Chương 2: Điều Khoản 47

Có một nguyên tắc mà Đỗ Minh Khang đã giữ suốt bảy năm hành nghề: đừng bao giờ hình thành ý kiến trước khi đọc hết tài liệu.

Nguyên tắc này từng cứu hắn khỏi ba vụ kiện và một lần bị sa thải oan. Hôm nay nó sắp cứu hắn khỏi một thứ lớn hơn, hoặc ít nhất là cho hắn biết rõ mình đang bị lừa ở điểm nào.

"Đệ muốn đọc ở chính điện," hắn nói.

Kim Thập Vạn chớp mắt. "Đọc? Sư đệ, đây chỉ là bản khế thôi mà. Chỉ cần nắm đại ý..."

"Đại ý là gì ạ?"

"Là... đệ ở lại tông môn, làm việc, trả nợ."

"Trả bao nhiêu, làm việc gì, trong bao lâu, và nếu đệ làm không nổi thì sao?"

"..."

"Vì vậy đệ muốn đọc."

Chính điện của Quy Khư Tông từng là một công trình đáng tự hào. Hắn đoán thế, vì cột gỗ còn rất to và nền đá còn rất phẳng. Chỉ có mái là hỏng. Ba chỗ thủng lớn cho ánh sáng đổ xuống thành ba cột bụi vàng, và dưới mỗi cột là một cái chậu sứt miệng, im lặng làm nhiệm vụ của mình.

Trước thềm điện có một cột đá thấp ngang gối, xám xịt, phủ rêu. Vô Ưu định bước ngang qua thì Tống Tri Hạ đưa tay chặn lại.

"Khế Thạch," nàng nói. "Dưới mái này, câu nào có dạng cam kết thì nó ghi."

"Dạng cam kết là dạng nào?"

"'Ta hứa', 'ta thề', 'ta đồng ý'. Hoặc những câu đệ nói mà người nghe hiểu là hứa."

Hắn gật đầu, và ngay lập tức chỉnh lại toàn bộ cách ăn nói của mình. "Vậy trước khi đệ nói tiếp, xin ghi nhận cho rõ: những gì đệ nói trong buổi sáng nay đều là quan sát, không phải lời hứa. Đệ nói rõ để nó đừng hiểu lầm."

Khế Thạch không phản ứng. Hắn nhìn nó thêm một lúc, rồi quyết định coi sự im lặng là sự chấp thuận. Đó không phải chuyện nên làm với một hòn đá, nhưng hắn đã quen với những đối tác không trả lời email.

Cả tông môn ngồi xuống chiếu trong điện. Nói là cả tông môn nhưng thực ra chỉ có ba người đang có mặt: Kim Thập Vạn khoanh tay, Tống Tri Hạ đứng dựa cột như một cây kiếm dựng đứng, và một đứa trẻ chừng mười ba tuổi ngồi xếp bằng ngay hàng đầu, cằm tì lên hai nắm tay, mắt mở to.

Đứa trẻ này thì khác hẳn. Khi Vô Ưu nhìn lên, trên đầu thằng bé không có gì cả.

Không có con số nào. Không có dòng nợ nào. Chỉ có khoảng không trống trơn của một cái đầu bình thường, tóc bù xù, dính một hạt cơm.

"Hoa mắt," hắn quyết định. "Mới tỉnh dậy, mắt còn chưa hiệu chuẩn."

"Đệ là Tiểu Đậu," thằng bé nói, mặc dù không ai hỏi. "Mặc Tiểu Đậu. Sư huynh quên rồi hả? Sư huynh ngã đập đầu hay sao ấy."

"Đệ nghe nói vậy," Vô Ưu đáp. "Đệ cần một cây bút."

Cây bút Kim Thập Vạn đưa cho hắn là một chiếc bút lông còn sáu sợi. Ông ta đưa bằng hai tay, trịnh trọng, như đang trao một thanh bảo kiếm. Giấy là của Tống Tri Hạ, một xấp giấy ố vàng lấy từ kho, mặt trước đã in dở một công thức đan dược, mặt sau còn trống. Mực làm từ muội bếp. Nước để pha mực là nước nóng đựng trong một cái cốc nứt, và vì cốc bẩn nên nó có màu rất giống trà.

Hắn nhìn bộ đồ nghề đó, thở ra một hơi dài, và thấy mình bình tĩnh đến kỳ lạ. Đây là điều kiện làm việc quen thuộc nhất mà hắn gặp từ lúc tỉnh dậy.

Hắn mở Bán Thân Khế ra.

Ba mươi trang. Chữ nhỏ, khít, viết bằng loại mực đen đã ngả nâu. Không đánh số mục lục. Không có phần tóm tắt cho người đọc nhanh. Và đúng như hắn đoán, không ai trong số những người đang ngồi đây từng đọc hết nó.

"Sư huynh," Tiểu Đậu thì thầm với Tri Hạ, giọng nhỏ nhưng vẫn vang khắp điện, "sư huynh Vô Ưu đọc như đang đánh nhau."

Nó nói đúng. Vô Ưu đọc bằng cả người: lưng thẳng, mắt gần như không chớp, ngón tay trái lần theo từng dòng, tay phải thỉnh thoảng chấm bút vào cốc nước đục rồi ghi lên giấy một ký hiệu nhỏ. Hắn không có mực đỏ để đánh dấu đối chiếu, nên hắn dùng một dấu móc nhỏ ở lề, mỗi điều khoản đã kiểm một dấu. Đến hết trang ba, giấy của hắn đã có mười tám dấu móc, hai dấu chấm hỏi, và một dấu gạch chân hai lần mà hắn chưa dám giải thích cho ai.

Trang một nói về các bên.

Bên A: Quy Khư Tông, đại diện Lục Bất Hoàn, tông chủ. Bên B: Tạ Vô Ưu. Bên nhượng khế cũ: Phúc Thịnh Hào, tiền trang tại Hà Bình.

"Phúc Thịnh Hào bán khế của đệ cho tông môn," hắn nói thành tiếng. "Khi nào?"

"Năm ngoái," Kim Thập Vạn đáp. "Sư phụ tự đi mua. Ta còn can đấy. Ta nói một đứa không có tư chất thì mua về làm gì, để mà nuôi à? Ông ấy bảo..." Hắn ngập ngừng. "Ông ấy bảo có lý do."

"Lý do là gì?"

"Ông ấy không nói."

Vô Ưu ghi thêm một dấu hỏi nữa lên giấy. Một tông môn sắp phá sản bỏ tiền mua khế của một thiếu niên vô dụng mà không giải thích lý do. Trong nghề của hắn, đây gọi là một khoản chi không có chứng từ, và nó luôn luôn có chuyện phía sau.

Trang hai, trang ba, trang bốn là phần định nghĩa. Hắn đọc kỹ nhất phần này, vì kinh nghiệm bảy năm cho hắn biết: kẻ soạn hợp đồng giấu cái gì thì giấu ở phần định nghĩa, nơi không ai buồn đọc.

Điều 2, khoản 7:

"Tự ý tử vong" là mọi trường hợp tử vong của Bên B mà Bên B không chứng minh được là do ngoại lực gây ra.

Hắn đọc lại dòng đó lần thứ hai. Rồi lần thứ ba. Rồi hắn ghi vào giấy, bằng chữ rất nhỏ: gánh nặng chứng minh thuộc về người đã chết.

Hắn gạch chân hai lần.

Đến trang chín, Kim Thập Vạn ngáp lần thứ hai, và Vô Ưu ngẩng lên.

"Sư huynh, đệ hỏi một câu. Đệ nhắc lại: chỉ là câu hỏi, không phải cam kết."

"Hả? Ừ. Hỏi đi."

"Điều 12 ghi: đệ tử không phải làm việc quá sáu canh giờ mỗi ngày. Điều 31 ghi: đệ tử có nghĩa vụ hoàn thành mọi công việc được giao, bất kể thời gian. Hai điều này mâu thuẫn nhau. Huynh có biết không?"

Kim Thập Vạn nhìn hắn, rồi nhìn trần nhà, rồi nhìn cái chậu hứng nước gần nhất, như thể câu trả lời có thể nằm ở đó. "Ta chỉ biết ký thôi."

"Huynh ký bản khế này à?"

"Ta ký làm nhân chứng. Sư phụ bảo ký thì ta ký." Hắn nói với vẻ tự hào kỳ lạ của một người đã từng ký rất nhiều thứ mà chưa bao giờ phải chịu hậu quả, và sắp tìm ra điều ngược lại. "Chỗ nào ký ta cũng ký rất đẹp."

Vô Ưu nhìn chữ ký ở cuối trang mười: một đường cong bay bổng, nét bút tự tin, kèm một dấu hoa mỹ không giống bất cứ chữ nào trong bảng chữ cái. Nó đẹp thật. Hắn ghi bên cạnh: chữ ký đẹp, nội dung không được kiểm.

"Vậy khi hai điều khoản mâu thuẫn thì cái nào thắng?"

"...Cái nào bất lợi cho đệ hơn?" Kim Thập Vạn đáp, một cách thành thật đến đau lòng.

Tống Tri Hạ khẽ ho. Đó là âm thanh đầu tiên nàng phát ra trong gần một canh giờ. Vô Ưu hiểu rằng nàng không phản đối câu trả lời, nàng chỉ thấy tội nghiệp cho người đã nói ra nó.

Hắn ghi thêm: Điều 19: được nghỉ một ngày mỗi tuần, ngày nghỉ do Bên A ấn định. Điều 19b: Bên A có quyền ấn định là "không có". Chữ nhỏ, nằm sát lề, dễ bỏ sót. Hắn không bỏ sót.

Sấm rền ở rất xa. Không lớn, chỉ là một tiếng ầm đục nơi chân trời. Tiểu Đậu giật mình, hai vai co lại, và không nói không rằng lặng lẽ nhích sát vào hắn thêm một gang tay.

Vô Ưu không nhìn thằng bé. Hắn tiếp tục đọc, nhưng chân trái hắn khẽ dịch ra một chút, để chừa chỗ.

Điều 47 nằm ở trang mười tám.

Hắn đã đọc những điều trước nó bằng thái độ của một thám tử kiểm tra hiện trường: chậm, tỉ mỉ, không hoảng. Hắn thấy mức lãi Bên B phải trả mỗi tháng, trả bằng công việc quy đổi, và nếu thiếu thì "Bên C tạm ứng". Bên C là tông môn. Nghĩa là có người đã, đang và sẽ trả thay hắn. Hắn ghi chú: nợ ngầm nội bộ, chưa rõ ai trả, bao nhiêu. Hắn thấy điều khoản cấm hắn rời tông môn quá ba ngày đường. Hắn thấy điều khoản phạt khi hắn than phiền không bằng văn bản.

Rồi đến điều 47. Hắn đọc, và đọc chậm hơn bất cứ điều khoản nào trước đó.

Điều 47. Trường hợp Bên B tự ý tử vong trước khi tất toán, phần dư nợ còn lại được truy thu từ hồn phách của Bên B, kéo dài cho đến khi thanh toán đủ, không giới hạn số kiếp. Quyền truy thu thuộc về Bên A hoặc bên nhận chuyển nhượng khế hiện hành.

Hắn đọc xong. Hắn đặt bút xuống.

Hắn nhìn lại điều 2, khoản 7.

Tự ý tử vong: mọi trường hợp mà Bên B không chứng minh được là do ngoại lực.

Hắn cộng hai dòng lại với nhau, như một phép tính đơn giản nhất mà bất kỳ sinh viên năm nhất nào cũng làm được.

Bệnh chết, nghĩa là tự ý. Kiệt sức mà chết, nghĩa là tự ý. Ngã xuống giếng mà không ai thấy, nghĩa là tự ý. Bị người ta giết thì có thể là ngoại lực, nhưng người đã chết thì lấy gì để chứng minh?

Và nếu hắn chết, hắn sẽ không chấm dứt khoản nợ. Hắn sẽ mang nó theo.

Hắn ngồi im.

Trong điện, không ai nói gì. Tiểu Đậu nhìn hắn, rồi nhìn Tri Hạ, rồi nhìn lại hắn. Kim Thập Vạn mở miệng định nói, rồi nhìn thấy mặt Tri Hạ và ngậm lại.

Năm phút.

Vô Ưu để mình ngồi đó năm phút, và trong năm phút ấy hắn nghĩ đến một điều mà hắn chưa dám nghĩ từ khi tỉnh dậy. Ở kiếp trước, cái chết là một kết thúc. Một thứ khủng khiếp, nhưng ít nhất cũng là điểm dừng. Hồ sơ đóng lại, bảng cân đối được khoá, chẳng còn ai gửi mail lúc ba giờ sáng nữa. Hắn đã chết vì làm quá nhiều, và trong lòng hắn vẫn có một chỗ nhỏ, nhỏ xíu, thầm nghĩ rằng cái chết cũng là một dạng nghỉ phép.

Giờ cái chỗ nhỏ đó bị tính phí.

Hắn đã chết một lần vì không thể dừng. Giờ hắn không được phép chết, kể cả khi dừng.

"Sư đệ."

Giọng Tống Tri Hạ rất khẽ, và đó là lần đầu tiên hắn nghe nàng nói mà không có vẻ đang ra lệnh. "Đệ sao vậy?"

Hắn ngẩng lên. Hắn thấy dòng chữ trên đầu nàng, 31.400, thanh kiếm thế chấp, còn mười một kỳ. Hắn thấy tay nàng nắm chặt chuôi kiếm nhưng không rút ra.

"Đệ chỉ hỏi một câu thôi," hắn nói, chọn từng chữ. "Không phải lời hứa, chỉ là câu hỏi. Nếu đệ chết, người nhận phần truy thu là ai?"

"Thì..." Kim Thập Vạn nói, "là Bên A. Là tông môn. Nhưng sư phụ sẽ không bao giờ..."

"Điều khoản không nói sẽ không bao giờ," Vô Ưu đáp, nhẹ đến mức gần như dịu dàng. "Điều khoản nói có quyền."

Kim Thập Vạn không đáp. Tống Tri Hạ cũng không.

Vô Ưu nhìn hai người, và hắn thấy rõ cái điều mà một kiểm toán viên giỏi luôn cảm thấy khi đã chạm đúng chỗ: không phải đắc thắng, mà là một cơn buồn nhỏ. Họ không phủ nhận. Họ không biết có nên phủ nhận không. Hắn không trách họ. Họ cũng chỉ là những người ký những thứ họ chưa đọc.

Bên dưới điều 47 có một khoảng trắng.

Hắn mới nhận ra chuyện đó khi định lật sang điều tiếp theo. Mọi điều khoản khác trong bản khế này cách nhau một dòng. Chỉ có điều 47 và điều 48 là cách nhau ba dòng, như thể ai đó đã từng viết gì ở đó, rồi lấy đi.

Hắn ghi vào giấy: khoảng trắng bất thường dưới điều 47. Gạch chân một lần.

Rồi hắn làm điều mà bản năng nghề nghiệp bắt hắn làm, điều mà đến chính hắn cũng thấy buồn cười một cách cay đắng. Hắn cầm bút lên, và đọc tiếp.

Bởi vì nếu đã biết tin xấu, việc duy nhất còn lại là biết hết các tin xấu.

Phần còn lại của buổi sáng trôi qua trong cái yên tĩnh đặc biệt của một người đọc quá nhanh để còn sợ.

Điều 52: Bên B không được tự ý thay đổi cảnh giới nếu chưa được Bên A đồng ý. Đây là điều khoản làm hắn dừng lại lâu nhất sau điều 47, vì nó có nghĩa là ngay cả sức mạnh của hắn cũng cần chữ ký của người khác. Hắn ghi một dấu chấm hỏi, rồi nghĩ đến cuốn sổ trong thức hải, nơi hắn không có tài khoản nào, và không biết nên thấy nhẹ nhõm hay lo lắng.

Điều 61: Bên B không được phép phàn nàn về điều kiện làm việc, trừ khi phàn nàn bằng văn bản, có chữ ký của hai nhân chứng không thuộc Bên A. Hắn bật ra một tiếng cười khô, rất ngắn. Tống Tri Hạ liếc sang. Hắn giơ tay xin lỗi mà không nói gì, vì một hợp đồng viết đến mức này, nếu không cười thì chỉ còn cách khác.

Giữa trưa, Tiểu Đậu bê vào một nồi cháo, loãng, nóng, và may mắn có một đĩa muối. Cả bốn người ăn tại chỗ. Vô Ưu vừa húp cháo bằng tay trái, vừa dùng tay phải lật trang, và không làm đổ giọt nào. Kim Thập Vạn nhìn cảnh đó với vẻ kính nể gần như tôn giáo.

Đến trang hai mươi chín, hắn đọc xong điều khoản cuối cùng: điều 68, về việc giải quyết tranh chấp. Tranh chấp được giải quyết theo phụ lục III.

Hắn lật sang trang ba mươi.

Trang cuối chỉ có chữ ký, dấu đỏ, và ở cuối cùng, một dòng chú thích nhỏ xíu, nhỏ hơn tất cả những chữ còn lại, gần như lẫn vào mép giấy:

Các điều khoản nêu trên có hiệu lực theo Phụ lục III (xem thêm).

Hắn nhìn dòng chú thích đó rất lâu. Rồi hắn lật ngược lại toàn bộ bản khế, đếm các tờ rời. Bản khế có hai phụ lục. Phụ lục I về lãi suất. Phụ lục II về điều kiện thử việc.

Không có Phụ lục III.

Hắn đọc lại điều 68. Đọc lại dòng chú thích. Tay hắn vô thức đưa lên, định viết gì đó vào giấy, nhưng hắn chưa biết nên viết gì. Cuối cùng hắn viết ba chữ, nét bút hơi run:

Tham chiếu không hợp lệ.

Hắn nhìn ba chữ đó. Tự nhiên thấy lạnh sau gáy.

Đúng lúc ấy, ở góc dưới bên phải trang giấy, ngay cạnh dòng chú thích nhỏ xíu, có một chấm mực đen li ti, nhỏ hơn đầu kim.

Nó nhúc nhích.

Không, hắn nhìn lại. Chấm mực vẫn nằm yên. Gió thôi qua cái lỗ thủng trên mái, và một giọt nước rơi xuống chậu gần đó, tách.

"Mệt," hắn tự nhủ, và dụi mắt. "Hai mươi tám giờ chưa ngủ, tính cả kiếp trước. Thiếu ngủ thì chấm mực cũng nhúc nhích được."

Hắn gấp bản khế lại, buộc dây đỏ, và ngẩng lên nhìn ba người đang nhìn hắn.

"Đệ có vài câu hỏi," hắn nói. "Và đệ cần một giấc ngủ."

Phía sau hắn, trong khe giấy vừa khép, chấm mực nhỏ xíu kia, hoàn toàn không phải do hắn hoa mắt, vừa thở ra một hơi rất khẽ.

Hết Chương 2