Chương 10: Hồ Lập Thành

Bốn mươi lăm ngày trôi qua nhanh hơn bất cứ mùa quyết toán nào hắn từng sống.

Hắn ngủ bảy canh giờ mỗi đêm, đúng bảy, vì có người đếm. Tiểu Đậu đứng canh ở cửa phòng với vẻ nghiêm nghị của một quan giám sát, và nếu hắn thức quá canh thứ hai, cậu bé sẽ gõ ba tiếng lên khung cửa rồi nói: "Điều kiện đối giá, sư huynh." Hắn đã nhiều lần định kháng cáo, và nhiều lần nhận ra rằng mình không có căn cứ.

Đêm thứ năm mươi sáu, sợi ấm trong bụng dưới của hắn đủ dày để nhận ra thành hình.

Tích Nhị Kỳ.

Vẫn không vay của ai, không lãi, không kỳ hạn, và vẫn chậm đến mức một tu sĩ bình thường sẽ bật cười. Hắn không cười. Hắn ghi vào sổ riêng một dòng, rồi đi ngủ đúng giờ.

Kết Kỳ thứ hai đến vào ngày thứ sáu mươi, và lần này cuốn sổ đòi hắn một thứ không ai ngờ tới: một việc thiện chưa ai nhờ. Hắn nghĩ cả ngày, rồi nhớ ra cánh cổng. Cổng của Quy Khư Tông có bản lề kêu như một người đang cầu nguyện, và lão Phạm đã nghe nó ba mươi năm. Hắn mang một ống dầu và một cái giẻ ra cổng lúc nửa đêm.

Sáng hôm sau lão gác cổng đứng nhìn cánh cổng mở ra không một tiếng động, không nói gì, rồi suốt buổi sáng lão mở rồi đóng nó hai mươi bảy lần liền, mỗi lần dừng lại một nhịp để nghe cái im lặng.

Còn một việc nhỏ khác mà hắn phải thừa nhận với chính mình. Chấm mực ở trang ba mươi cuối cùng cũng đưa ra đối giá. Vào ngày thứ hai mươi hai, nó đề nghị: mỗi đêm Bên B đọc to cho ta một điều khoản của bất kỳ hợp đồng nào, đổi lấy việc ta im lặng khi Bên B đọc.

Hắn chấp nhận.

Từ đó điều kiện treo có hiệu lực, và hắn học được rằng Cước Chú giữ lời một cách khủng khiếp: suốt những buổi hắn ngồi trong Văn Khố, chấm mực không phát ra một tiếng nào, và hắn thấy điều đó vừa dễ chịu vừa hơi cô đơn.

Nhưng không phải mọi việc đều có thể ghi vào sổ.

Hắn tìm cách khác. Hắn thử tất cả những gì hắn nghĩ ra: những kẽ hở trong điều 9, những điều khoản trong biên lai, những người có thể làm chứng, những cơ quan có thể xét đơn. Mỗi con đường đều dẫn về cùng một bức tường mềm mà Đồng Văn Lễ đã gặp ba mươi mốt năm trước. Hắn không bỏ cuộc, nhưng cũng chưa tìm ra thứ mà người đi trước không có.

Và có một lá thư nằm trong ngăn kéo tâm trí hắn, chưa trao đi. Mỗi lần bà Tư đặt bát cháo xuống bàn, hắn nín thở nửa nhịp, rồi thở ra. Hắn chưa tìm ra cách nói với bà rằng người đã nhờ nhắn câu cuối ấy sẽ không trở về.

Kim Thập Vạn giữ lời. Suốt bốn mươi lăm ngày, hắn không bán gì, không vay thêm gì, nhưng hắn gầy đi trông thấy, và mỗi lần chạm mắt Vô Ưu, hắn cười một nụ cười lệch đi một chút so với bình thường.

Tống Tri Hạ thì quan sát tất cả. Nàng không hỏi thêm câu nào, nhưng mỗi khi nghe nhắc đến chữ cọc, bàn tay nàng lại tìm chuôi kiếm.

Và rồi, sáng ngày thứ bốn mươi lăm, lão Phạm chạy vào sân sau, thở hổn hển, lần đầu tiên trong ba mươi năm lão chạy.

"Có khách," lão nói. "Ba người. Đi bộ lên núi."

Người đứng giữa không phải người mà hắn đã hình dung.

Vô Ưu đã quen với hình ảnh một Thu Nợ Tu trong tưởng tượng: to lớn, mặc đồ đen, mặt hằn học, tay cầm roi hoặc xích.

Hồ Lập Thành không có gì giống thế. Ông ta khoảng năm mươi lăm tuổi, người gầy, tóc bạc chải ngay ngắn, áo dài màu xanh đá được hồ cứng đến mức không một nếp nhăn nào dám xuất hiện. Dáng đứng của ông thẳng nhưng không cứng. Ánh mắt hiền như mắt một thầy giáo dạy chữ, và trên tay ông cầm một chiếc bàn tính bằng ngọc xanh, mỗi hạt tròn đều như mài bởi cùng một bàn tay.

Hai người đi sau ông là hai thanh niên mặc áo xám, một người xách hòm sổ, một người cầm dù. Trời không mưa, nhưng người cầm dù trông như đã quen đứng sẵn sàng.

"Phạm lão," Hồ Lập Thành nói, cúi đầu chào lão gác cổng trước tiên. "Tại hạ nghe nói bản lề cổng đã được sửa. Lần trước tại hạ đến, nó kêu như đang cầu nguyện."

Lão Phạm mở miệng, đóng lại, rồi khẽ gật, mắt lão có gì đó sáng lên.

"Bà Tư," ông tiếp tục, quay sang hướng bếp, nơi bà đứng ở ngưỡng cửa với tay cầm khăn. "Cháo năm ngoái tại hạ vẫn nhớ. Rất ấm."

Bà Tư đỏ mặt. Vô Ưu thấy rõ, và cảm thấy cái từ ấm đâm một nhát nhỏ vào ngực, vì hắn vừa nghe nó lần thứ hai trong hai tháng, và lần này không phải từ lá thư. Hắn nhìn Hồ Lập Thành chăm chú hơn. Một kẻ thu nợ nhớ mùi cháo của người mình sắp tịch thu nhà.

Đó là cái nguy hiểm.

"Lục tông chủ," Hồ Lập Thành nói, và Lục Bất Hoàn, đang ngồi dựa cột chính điện với cái quạt nan úp trên mặt, ngáy đều đều.

Hồ Lập Thành mỉm cười. "Tại hạ nhớ mọi năm ngài đều ngủ suốt buổi gặp. Xin cứ ngủ."

"Đó là phép lịch sự," Lục Bất Hoàn nói qua cái quạt, không nhúc nhích.

"Tại hạ hiểu."

Kim Thập Vạn bước tới, nụ cười bật sáng như đèn, và bắt đầu bài diễn thuyết hắn đã luyện suốt hai tháng trước ba chiếc ghế trống.

Hồ Lập Thành nghe hết, chăm chú, gật đầu ở những chỗ hợp lý, và khi Kim Thập Vạn kết thúc bằng câu tâm huyết nghìn năm, ông nói: "Rất cảm động. Tại hạ ghi nhận." Rồi ông thò tay vào tay áo, và lấy ra một chiếc hộp thiếc nhỏ.

"Lễ vật gặp mặt," ông nói. "Không phải ân."

Tiểu Đậu, đứng lấp ló sau cột, thốt lên một tiếng rất nhỏ: "Trà!"

Vô Ưu nhìn chiếc hộp thiếc. Một hộp trà nhỏ, khắc hình con hạc, nắp đậy kín nhưng hương trà đã lọt qua kẽ nắp.

Hắn đã không uống trà hơn hai tháng. Ở kiếp trước hắn uống trà mỗi sáng lúc năm giờ, trong lúc chờ máy tính khởi động, và nó là thứ duy nhất trong ngày mà hắn không phải trả lời ai.

Hắn biết luật bất thành văn. Ân tình tính lãi kép. Và một món quà từ chủ nợ là loại ân tình nguy hiểm nhất.

"Xin phép được thương nghị trong chính điện," Hồ Lập Thành nói. "Gần Khế Thạch. Tại hạ muốn mọi lời nói giữa hai bên đều có người chứng."

Vô Ưu gật đầu, và nói điều đầu tiên hắn nói trong buổi sáng hôm ấy:

"Chúng tôi sẽ mang ấm trà ra."

Chính điện chưa bao giờ trông chỉnh tề như vậy.

Tri Hạ đứng ở cột phải, kiếm dựng bên chân. Kim Thập Vạn ngồi bên trái, bộ áo hắn chọn là bộ ít đắt nhất. Lục Bất Hoàn nằm tựa cột giữa, ngáy. Bà Tư mang bộ ấm trà cổ ra từ phòng tiếp khách, và lần đầu tiên sau nhiều tháng, nó có việc làm. Trong ba cái chén sứ sứt miệng, khói trà bốc lên một cột mảnh, thẳng.

Vô Ưu ngồi đối diện Hồ Lập Thành. Giữa hai người là một chiếc bàn thấp và Khế Thạch xám xịt nằm ở cuối bậc thềm, im lặng, phủ rêu. Trước khi ngồi xuống, Vô Ưu nhìn thẳng vào nó và nói thêm một câu: hộp trà này chỉ là lễ nghi, không thành ân, không thành nghĩa vụ. Hồ Lập Thành xác nhận ngay, không chút do dự, như thể ông đã chờ hắn nói điều đó.

"Tại hạ xin phép nói trước," Hồ Lập Thành bắt đầu, giọng nhẹ như đang kể chuyện cho trẻ con. "Lời tại hạ nói hôm nay đều là trần thuật, không phải cam kết, trừ khi tại hạ nói rõ tại hạ cam kết. Xin Khế Thạch ghi nhận."

"Phía tôi cũng vậy," Vô Ưu nói. "Lời tôi nói là quan sát và đề nghị, không phải cam kết, trừ khi tôi nói rõ."

Hai người nhìn nhau. Có một khoảnh khắc im lặng, và Vô Ưu nhận ra hai người đàn ông đang ngồi đây đã cùng một lúc làm chính xác điều mà không ai khác trên đời này làm: tự bó tay mình bằng những câu nói đúng luật.

Hồ Lập Thành mỉm cười. "Tại hạ có cảm giác sẽ rất thú vị."

"Tôi có cảm giác sẽ rất mệt," Vô Ưu đáp thật lòng.

Ông ta bật cười khẽ, một tiếng cười thật. Rồi ông nâng chén trà lên, hít hương một nhịp, và đặt xuống mà chưa uống.

"Tại hạ xin kể về nghĩa vụ," ông nói.

Ông không đe dọa. Ông không nhắc đến núi, đến đấu giá, đến việc tịch thu. Ông chỉ nói, chậm rãi, bằng giọng của một người đang trình bày điều hiển nhiên.

Khế vay này không do ông ký. Không do bất cứ ai đang ngồi đây ký. Nó được ký cách đây một trăm hai mươi năm bởi những người đã chết từ lâu, vì một lý do mà bây giờ không ai nhớ rõ: có lẽ để dựng một ngôi điện, có lẽ để cứu một mùa đói.

Nhưng nghĩa vụ không chết cùng người ký. Nghĩa vụ truyền từ người ký sang người ở lại.

Ông không đòi tông môn trả vì ông muốn. Ông đòi vì nếu thế giới này không có người trả nợ, thì sẽ không ai dám cho vay, và nếu không ai dám cho vay, thì người nghèo sẽ không còn một cái cửa nào để gõ.

"Đó là điều tại hạ tin," ông nói. "Tại hạ không bắt quý tông phải tin. Chỉ xin quý tông biết tại hạ tin như vậy."

Vô Ưu nghe hết. Hắn thấy rõ rằng ông không nói dối, không diễn, và đó chính là điều khó chịu nhất. Một kẻ ác trong thế giới này, hắn có thể ghét. Một người tin vào điều mình đang làm, hắn chỉ có thể tranh luận.

"Tôi hiểu," hắn nói chậm rãi. "Và tôi xin nói điều tôi cũng tin. Nghĩa vụ là nghĩa vụ đúng số."

"Xin nói rõ hơn."

"Nghĩa vụ trả nợ là trả số tiền đã vay và lãi đã thỏa thuận. Không hơn." Hắn dừng. "Tôi có một câu hỏi, và đây chỉ là câu hỏi. Quý hiệu tính lãi khế vay này theo tháng hay theo năm?"

Hồ Lập Thành không chớp mắt.

"Theo tháng," ông nói. "Như mọi khế vay của bản hiệu."

"Khế gốc ghi thế nào?"

"Bản hiệu không lưu bản gốc." Ông nói điều đó thản nhiên, không phòng thủ, không né tránh. "Bản gốc được lưu ở Thiên Địa Ngân Khố. Tại hạ chỉ có sổ."

"Nếu bản tông xuất trình được bản gốc, và nó ghi khác?"

"Bản hiệu sẽ đối chiếu." Ông nhấp một ngụm trà, lần đầu. "Với tất cả sự nghiêm túc. Nhưng bản gốc ở Ngân Khố, và tại hạ biết quý tông có thể xem nó mất bao lâu."

Vô Ưu im lặng. Hắn nhớ đến lá thư thứ sáu trong phòng sổ cũ. Lệ phí 2.000. Thời gian xét duyệt: ba năm. Hồ Lập Thành biết. Ông biết, và ông đang nói với hắn rằng ông biết, không phải để chế nhạo mà là để nói thật.

Hắn thử đường thứ hai.

"Tôi xin đề nghị," hắn nói. "Gia hạn khoản vay năm năm, lãi theo khế."

"Tại hạ không có quyền gia hạn một khoản đã đến hạn," Hồ Lập Thành đáp. "Trừ khi có bảo chứng mới tương đương. Quý tông có không?"

"Không."

"Tại hạ quý sự thẳng thắn." Ông đặt chén xuống. "Vậy tại hạ xin nói trước một điều. Nếu quý tông đề nghị tái cơ cấu, tại hạ sẽ nghe. Nhưng tái cơ cấu cần một lý do mà bản hiệu không thể từ chối."

Ông nhìn thẳng vào mắt hắn, ánh mắt hiền không đổi. "Tại hạ chưa thấy lý do ấy."

Câu nói ấy, Vô Ưu nhận ra rất nhanh, không phải một lời cự tuyệt. Nó là một lời chỉ đường được gói trong lễ nghi.

Một lý do mà bản hiệu không thể từ chối.

Hắn nhìn cằm ông, nhìn xuống chén trà, rồi thì thầm trong đầu, nhẹ như hơi thở: Soi.

Tâm Mực nhảy xuống một nấc: 2/3. Và trên người đàn ông ngồi trước mặt hiện lên những dòng chữ mảnh:

Hồ Lập Thành. Thu Nợ Tu, Tứ Hải Tiền Trang, Phân hiệu Thương Lãng. Chỉ tiêu thu hồi năm nay: 95%. Hiện đạt: 81%. Quy Khư Tông chiếm 14 điểm. Nếu tịch thu và đấu giá Quy Khư Sơn: ước thu 150.000 trên 480.000. Ghi nhận: 31%. Không đủ. Hình phạt nếu hụt chỉ tiêu: trừ 8 năm thọ nguyên. Giáng chức.

Vô Ưu ngồi bất động.

Hắn đọc lại dòng thứ hai. Dòng thứ ba. Một bản báo cáo ngắn, chính xác, và giữa những con số, hắn nhìn thấy rõ ràng như một bức tranh: người đàn ông ngồi trước mặt hắn, đang uống trà bằng chén sứt, không cần ngọn núi này.

Ông ta cần mười bốn điểm.

Tịch thu núi, bán đấu giá, thu lại ba mươi mốt phần trăm. Hụt chỉ tiêu, mất tám năm đời, bị giáng chức. Hồ Lập Thành không đến đây để lấy ngọn núi. Ông đến để không phải lấy nó. Mỗi lời nghĩa vụ, mỗi câu lễ nghi, mỗi nụ cười hiền đều là một người đang cố gắng để khoản vay này có thể thu được.

Và ông đã nói rất rõ cho hắn nghe rồi: tái cơ cấu cần một lý do.

Vô Ưu hít vào chậm, đặt chén trà xuống, và nhận ra tay hắn rất bình tĩnh, nhưng cảm giác dưới ngực thì không. Hắn vừa nhìn thấu một người đã tử tế với từng người trong tông môn, mà người ấy không biết, không hỏi, không đồng ý. Cuốn sổ sẽ đòi cái giá này vào kỳ sau.

"Tôi hiểu," hắn nói. Câu ấy thật. "Cảm ơn ông đã nói rõ."

"Tại hạ không nói gì cả," Hồ Lập Thành đáp, mỉm cười. "Tại hạ chỉ trần thuật."

"Phải. Tôi cũng đang trần thuật."

Hai người nhìn nhau thêm một nhịp, như hai người chơi cờ cùng nhận ra đối thủ đang chơi cùng một thế cờ. Rồi Hồ Lập Thành đặt chén xuống, thẳng lưng, và nói câu mà Khế Thạch ghi lại từng chữ:

"Tại hạ cam kết. Tại hạ sẽ không tiếp quản ngọn núi này trước khi mặt trời lặn vào đêm Tết Đáo Hạn. Nếu đến giờ ấy khoản vay chưa tất toán, tại hạ sẽ tiếp quản Quy Khư Sơn theo đúng điều khoản. Không sớm hơn. Không muộn hơn."

Khế Thạch không phản ứng, nhưng Vô Ưu cảm nhận có gì đó trong không khí nặng đi một chút, như một cái nút thắt vừa được siết.

"Ông vừa cam kết một điều," hắn nói chậm. "Ông không thể tiếp quản trước giờ ấy."

"Đúng vậy." Ông mỉm cười. "Tại hạ nghĩ đó là lợi cho cả hai bên."

Vô Ưu nhìn ông, và lần đầu tiên hắn cảm thấy một thứ mà hắn không muốn có với một người đang đứng ở phía bên kia bàn đàm phán.

Hắn thấy quý ông ta.

Hồ Lập Thành nán lại thêm một canh giờ. Ông cùng hai trợ thủ đi một vòng kiểm kê chân núi, ghi chép cẩn thận từng cây cột, từng cánh cổng, từng cái chậu hứng nước. Ở cái chậu thứ ba, ông dừng lại, cúi xuống nhìn, rồi mỉm cười buồn.

"Chậu này," ông nói với bà Tư, "vẫn là cái tại hạ nhìn thấy năm kia."

"Nó chưa vỡ," bà Tư đáp. "Nên chưa thay."

"Phải." Ông gật đầu, rất chậm. "Tại hạ hiểu."

Trước khi ra về, ông dừng ở bậc thềm chính điện, quay lại cúi chào cả tông môn theo lễ nghi của một người đến thăm.

"Tại hạ sẽ ở trấn dưới chân núi," ông nói. "Mười ngày. Khi cần, xin cho người xuống báo."

Ông nhìn Vô Ưu thêm một lần, ngắn.

"Quý tông có một đệ tử rất giỏi," ông nói. "Tại hạ ghi nhận."

Vô Ưu không đáp. Hắn nhìn ông cùng hai trợ thủ đi ra cổng. Bản lề cổng không phát ra một tiếng động.

Tiểu Đậu thì thầm bên tai hắn, giọng đầy sự phản bội: "Sư huynh. Trà ngon."

"Ừ."

"Đệ vẫn sẽ tìm trà cho huynh."

"...Ừ."

Nhưng hắn đang không nghĩ đến trà. Hắn đang nghĩ đến hai chữ: lý do. Một lý do mà không ai có thể từ chối. Hắn có một sự thật trong phòng sổ cũ và không có cách chứng minh. Hắn cần một thứ gì đó, bất cứ thứ gì, để biến sự thật không thể chứng minh thành lý do không thể từ chối.

Hắn chưa biết đó là gì.

Hắn vừa quay đi thì nghe lão Phạm gọi.

"Vô Ưu! Vô Ưu!"

Lão gác cổng chạy vào sân lần thứ hai trong một ngày, thở không ra hơi, mặt không còn giọt máu. "Có khách. Khách thứ hai. Người ta đến cùng lúc với ông Hồ, đứng ở chân núi chờ cho ông ấy xuống."

"Ai?"

"Một người họ Phó. Quản sự. Từ Phó gia ở Thanh Lĩnh." Lão nuốt nước bọt. "Ông ta mang theo cọc mốc."

"Cọc mốc?"

"Dạ. Cọc mốc để cắm ranh giới. Ông ta nói..." Lão Phạm nhìn sang Kim Thập Vạn, người đang đứng ở bậc thềm với nụ cười đông cứng như bị ai đóng đinh. "Ông ta nói hôm nay là ngày giao đất núi Thính Phong."

Không ai nói gì.

Tống Tri Hạ từ từ quay đầu, nhìn Kim Thập Vạn. Rồi quay sang Vô Ưu. Ánh mắt ấy không giận dữ, không buộc tội, chỉ có sự chờ đợi bình tĩnh của một người đã chờ bốn mươi lăm ngày.

Vô Ưu nhắm mắt một nhịp. Hắn nhớ câu mình nói trong gian bếp. Đệ sẽ trả lời khi có đủ số liệu.

Hắn mở mắt, nhìn ra cổng, nơi hai bóng người đang đi lên con đường đất, một người cầm cọc mốc, một người đi sau, và cảm thấy cái cảm giác quen thuộc đến lạ lùng, của người sắp mở một hồ sơ mà hắn đã biết trước nó sẽ tệ đến đâu.

Hắn thì thầm: "Bây giờ thì đủ rồi."

Hết Chương 10