Văn Khố vào buổi chiều có mùi giấy mục, mùi chuột, và mùi của một nơi mà hắn đã quen đến mức gần như thấy ấm cúng.
Vô Ưu mang theo ba thứ: một ngọn đèn dầu, chiếc chìa đồng nặng trĩu, và bản Bán Thân Khế gấp gọn trong tay áo.
Hắn không hẳn muốn mang cái sau.
Nhưng khi hắn đứng dậy khỏi bàn, chấm mực nhỏ ở trang ba mươi đã khẽ nói: "Bên B định đi đâu mà không cho ta đi?"
Hắn không có lý lẽ nào để từ chối, nên bây giờ có một đồng nghiệp cư trú trong tay áo.
Cánh cửa sắt thấp ở cuối kho vẫn nằm đó, ổ khóa đồng xanh gỉ, mạng nhện giăng ngang từ khung này sang khung kia như một lớp niêm phong tự nhiên. Hắn gạt mạng nhện bằng mu bàn tay, đưa chìa vào ổ khóa.
Chìa vừa khít.
Hắn xoay. Một tiếng cạch khô, nặng, vang lên trong kho như tiếng gõ của một thứ gì đó đã đợi rất lâu để được gõ. Cánh cửa mở vào trong, chậm, kêu một tiếng rít dài.
Mùi đầu tiên hắn nhận ra là mực. Không phải mực cũ. Mực đã khô, nhưng còn nguyên cái hơi mạnh mẽ của những dòng chữ đã được viết rất cẩn thận.
Phòng sổ cũ nhỏ hơn hắn nghĩ.
Bốn bước chiều ngang, sáu bước chiều dọc, không có cửa sổ. Một bàn gỗ thấp kê sát vách, một chiếc ghế đẩu, và dọc theo bức tường phía trong là một dãy tủ ngăn bằng gỗ sẫm màu, gồm sáu ngăn kéo, mỗi ngăn gắn một tấm thẻ đồng nhỏ khắc số. Trên mặt bàn, cạnh một nghiên mực đã khô nứt, là một tấm bảng gỗ nhỏ khắc chữ.
Kế Toán Sự.
Hắn đứng nhìn tấm bảng một lúc lâu.
Tông môn này có một chức danh mà hắn chưa từng nghe ai nhắc đến. Và nếu chức danh ấy có một tấm bảng đặt riêng trên một chiếc bàn riêng trong một căn phòng riêng, thì từng có một người ngồi ở chỗ này, mỗi ngày, và làm việc.
Hắn nhấc đèn lên, soi quanh, và nhận ra điều thứ hai.
Bụi.
Bụi ở Văn Khố dày đến mức để lại dấu ngón tay hắn ở bất cứ thứ gì hắn chạm vào. Nhưng bụi trong căn phòng này mỏng hơn hẳn, một lớp mỏng như sương, và trên tay nắm của ngăn kéo thứ nhất có những vệt sạch không phủ bụi. Vệt tay của một người, dùng đủ lâu để lau sạch phần bụi đã phủ lên, và đủ gần đây để nó chưa phủ lại.
Hắn nghĩ đến chiếc chìa nằm trong ngực áo người đã gỡ nó ra không do dự, đến cái chân trần đầy bùn, đến ba ngày vắng mặt.
"Ai đó đã vào đây gần đây," hắn nói khẽ.
"Ghi nhận," Cước Chú đáp từ tay áo. "Ta cũng đã nhận thấy. Ta không muốn nói trước vì Bên B có vẻ đang hồi hộp."
"Ta không hồi hộp."
"Nhịp tim Bên B cao hơn trạng thái nghỉ khoảng ba mươi phần trăm."
"...Ghi nhận."
Hắn rút bản khế ra, đặt lên mặt bàn, mở đến trang ba mươi. Chấm mực nhỏ xíu đứng dậy, vươn người, hai dấu sao quay một vòng nhìn quanh căn phòng.
Rồi chúng dừng lại.
Chúng dừng lại ở bàn tay hắn, nơi hắn vẫn cầm chiếc chìa đồng, đầu chìa hướng lên dưới ánh đèn.
Hắn nhìn. Hắn đã thấy vết khắc ấy sáng nay trong bếp, và không đọc được. Dưới ánh đèn dầu thẳng, ngay sát mắt, hắn nhìn rõ hơn: một nét nhỏ, mài mòn gần hết, nhưng vẫn còn đường nét.
Một ngôi sao nhỏ xíu, sáu cánh.
Không, hắn nhìn lại. Không phải sáu cánh. Là hình dấu hoa thị, ký hiệu mà người ta đánh dấu cho chú thích cuối trang. Ký hiệu hệt hai con mắt trên mặt chấm mực kia.
"Ngươi biết nó?"
Cước Chú im lặng. Hai dấu sao mờ đi, cụp xuống, không phải như lần hắn hỏi về nguồn gốc, mà như người nhìn thấy một món đồ cũ ở một chỗ không nên có.
"Ta không nhớ," chấm mực nói cuối cùng. "Nhưng ta không thích nhìn nó."
"Vì sao?"
"Ta không biết." Một nhịp. "Điều đó làm ta khó chịu hơn bản thân nó."
Vô Ưu nhìn dấu hoa thị trên cán chìa. Một chiếc chìa của phòng sổ, mang chính ký hiệu của một chú thích. Hắn không có lời giải thích nào. Hắn ghi nhớ nó vào ngăn kéo tâm trí, nơi hắn cất những thứ chưa đủ dữ liệu, và gạch một dấu hỏi thật to.
Rồi hắn kéo ngăn số một.
Trong ngăn kéo có ba thứ.
Thứ nhất là một cuộn giấy da lớn, buộc bằng dây gai đã ngả nâu.
Thứ hai là một chồng bó giấy mỏng, rất nhiều, rất ngay ngắn, xếp sát nhau như sách trên kệ, mỗi bó buộc bằng một sợi dây đỏ.
Thứ ba là một tập thư nhỏ, mỏng, kẹp bằng một chiếc kẹp tre đã gãy một nửa.
Hắn đặt cả ba lên bàn theo thứ tự, như mọi lần khi đứng trước một hồ sơ chưa đọc. Hắn cởi dây cuộn giấy da và trải ra.
Chữ viết tay, đẹp, nhỏ, đều, của một người đã viết hàng nghìn trang như thế này. Hắn đọc từ trên xuống. Số tiền vay, một trăm năm mươi nghìn Trung phẩm Linh Thạch. Kỳ hạn một trăm hai mươi năm, tất toán một lần vào đêm Tết Đáo Hạn cuối kỳ. Vật thế chấp: Quy Khư Sơn. Lãi suất bốn phần trăm một năm.
Hắn lướt tay xuống, và dừng ở điều thứ chín.
Điều 9. Tiền lãi nếu không được thanh toán đúng kỳ sẽ được cộng vào gốc vào cuối mỗi năm, và lãi kỳ sau tính trên khoản gốc mới.
Hắn đọc lại lần thứ hai. Lần thứ ba.
Cuối mỗi năm.
Tim hắn đập mạnh một nhịp. Hắn nhớ mạng nhện trong Văn Khố, sợi chỉ lãi dày dần, bị cắt mỗi tháng, nối ngược lại vào thân. Lãi tính hằng tháng. Lãi cộng vào gốc cuối tháng.
Hắn thì thầm: "Soi."
Tâm Mực đỏ nhảy xuống một nấc: 2/3. Và trên tờ giấy da hiện lên một dòng chữ mảnh như sương:
Bản sao chép tay. Người chép: Đồng Văn Lễ, Kế Toán Sự. Không có dấu xác nhận của Bên Cho Vay. Bản gốc có dấu hai bên: lưu tại nơi khác.
Hắn nhìn dòng ấy một lúc. Bản sao. Không phải bản gốc. Không phải thứ có thể đặt lên bàn mà bắt ai đó phải nghe.
Nhưng nội dung thì không thay đổi. Hắn kéo xuống và tìm phần lãi suất, rồi tìm cách tính. Bốn phần trăm một năm, cộng vào gốc cuối năm.
Hắn mở bó biên lai đầu tiên.
Một trăm hai mươi bó.
Hắn đếm hai lần để chắc chắn, mỗi bó một năm, xếp từ xưa nhất đến gần nhất, buộc dây đỏ, và mỗi bó là mười hai tờ mỏng như cánh ve. Giấy đã ố, nhưng không một tờ nào bị rách. Hắn lật từng tờ trong bó đầu tiên: mười hai dấu chu sa đỏ tươi, tươi một cách kỳ lạ sau một trăm hai mươi năm, mười hai con số, mười hai dòng chữ gọn gàng.
Phiếu thu lãi, kỳ tháng thứ nhất. Lãi tính theo tháng. Cộng gốc cuối tháng.
Hắn không cần nhìn thêm. Hắn lật thẳng sang bó thứ năm mươi, rồi bó thứ tám mươi, rồi bó cuối cùng. Cách tính vẫn y nguyên. Một trăm hai mươi năm, mỗi năm mười hai tờ, và không một tờ nào ghi điều khoản cuối năm.
Tứ Hải Tiền Trang đã luôn luôn tính lãi theo tháng.
Hắn lấy giấy ra, ngồi xuống ghế đẩu, và tính.
Hắn tính nhanh bằng bút lông sáu sợi, rồi tính lại chậm.
Bốn phần trăm một năm cộng cuối năm. Bốn phần trăm chia mười hai, cộng mỗi tháng.
Sự chênh lệch giữa hai cách, trong một năm, nhỏ đến mức hắn suýt không để ý: chưa tới một phần nghìn của khoản gốc, một con số mà ở bất cứ chỗ nào khác sẽ bị xem là sai số làm tròn. Nhưng nó lặp lại mỗi năm, và lãi lại sinh lãi trên chính khoản chênh ấy, và sau một trăm hai mươi năm trên một khoản gốc trung bình ba trăm nghìn...
Hắn đặt bút xuống, nhìn con số trên giấy.
Khoảng hai mươi sáu nghìn Trung phẩm.
Hai mươi sáu nghìn, chưa kể phần lãi tính trên khoản dư. Quy Khư Tông, qua nhiều thế hệ, đã trả cho Tứ Hải nhiều hơn mức phải trả khoảng hai mươi sáu nghìn Trung phẩm. Một con nhện không hề cắn mạnh. Nó chỉ cắn đều, đều đến mức cả tổ không ai thấy đau, và sau một trăm hai mươi năm thì cả tổ bị hút khô.
Và ở phía bên kia số liệu, hắn nhìn thấy điều đó: hai mươi sáu nghìn là hơn bốn phần mười số tiền cọc mà Kim Thập Vạn đã phải bán núi hai lần mới có, là nhiều tháng cháo của cả tông môn, là...
Hắn thấy khóe miệng mình đang cong lên.
Hắn thật sự đang cười.
Không phải nụ cười lịch sự, không phải nụ cười chiếu lệ. Một nụ cười ngu ngốc, hẹp, gần như đau, của kẻ vừa tìm thấy một sai sót lớn đến mức nó biến thành tin vui.
Hắn cố nén, nén không được, và rồi một tiếng cười khẽ, khàn, thoát ra khỏi cổ họng giữa căn phòng không cửa sổ, vang lên rất lạ trong không gian đã im lặng mấy chục năm.
"Ngài đang cười," Cước Chú nói.
"Ta không cười."
"Khóe miệng Bên B đã lệch bốn độ sang phải. Đây là biểu hiện của niềm vui, vi phạm quy chế nghiêm túc của một kiểm toán viên."
"Quy chế của ai?"
"Của ta. Ta vừa soạn." Hai dấu sao chớp, nghiêm trang. "Và ta áp dụng ngay."
Vô Ưu bật cười thành tiếng, lần này không nén. Hắn úp bàn tay lên mặt, vai rung lên, và cười, cười đến mức đèn dầu run bần bật. Hắn đã nhìn thấy nó, thứ hắn tìm. Một con số sai. Một con số thật sự sai, có chứng cứ, có cách tính, có nguồn gốc, đẹp như một viên ngọc thô.
Hắn nghĩ: đã bao nhiêu năm rồi mình mới vui vì thế này.
Rồi, từ rất sâu, một ý nghĩ thứ hai vọng lên, lạnh, chậm:
Nhưng đây là bản sao.
Tiếng cười tắt dần.
Hắn bỏ tay xuống, nhìn lại tờ giấy da, dòng chữ mảnh vẫn nằm bên dưới điều 9, không có dấu xác nhận của Bên Cho Vay, và hiểu ra tại sao hắn không thể chạy ra sân hét lên cho cả tông môn nghe.
Hắn có sự thật. Hắn không có cách chứng minh nó.
Tứ Hải sẽ nói cách tính tháng là thông lệ. Họ sẽ đưa ra bản gốc của họ, nếu có, hoặc họ sẽ nói bản gốc ghi khác. Bản chép tay của một Kế Toán Sự đã mất tích không có giá trị gì trước một con dấu chu sa.
Hắn sẽ trở thành một đệ tử bán thân, mười bảy tuổi, tuyên bố rằng tiền trang lớn nhất vùng đã cướp một trăm hai mươi năm của tông môn nghèo nhất, bằng một tờ giấy bản sao.
Hắn nhìn sang bó biên lai. Chúng là thật, có dấu chu sa của chính Tứ Hải, chứng minh cách họ tính. Nhưng chúng chỉ chứng minh họ đã làm gì, không chứng minh họ được phép làm.
"Cái giá," hắn nói khẽ. "Mỗi lần tìm được một thứ, lại có cái giá."
"Ghi nhận," Cước Chú đáp. "Ta không phản đối nhận định, nhưng ta thấy cần bổ sung. Bên B không phải không có đường. Bên B chỉ chưa biết đường."
"Ngươi có biết không?"
"Không. Nhưng ta có thể đọc." Chấm mực nhích về phía tập thư. "Ta đề nghị Bên B đọc thứ ba."
Tập thư mỏng, chỉ mười hai lá. Hắn tháo chiếc kẹp tre gãy, trải ra từng lá một.
Lá thứ nhất là bản nháp.
Nét chữ cùng của người đã chép khế vay, đều, đẹp, nhỏ:
Kính gửi Tứ Hải Tiền Trang, Phân hiệu Thương Lãng. Bản tông nhận thấy phiếu thu các kỳ gần đây tính lãi theo tháng, trong khi điều 9 của khế vay ghi cộng gốc theo năm. Kính xin quý hiệu giải trình.
Lá thứ hai là thư trả lời, giấy hoa tiên, nét chữ thanh tú, ngay ngắn.
Hắn nhận ra loại chữ này ngay. Nó giống hệt nét chữ trong hạc giấy sáng nay.
Cách tính nêu trên phù hợp thông lệ nội bộ của bổn hiệu. Nếu quý tông có dị nghị, xin trình bản gốc khế được lưu tại Thiên Địa Ngân Khố. Bổn hiệu không lưu bản gốc.
Lá thứ ba là bản nháp thư thứ hai, ngắn hơn.
Lá thứ tư là thư trả lời, càng ngắn hơn.
Hắn lật nhanh qua các lá kế tiếp, thấy cùng một mẫu hình: một người hỏi, ngày càng thẳng thắn hơn, và một tiền trang lịch sự trả lời, ngày càng ngắn hơn.
Lá thứ sáu chứa một thông tin mà hắn đọc ba lần.
Để xem bản gốc tại Ngân Khố, bản tông phải nộp đơn lên Văn Thư Ty, Thiên Ty. Lệ phí: 2.000 Trung phẩm. Thời gian xét duyệt: ba năm.
Vô Ưu đặt lá thư xuống và nhắm mắt.
Hai nghìn Trung phẩm. Ba năm xét duyệt. Một tông môn sắp phá sản không có hai nghìn, và không có ba năm.
Người Kế Toán Sự này đã tìm ra con đường duy nhất và phát hiện nó được xây bằng một bức tường mềm: không cấm, không từ chối, chỉ đơn giản là lâu.
Hắn mở lá thứ mười một, rồi lá thứ mười hai, và cảm thấy tay mình bất giác chậm lại.
Lá cuối cùng không phải nháp. Nét chữ vẫn là của người ấy, nhưng đã khác: nghiêng, vội, nét đậm nét nhạt như viết trong lúc đứng. Không có địa chỉ. Chỉ có một đoạn ngắn:
Nếu có người đọc được dòng này, nghĩa là tôi không về.
Tôi đã nhìn sổ sách quá lâu để làm ngơ một con số sai. Đó là tật của tôi. Tôi biết nó sẽ giết tôi, nhưng tôi không biết cách nào khác.
Tôi đi Xích Thị để hỏi trực tiếp những người đã ký tên. Nếu sau ba tháng tôi chưa về, đừng đi tìm. Hãy giữ sổ, giữ biên lai, giữ bản sao này. Một ngày nào đó sẽ có người cần đến chúng.
Nếu người đó cũng không chịu nổi sổ sai, xin lỗi anh. Tôi để lại cho anh một nửa gánh nặng.
Đồng Văn Lễ. Kế Toán Sự Quy Khư Tông.
Còn một dòng nhỏ viết thêm bên dưới, nét chữ khác, nhẹ hơn, như được thêm sau cùng khi đã đứng ở cửa:
Tái bút: nói với bà Tư rằng cháo hôm qua rất ấm.
Vô Ưu đọc dòng cuối cùng, và hắn không cười nữa.
Hắn nhớ lại buổi sáng ngày đầu tiên của ba ngày nói thật. Bà Tư đứng cứng ở cửa bếp, khăn lau trong tay, nói rằng ba mươi năm mới có người nói thật với bà một câu. Ấm. Ừ. Ấm là được rồi.
Ba mươi năm.
Hắn nhìn ngày tháng ở đầu lá thư. Cách đây ba mươi mốt năm.
Hắn ngồi trong phòng sổ cũ thêm rất lâu, đèn dầu đã cháy hết nửa.
Trong đầu hắn, các mảnh ghép xoay chậm, rồi khớp vào nhau. Một người đàn ông tên Đồng Văn Lễ, từng ngồi ở chiếc bàn này, một người không chịu nổi sổ sai. Ông phát hiện ra thứ hắn vừa phát hiện. Ông viết thư, và bị trả lời bằng sự lịch sự. Ông tìm ra con đường duy nhất và phát hiện nó dẫn đến ba năm chờ đợi. Ông đi Xích Thị để hỏi trực tiếp, và không về.
Và ông để lại bản sao, biên lai, và một lời nhắn cho một người nấu cháo.
Vô Ưu chưa từng gặp ông. Nhưng hắn biết ông, theo cách mà người ta biết một đồng nghiệp đã mất qua cách người ấy sắp xếp hồ sơ. Một trăm hai mươi bó biên lai, mỗi bó đúng mười hai tờ, buộc dây đỏ, không một tờ rách. Một người sẽ không làm thế với những thứ mà anh ta không tin rằng ai đó sẽ cần.
Hắn nhớ buổi sáng nay, và lời của Lục Bất Hoàn. Có những thứ nhìn rồi không quên được.
"Đồng Văn Lễ," hắn nói thành tiếng, thử âm.
"Ghi nhận," Cước Chú nói, rất khẽ. "Ta không biết ông ấy. Nhưng ta nghĩ ta thích cách ông ấy đóng thư."
Vô Ưu bật cười, một tiếng ngắn, rồi thở ra. Hắn nghĩ đến chiếc bàn trước mặt, tấm bảng Kế Toán Sự phủ bụi mỏng, và nhận ra hắn vẫn chưa hỏi một câu quan trọng nhất.
Vì sao Lục Bất Hoàn giữ chiếc chìa này suốt ba mươi mốt năm?
Và một câu thứ hai, nhỏ hơn: Ông đã vào đây gần đây để làm gì?
Hắn không có câu trả lời. Hắn gập những lá thư lại theo đúng thứ tự cũ, kẹp bằng chiếc kẹp tre gãy, đặt vào ngăn kéo, nhưng giữ lại bản sao khế vay và ba bó biên lai gần nhất. Hắn không mang bản sao ra ngoài. Hắn mang theo trong đầu, trong sổ riêng, trong bản tính toán đã chép vào giấy.
Hai mươi sáu nghìn. Lãi theo tháng. Điều 9 ghi cuối năm. Bản sao, không đủ giá trị. Cần bản gốc ở Ngân Khố. Lệ phí 2.000. Ba năm.
Hắn dừng bút, rồi viết thêm một dòng:
Còn bốn mươi lăm ngày. Không đủ ba năm. Phải có cách khác.
Cách khác, hắn nghĩ, nghĩa là hắn phải tìm thứ mà Đồng Văn Lễ không có. Hắn không biết đó là gì.
Trước khi đóng cửa, hắn quay lại, soi đèn lên các ngăn kéo còn lại. Ngăn hai, ba, bốn, năm, sáu: tất cả đều trống, hoặc chỉ có mùi giấy mốc. Hắn tìm Phụ lục III trong từng ngăn một.
Không có.
Cước Chú không hỏi hắn đang tìm gì. Chấm mực chỉ cuộn tròn trong tay áo, hai dấu sao khép lại, im lặng một cách cố tình.
Hắn khóa cửa. Dấu hoa thị trên cán chìa lạnh dưới đầu ngón tay.
Đến khi bước ra khỏi Văn Khố, hoàng hôn đã nhuộm sân tông môn thành màu đồng. Từ gian bếp, khói bốc lên một sợi mảnh, thẳng, và mùi cháo loãng quen thuộc bay đến, ấm. Hắn dừng ở cửa bếp.
Bà Tư đứng quay lưng, khuấy nồi cháo bằng chiếc muôi gỗ, từng nhịp một đều đặn, như bà đã khuấy suốt ba mươi mốt năm.
Hắn không nói gì. Hắn đứng nhìn bóng lưng ấy rất lâu, tay nắm chặt chiếc chìa trong tay áo.
Rồi hắn quay đi.
Hết Chương 9
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
