cười không hài hước.
"Cái gì?"
Giọng ông đều đều, nhưng ẩn chứa nguy hiểm như mặt hồ phẳng lặng trước cơn bão.
"Con… con muốn làm họa sĩ ạ." Khúc lặp lại, giọng run rẩy. Cậu lật từng trang tranh ra, đặt lên bàn. "Con đã vẽ được một thời gian rồi. Con thực sự yêu thích nó. Con nghĩ con có năng khiếu…"
Cạch!
Chén trà trên tay bà Mỹ rơi xuống bàn, nước trà nóng sóng sánh ra mặt kính, chảy thành dòng xuống mép bàn. Bà trợn tròn mắt, khuôn mặt đỏ bừng: "Khúc! Con nói cái gì vậy!? Họa sĩ!? Cái nghề bấp bênh đó!"
Ông Tường đứng dậy. Ông chậm rãi bước đến bên bàn, cầm tập tranh lên. Ông lật từng trang, khuôn mặt vẫn không biểu lộ cảm xúc gì. Rồi ông đặt tập tranh xuống, thở ra một hơi nặng nề:
"Con đã có ý nghĩ như vậy bao lâu rồi”
"Dạ… dạ hơn một năm nay ạ…"
"Ừ. Vậy là hơn một năm nay con vẽ mấy thứ vô bổ này, thay vì tập trung vào việc học hành đàng hoàng?" – Giọng ông bắt đầu cao lên. "Con có biết cha mẹ đã vất vả thế nào để nuôi con ăn học không? Con có biết bao nhiêu người mơ ước có được vị trí như con không? Công chức nhà nước – công việc ổn định, lương bổng đầy đủ, về hưu có lương hưu, được xã hội tôn trọng. Còn họa sĩ? Họa sĩ là cái nghề gì? Bấp bênh, nay có mai không, nay bán được tranh mai không ai mua. Con định sống bằng niềm tin và không khí à?"
"Nhưng bố… có rất nhiều họa sĩ thành công và giàu có…" Khúc yếu ớt phản bác.
"Đấy là số ít!" Ông Tường đập tay xuống bàn, làm tập tranh rơi lả tả, những tờ giấy vẽ bay xuống sàn nhà như những chiếc lá rụng. "Còn số đông thì sao? Sống chật vật, nghèo khổ, chết đói ngoài đường! Con có muốn cuộc đời mình như thế không? Con có muốn làm cha mẹ thất vọng không?"
"Nhưng con yêu thích nó! Con muốn được theo đuổi đam mê của mình!" Khúc hét lên, lần đầu tiên trong đời cậu dám nói lớn tiếng với cha mẹ. "Tại sao lúc nào con cũng phải làm theo ý bố mẹ? Tại sao con không được sống cuộc đời của chính mình?"
Bốp!
Cái tát như trời giáng vào má Khúc. Cậu loạng choạng, suýt ngã. Tai cậu ù đi, mặt nóng rát như lửa đốt. Bà Mỹ đứng sững, tay bà còn run run sau cú tát. Đôi mắt bà ầng ậc nước:
"Mày… mày dám nói thế với cha mẹ à? Chúng tao nuôi mày mười lăm năm trời, cho mày ăn học tử tế, lo cho mày từng li từng tí. Mày không biết ơn thì thôi, còn dám nói chúng tao áp đặt mày? Mày có còn là con người không?"
Nước mắt trào ra trên má Khúc. Không phải vì cái tát mà vì cảm giác bất lực đến cùng cực. Cậu đã cố gắng giải thích, đã cố gắng cho cha mẹ thấy đam mê của mình, nhưng họ không nghe, không muốn nghe, và sẽ không bao giờ nghe. Ông Tường bước lại gần, giọng ông đã trở lại bình tĩnh:
"Nghe đây, Khúc. Cha mẹ đã quyết định rồi. Con sẽ thi đại học, sẽ học ngành Quản lý Nhà nước, sẽ trở thành công chức. Đó là con đường duy nhất. Còn mấy thứ vẽ vời vô bổ này…"
Ông cầm tập tranh lên. Rồi ông xé chúng.
Những bức tranh - thành quả của hơn nửa năm miệt mài, những tâm huyết và ước mơ của Khúc bị xé tan tành trước mắt cậu. Bức hoa hướng dương cậu định tặng mẹ nhân ngày 8/3. Bức phong cảnh hoàng hôn cậu vẽ từ ký ức về buổi chiều bên Hồ Thuyền Quang. Bức chân dung Phong với nụ cười tươi rói. Tất cả đều tan nát. Những mảnh giấy vụn bay lả tả trong không khí, rơi xuống sàn nhà như những chiếc lá úa mùa thu.
"Từ nay về sau, cấm con đụng đến mấy thứ này nữa. Nghe rõ chưa?" – Ông Tường nói, giọng lạnh như băng.
Khúc đứng chết trân. Mắt cậu ráo hoảnh, không còn nước mắt để khóc. Trên mặt cậu chỉ còn lại sự bất lực. Cậu nhìn những mảnh giấy vụn dưới chân mình ,mảnh này là bầu trời hoàng hôn, mảnh kia là cánh đồng hoa, mảnh nọ là nụ cười của Phong. Tất cả đã tan nát.
Cậu không nói gì nữa. Cậu cúi xuống, nhặt từng mảnh giấy vụn, ôm vào lòng, rồi lẳng lặng quay người bước lên cầu thang. Bước chân cậu nặng nề, chậm chạp như người mất hồn.
Đêm hôm đó, Khúc không ngủ. Cậu ngồi bên cửa sổ, nhìn ánh trăng lạnh lẽo ngoài kia. Trong lòng cậu, một thứ gì đã vỡ rồi.
Mùa đông, năm 2020
Khúc tốt nghiệp đại học. Khoa Quản lý Nhà nước, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Tấm bằng loại Giỏi. Đúng như ý nguyện của cha mẹ. Ngày tốt nghiệp, ông Tường và bà Mỹ đến dự lễ. Ông mặc bộ vest mới, bà diện chiếc áo dài xanh đậm. Họ đứng dưới sân trường đầy nắng, tự hào chụp ảnh cùng con trai trong bộ lễ phục cử nhân. Bà Mỹ cười tươi, khoe với các phụ huynh khác về thành tích của con trai. Ông Tường bắt tay giáo sư hiệu trưởng, cảm ơn nhà trường đã dạy dỗ con ông nên người. Trong khoảnh khắc ấy, họ là những bậc cha mẹ hạnh phúc nhất thế gian. Nhờ sự giúp đỡ của cha, một tháng sau khi tốt nghiệp, Khúc được nhận vào làm chuyên viên tại Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố. Phòng Đăng ký Kinh doanh. Vị trí: Chuyên viên tập sự. Mức lương khởi điểm: bảy triệu đồng một tháng. Công việc: ngồi bàn giấy từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều, tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra giấy tờ, đóng dấu, ký tên, lưu trữ. Những ngày đầu tiên đi làm, Khúc mặc áo sơ mi trắng bỏ trong quần tây đen, đeo thẻ nhân viên trước ngực, ngồi vào bàn làm việc đúng tám giờ, đứng dậy đúng mười một rưỡi để ăn trưa ở căng tin, trở lại làm việc lúc một giờ, ra về lúc năm giờ. Ngày nào cũng như ngày nào, tuần này qua tuần khác, tháng này qua tháng khác. Thời gian trôi đi chậm chạp, đều đều như nhịp đồng hồ treo tường trong phòng làm việc – tích tắc, tích tắc. Đồng nghiệp của cậu hầu hết là những người trung niên, đã làm việc ở đây hàng chục năm. Họ tử tế nhưng nhàm chán. Giờ nghỉ trưa, họ tụ tập uống trà, bàn luận về chính trị, bóng đá, giá vàng, chuyện con cái học hành. Khúc ngồi một góc, im lặng uống trà, thỉnh thoảng gượng cười khi có ai đó nói đùa.
Mùa Đông, năm 2022
Cha mẹ cậu bắt đầu thúc giục chuyện lấy vợ.
Buổi tối mùa đông năm ấy, gió bấc thổi từng cơn lạnh buốt qua khe cửa. Cả nhà đang ngồi xem tivi sau bữa cơm tối. Bà Mỹ đột nhiên đặt chén trà xuống, quay sang nhìn con trai với vẻ mặt nghiêm trọng: "Khúc này, con năm nay hai mươi tư rồi đấy. Cũng đến tuổi lấy vợ rồi. Mẹ thấy mấy đứa bạn học cùng con giờ đứa nào cũng có gia đình cả, có đứa con đã biết đi. Con định bao giờ mới tính chuyện yên bề gia thất?" . Khúc thở dài: "Mẹ ơi, con chưa có ý định lấy vợ đâu ạ.". "Chưa có ý định là sao?" Ông Tường xen vào, giọng đã bắt đầu gay gắt. "Đàn ông con trai, lấy vợ sinh con là trách nhiệm, là nghĩa vụ với gia đình, dòng họ. Con định ở vậy cả đời à?"

"Nhưng con chưa sẵn sàng…"

"Sẵn sàng cái gì?" – Ông Tường gằn giọng. "Ngày xưa ba lấy mẹ con năm hai mươi hai tuổi, có sẵn sàng gì đâu? Cưới về rồi tự khắc sẽ quen. Quan trọng là tìm được người tử tế, môn đăng hộ đối. Chuyện này để mẹ con lo."

Bà Mỹ gật đầu, vẻ mặt đã lộ rõ sự hài lòng: "Mẹ có quen một chị bạn làm ở Sở Giáo dục. Chị ấy có cô cháu gái tên là Linh, năm nay hai mươi ba tuổi, giáo viên tiểu học. Nghe nói con bé xinh xắn, ngoan ngoãn, gia đình cơ bản. Bố nó là trưởng phòng ở Sở Y tế. Cuối tuần này mẹ sắp xếp cho hai đứa đi xem mắt nhé."
Khúc mệt mỏi đáp lại: “Nhưng mẹ…"
"Không nhưng nhị gì hết!" – Bà Mỹ cắt ngang. "Con không cần lo gì cả. Mẹ lo hết rồi. Chỉ cần con ăn mặc tử tế, đến gặp mặt, nói chuyện lịch sự là được."
Khúc im lặng. Cậu biết có phản đối cũng vô ích.
Buổi xem mắt diễn ra vào chiều Chủ nhật, tại một quán cà phê sang trọng ở trung tâm thành phố. Không gian quán ấm cúng với ánh đèn vàng dịu nhẹ, tiếng nhạc piano du dương, mùi cà phê thơm lừng. Khúc đến sớm mười lăm phút, mặc bộ vest xanh navy mà mẹ cậu đã là ủi phẳng phiu từ tối hôm trước, ngồi đợi ở bàn đã đặt sẵn. Cô gái tên Linh đến đúng giờ. Cô mặc chiếc váy liền màu hồng nhạt, tóc buộc đuôi ngựa, khuôn mặt trái xoan thanh tú, nụ cười hiền lành. Quả thực, cô xinh xắn và dễ mến. Họ nói chuyện với nhau suốt hai tiếng đồng hồ. Linh là người nhẹ nhàng, ít nói, thích đọc sách và trồng hoa. Cô kể về công việc dạy học, về những đứa trẻ đáng yêu, về ước mơ có một gia đình nhỏ hạnh phúc. Khúc lắng nghe, thỉnh thoảng gật đầu, mỉm cười. Linh là một cô gái tốt, thực sự tốt. Dù vậy, buổi xem mắt vẫn được coi là thành công. Mẹ Khúc và dì của Linh đều hài lòng. Hai bên gia đình bắt đầu thúc đẩy mối quan hệ. Khúc và Linh gặp nhau đều đặn mỗi cuối tuần ,đi ăn, đi xem phim, đi dạo công viên. Một mối tình nhạt nhẽo, không đam mê, không mãnh liệt, nhưng êm đềm và ổn định. Đúng kiểu tình yêu mà cha mẹ Khúc mong muốn. Sáu tháng sau, họ làm đám hỏi. Một năm sau, họ làm đám cưới.
Mùa Đông, năm 2023
Đêm trước ngày cưới, Khúc tan ca lúc tám giờ tối. Đáng lẽ cậu phải về nhà để chuẩn bị cho ngày trọng đại , kiểm tra lại lễ phục, tập dượt kịch bản, tiếp đón họ hàng từ xa đến. Nhưng cậu không muốn về. Cậu lang thang trên con đường vắng sau cơn mưa. Mặt đường nhựa ướt bóng phản chiếu ánh đèn vàng vọt. Những hàng cây hai bên đường trơ trụi lá, cành khẳng khiu vươn lên bầu trời đêm đen kịt. Gió lạnh thổi từng cơn, mang theo hơi nước và mùi bùn đất ẩm ướt. Khúc đi bộ dọc con đường không đích đến. Đầu óc cậu trống rỗng. Cậu dừng lại ở một ghế đá ven đường, ngồi xuống. Ghế đá lạnh ngắt. Đêm yên tĩnh lạ thường. Không có tiếng xe cộ, không có tiếng người qua lại. Chỉ có tiếng gió rít qua kẽ lá và tiếng dế kêu rả rích đâu đó trong bụi cỏ ven đường. Bỗng một con chim đêm bay ngang qua bầu trời. Nó sà xuống thấp, lướt qua đầu Khúc, để lại trên mái tóc cậu một bãi phân trắng đục. Khúc đưa tay lên sờ. Bãi phân chim còn ấm và ươn ướt. Cậu nhìn bàn tay mình dính chất thải của loài chim.
Bỗng mắt cậu đỏ hoe rồi trào chực nước mắt, dần dần Tiếng khóc bật ra khỏi lồng ngực, khàn đặc, vỡ vụn. Vai cậu run lên bần bật. Hai tay ôm lấy mặt. Những giọt nước mắt nóng hổi trào ra, chảy dọc theo kẽ tay, rơi xuống nền đường nhựa ướt. Tiếng nấc nghẹn lại trong cổ họng, rồi lại bật ra thành tiếng gào thất thanh.
Xung quanh cậu, màn đêm vẫn yên tĩnh. Gió vẫn thổi. Dế vẫn kêu. Không một bóng người qua lại. Không một ánh đèn xe. Chỉ có tiếng khóc của cậu vang lên trong không gian thanh vắng, rồi chìm vào bóng tối. Cậu khóc rất lâu. Khóc đến khi không còn nước mắt. Khóc đến khi cổ họng khản đặc, không thể phát ra âm thanh nào nữa. Khóc đến khi toàn thân rã rời, kiệt sức, gục xuống thành ghế đá lạnh ngắt.
Rồi cậu đứng dậy, lau mặt bằng ống tay áo, chỉnh lại quần áo. Cậu lẳng lặng trở về nhà, bóng lưng đổ dài dưới ánh đèn đường vàng vọt. Ngày cưới diễn ra trong một nhà hàng tiệc cưới sang trọng ở trung tâm thành phố. Cả trăm khách mời ăn mặc lịch sự, hoa tươi trang trí khắp lối đi, đèn chùm pha lê lấp lánh trên trần nhà. Tiếng nhạc du dương vang lên từ dàn loa. Bà Mỹ mặc áo dài đỏ thẫm, tươi cười tiếp khách. Ông Tường bắt tay từng người, mặt đầy tự hào. Khúc đứng trên lễ đường trong bộ vest trắng, cà vạt đỏ thắt gọn gàng. Bên cạnh cậu, Linh trong chiếc váy cưới trắng tinh khôi. Cha mẹ hai bên ngồi hàng ghế đầu, mắt rưng rưng xúc động. MC dẫn chương trình hô to: "Xin quý vị hãy cùng hướng về phía sân khấu, chào đón cô dâu và chú rể trong ngày trọng đại của cuộc đời họ!" Tiếng vỗ tay vang lên như sấm.
Khúc bước đi trên thảm đỏ. Tầm nhìn của cậu bỗng mờ đi. Mọi thứ xung quanh nhòa dần những khuôn mặt cười, những bông hoa tươi, những ánh đèn lấp lánh. Tất cả tan biến, chỉ còn lại một mảng hư vô trắng xóa trước mắt. Nó thật đẹp. Cuộc sống sau hôn nhân bình lặng. Khúc và Linh sống trong một căn hộ chung cư nhỏ do cha mẹ hai bên góp tiền mua. Mỗi sáng, Khúc dậy sớm đi làm, Linh chuẩn bị bữa sáng rồi đến trường dạy học. Chiều về, hai vợ chồng ăn cơm tối, xem tivi.
Năm 2024
Linh mang thai. Tin vui đến với gia đình. Bà Mỹ mừng rỡ khôn xiết, bà bắt đầu đan áo len cho cháu, mua sắm đồ sơ sinh, chuẩn bị mọi thứ cho ngày đón đứa bé chào đời. Ông Tường bắt đầu tính chuyện đặt tên cho cháu, dự định tương lai cho nó – sẽ học trường nào, sẽ làm nghề gì. Một đêm mưa tháng Mười hai, Khúc đang ngồi trong phòng làm việc, xử lý nốt mấy tập hồ sơ còn tồn đọng. Đồng hồ điểm mười một giờ đêm. Ngoài trời mưa rả rích, gió rít từng cơn qua khe cửa. Điện thoại cậu rung lên. Màn hình hiện tên vợ. Cậu bắt máy: "Em gọi anh có chuyện gì?". Đầu dây bên kia, giọng Linh run run vì tức giận: "Anh có cần cái nhà này nữa không!? Vợ đang bầu bí thế này mà đêm hôm anh không về! Anh có biết em ở nhà một mình lo lắng thế nào không? Em gọi cho anh ba cuộc rồi mà anh không nghe máy!"
Khúc nhìn đồng hồ rồi nói. “Giờ anh về."
Cậu cúp máy, tắt máy tính, khoác áo mưa ra về. Mưa tạt vào mặt lạnh buốt.
Năm 2025
Đứa bé chào đời vào một buổi sáng. Là con trai. Nặng ba ký hai. Khỏe mạnh. Tiếng khóc đầu tiên của đứa trẻ vang lên trong phòng sinh, mạnh mẽ và trong trẻo.
Ông bà nội đặt tên cho cháu là Nguyễn Gia Bảo "báu vật của gia đình".
Mùa Thu, Năm 2043
Năm bốn mươi lăm tuổi, Gia Bảo đã là một chàng trai mười tám tuổi, cao lớn, thông minh. Nó học lớp Mười hai trường chuyên của thành phố, thành tích luôn đứng đầu lớp. Một buổi tối mùa thu, khi cả nhà đang quây quần bên mâm cơm, Gia Bảo hít một hơi thật sâu, nói:
“Bố mẹ, con có chuyện muốn nói ạ."
Khúc đặt đũa xuống.
“Con nói đi." – Linh lên tiếng, tay vẫn gắp thức ăn.
"Con… con muốn làm ca sĩ ạ."
Im lặng. Linh há hốc miệng, đôi đũa trên tay rơi xuống bàn. Đôi mắt cô mở to kinh ngạc.
"Cái gì!? Ca sĩ!?" Linh đứng bật dậy, giọng chói tai. "Con điên rồi hả Gia Bảo!? Ca sĩ là cái nghề gì? Nay hát đây mai hát đó, nay nổi tiếng mai hết thời. Con định sống bằng cái nghề bấp bênh ấy à? Không được! Mẹ cấm!"
"Nhưng mẹ…"
"Không nhưng nhị gì hết! Con phải học đại học đàng hoàng, ra trường làm một công việc ổn định! Mẹ đã vất vả nuôi con ăn học, không phải để con đi làm cái trò mua vui cho thiên hạ!"
Gia Bảo quay sang nhìn Khúc, đôi mắt nó van nài, giọng run run: "Bố… bố nói gì giúp con đi."
Khúc nhìn con trai.

"Ta thấy mẹ con nói đúng đấy."

Gia Bảo sững người. Đôi mắt nó mở to. Nó không nói gì nữa. Nó cúi đầu, đứng dậy, lẳng lặng bỏ lên phòng. Cánh cửa đóng sầm lại.

Khúc vẫn ngồi yên. Bữa cơm tiếp tục.
Năm 2048
Gia Bảo đã tốt nghiệp đại học ngành Quản trị Kinh doanh. Nó đi làm cho một công ty nước ngoài, vị trí nhân viên văn phòng, lương tháng mười lăm triệu. Công việc ổn định, đúng như mong muốn của mẹ nó.

Nó không bao giờ nhắc đến ước mơ làm ca sĩ nữa. Cây guitar cất trong góc phòng phủ đầy bụi.

Năm 2076

Khúc nằm trên giường bệnh trong một căn phòng trắng toát, mùi thuốc sát trùng thoang thoảng trong không khí. Những ống dây truyền dịch chằng chịt trên cơ thể gầy guộc, làn da nhăn nheo in hằn những vết thời gian. Máy đo nhịp tim kêu bíp bíp đều đặn bên cạnh.

Xung quanh là con cháu đầy đủ. Linh đã ra đi trước đó hai năm, sau một cơn đột quỵ. Gia Bảo – giờ đã là một người đàn ông năm mươi tuổi, tóc điểm bạc, khuôn mặt đã bắt đầu xuất hiện những nếp nhăn – ngồi bên cạnh giường, tay nắm chặt tay cha. Vợ Gia Bảo và hai đứa cháu nội đứng phía sau.

Khúc nhìn lên trần nhà trắng xóa. Tầm nhìn mờ đi. Nhịp tim yếu dần

Gia Bảo nắm chặt tay cha hơn, giọng nghẹn ngào: "Bố… bố đừng bỏ con…"

Và rồi, thân thể này ngừng hoạt động.

Tiếng máy đo nhịp tim kêu một tiếng "bíp" dài, vang vọng trong căn phòng trắng.

Vài ngày sau đám tang, khi dọn dẹp đồ đạc của cha, Gia Bảo tìm thấy một chiếc hộp gỗ cũ kỹ dưới gầm giường. Nắp hộp phủ đầy bụi, bản lề đã han gỉ. Cậu mở ra. Trong hộp là những mảnh giấy vụn đã ố vàng, được dán lại cẩn thận trên những tờ bìa cứng – những bức tranh đã bị xé tan tành từ sáu mươi năm về trước, được ai đó kiên nhẫn nhặt lại, ghép lại, giữ gìn suốt sáu thập kỷ.

Trên cùng là một bức tranh vẽ hoa hướng dương. Màu sắc đã phai nhạt theo thời gian, những vết dán đã ngả màu nâu. Phía dưới góc tranh, có dòng chữ viết tay run run của một cậu bé mười lăm tuổi: "Tặng mẹ nhân ngày 8/3. Con yêu mẹ."

Gia Bảo ôm chiếc hộp vào lòng. Nước mắt cậu rơi lã chã, thấm ướt những mảnh giấy đã cũ.

HẾT