Chương 12: Đêm Trước Đáo Hạn

Tám ngày sau, Quy Khư Tông được ăn bữa cơm đầy đủ nhất trong ba mươi năm.

Không ai quyết định như thế. Chỉ là có sáu nghìn Trung phẩm phí ký kết nằm trong ngăn tủ phòng sổ, có một người đã ghi từng khoản chi vào giấy không nhíu mày, và có một truyền thống mà cả tông môn đều nhớ nhưng chưa ai nhắc từ rất lâu.

Đêm trước Tết Đáo Hạn là đêm của Cơm Trước Kỳ. Ở Thương Lãng Châu, nhà nào cũng nấu một bữa thật đầy đặn vào đúng đêm ấy, dù ngày mai họ sẽ trả sạch nợ hay sẽ mất nhà. Người ta nói: ăn no để đối mặt, đói thì ngày mai không còn sức nhìn thẳng. Tông môn nghèo nhất vùng cũng giữ phép đó, mỗi năm một bữa, dù có năm bữa Cơm Trước Kỳ chỉ là một nồi cháo to hơn bình thường.

Năm nay không phải cháo.

Vô Ưu đứng ở ngưỡng cửa bếp lúc hoàng hôn, nhìn bà Tư bê ra mâm thứ ba, và thấy mình quên mất cách thở.

Gà luộc nguyên con, da vàng bóng. Cá nướng lá chuối. Măng xào với thịt. Một nồi canh nấm. Cơm trắng hạt rời, không phải cháo. Và ở chính giữa bàn, trên chiếc đĩa sứ sứt viền quen thuộc, là một đĩa rau xanh ngút, lá chồng lên lá, đầy đến mức vài chiếc rơi ra ngoài mép đĩa.

Tiểu Đậu đếm. Cậu bé không nói gì, chỉ đứng cạnh bàn, môi mấp máy, ngón tay di từng lá một. Đếm xong, cậu bé đếm lại.

"Hai mươi bảy," cậu nói khẽ. "Hai mươi bảy lá."

Không ai cười. Bà Tư đứng ở đầu bàn, hai tay buông thõng trên tạp dề, mắt nhìn đĩa rau và không nhìn ai.

"Ba mươi năm," bà nói, giọng rất nhỏ. "Ba mươi năm ta chưa nấu được bữa nào như thế này."

Lục Bất Hoàn ngồi ở đầu bàn, hôm nay không có quạt nan trên mặt. Ông ngồi thẳng, hai tay đặt trên đầu gối, và nhìn bàn ăn bằng đôi mắt mà Vô Ưu chưa từng thấy ông mở trọn trong một khoảng thời gian dài như vậy.

"Ngồi đi," ông nói. "Đừng để nguội."

Hắn ngồi xuống giữa Tri Hạ và Tiểu Đậu. Khi nhìn quanh mâm, hắn thấy một thứ mà trong bữa cơm tối ngày thứ bảy, ngày đầu tiên hắn đếm đủ người, chưa hề có.

Ở cuối bàn, đối diện Lục Bất Hoàn, có một chiếc bát nữa.

Một bát sứ trắng, nhỏ hơn những bát khác, đặt sát mép bàn, và bên cạnh là một đôi đũa tre đặt ngay ngắn. Không có cơm trong bát. Không có ai ngồi ở đó.

Hắn nhìn bát trống rất lâu. Không ai nhìn nó. Không ai nói gì về nó. Bà Tư khẽ liếc về phía đó một lần, rất nhanh, rồi quay đi.

Trong ngăn kéo tâm trí hắn, một lá thư gấp bốn nằm chờ.

Không phải đêm nay, hắn nghĩ. Ngày kia.

Hắn cầm đũa lên.

Họ ăn.

Không ai nói nhiều. Tiếng đũa chạm bát, tiếng húp canh, tiếng bà Tư thỉnh thoảng đứng dậy gắp thêm thức ăn vào bát ai đó mà không hỏi. Lão Phạm ăn chậm, mỗi miếng nhai thật kỹ, mắt đôi lúc nhắm lại. Tri Hạ ăn gọn, sạch, từng động tác giống như đang luyện kiếm, nhưng hôm nay hắn thấy nàng gắp miếng gà thứ ba và đặt vào bát Tiểu Đậu mà không nhìn ai.

Vô Ưu cũng ăn. Hắn ăn hết bát cơm đầu tiên, rồi bát thứ hai, vì bên cạnh hắn có một cậu bé đang nhìn chằm chằm vào bát của hắn như một quan giám sát. Hắn nhận ra mình cảm thấy no một cách rất khác. Không phải cái no của bữa ăn vội giữa hai cuộc họp. Mà cái no của người ngồi xuống, biết rằng không ai sẽ gọi mình đứng dậy.

Giữa chừng, Kim Thập Vạn đặt đũa xuống.

Hắn không nói gì. Hắn đặt hai tay lên đầu gối, ngồi thẳng, và nhìn xuống bàn. Bộ áo hôm nay của hắn là bộ cũ nhất, màu xám đã bạc, thứ hắn mặc khi dọn kho. Vô Ưu mới nhận ra hắn không đeo nhẫn nào cả. Bốn chiếc nhẫn ngọc trước đây giờ không còn một chiếc.

"Ta xin lỗi," Kim Thập Vạn nói.

Cả mâm im lặng.

"Chuyện núi," hắn nói tiếp, giọng không cao, không có chút gì của nụ cười rộng như tấm quảng cáo. "Ta bán hai lần. Ta biết sai từ lúc ký lần thứ hai. Ta ký, rồi ta không dám nghĩ nữa." Hắn dừng, nuốt xuống.

"Ta xin lỗi sư phụ. Ta xin lỗi sư muội. Ta xin lỗi bà Tư, lão Phạm, Tiểu Đậu, và sư đệ." Giọng hắn run ở chữ cuối. "Ta đã ăn mặc như một người giàu mà bắt mọi người ăn cháo."

"Huynh bán núi để trả lãi," Tri Hạ nói, không nhìn hắn. "Ta biết rồi."

"Ta biết nàng biết." Giọt nước mắt đầu tiên rơi xuống mu bàn tay hắn, rồi giọt thứ hai, rồi hắn không còn giữ nổi nữa. Người đàn ông thân hình cao lớn ấy ngồi khóc ở đầu mâm cơm Cơm Trước Kỳ, vai rung lên không thành tiếng, mặt úp vào hai bàn tay. "Ta xấu hổ," hắn nói qua kẽ tay. "Ta xấu hổ lắm."

Bà Tư đứng dậy. Không ai nói gì. Bà đi vòng qua bàn, đến sau lưng Kim Thập Vạn, và đặt một bàn tay lên vai hắn. Bà không vỗ, không an ủi. Chỉ đặt tay.

Vô Ưu nhìn người đàn ông đang khóc, và nghĩ đến mười bảy khoản vay ngầm, đến khoản số chín, đến mười lăm Hạ phẩm mỗi tháng. Kim Thập Vạn đang xin lỗi vì chuyện núi, nhưng cái nặng thật sự trong lồng ngực hắn nằm ở chỗ khác. Hắn thấy rất rõ điều đó trong cách đôi vai ấy run.

"Sư huynh," hắn nói khẽ. "Huynh còn điều gì muốn nói không?"

Kim Thập Vạn bỏ tay ra khỏi mặt. Đôi mắt đỏ hoe nhìn hắn, và trong một khoảnh khắc, rất ngắn, Vô Ưu thấy hắn muốn nói. Môi hắn mở ra. Rồi khép lại.

"Còn một chuyện," hắn nói, giọng khàn. "Nhưng ta chưa đủ can đảm. Để sau Tết. Được không?"

Vô Ưu nhìn hắn. Ở đầu bàn, Lục Bất Hoàn ngẩng lên, nhìn Kim Thập Vạn thật chậm, như người nghe một câu quen thuộc.

"Được," Vô Ưu nói. "Đệ chờ."

Kim Thập Vạn gật đầu, khẽ, rồi cúi xuống, và bà Tư đặt thêm một miếng cá vào bát hắn.

Bữa ăn tàn khi trăng đã lên khỏi mái bếp.

Tiểu Đậu ngủ gục lúc nào không ai biết. Cậu bé đã ăn hai bát cơm đầy, theo đúng giao ước, rồi ngồi xuống bậc thềm cạnh Vô Ưu, đầu nghiêng dần, nghiêng dần, và rồi tựa hẳn vào đùi hắn. Hơi thở đều đều. Một hạt cơm dính ở khóe môi.

Vô Ưu không nhúc nhích. Hắn không biết nên làm gì với hai bàn tay, nên cuối cùng đặt một bàn tay lên mái tóc bù xù ấy, rất nhẹ. Cậu bé không tỉnh.

Tống Tri Hạ ngồi xuống cách hắn một gang tay, trên bậc thềm. Nàng mang theo thanh kiếm, và một mảnh vải trắng, và không nói một lời, bắt đầu lau.

Từ chân đến mũi kiếm. Từng đoạn một. Ánh trăng nhợt trượt theo lưỡi thép như nước.

"Hơn hai tháng trước ta đã nói," nàng bắt đầu, mắt không rời kiếm, "ta có hai câu hỏi. Một câu ta hỏi rồi."

"Dạ."

"Câu thứ hai, ta nói sẽ hỏi khi đệ có thể chọn không trả lời." Nàng lau thêm một nhịp. "Bây giờ đệ có thể."

Hắn cảm thấy tim mình đập chậm lại, nặng.

"Dạ," hắn nói. "Chị hỏi đi."

Nàng không hỏi ngay. Mảnh vải lướt qua lưỡi kiếm, chậm, đều, rồi dừng.

"Vô Ưu cũ," nàng nói. "Cậu bé ấy. Cậu ấy còn ở đâu đó không? Trong đệ?"

Hắn nhìn xuống Tiểu Đậu đang ngủ. Nhìn bàn tay mình đặt trên mái tóc cậu bé. Ở đâu đó trong đầu hắn, giữa những mảnh ký ức không phải của hắn, có một cậu thiếu niên mười bảy tuổi trầm lặng, hay cúi đầu, không bao giờ hỏi giá, từng ngồi chính trên bậc thềm này vào những buổi chiều không ai gọi.

Hắn có thể không trả lời. Nàng đã nói rõ thế.

Nhưng hắn đã học được, trong ba ngày nói thật, rằng có những câu hỏi mà không trả lời cũng là một cách trả lời.

"Em không biết," hắn nói, và dùng chữ em lần đầu tiên, chữ của chủ thân, chữ đến từ một ngăn kéo hắn chưa từng mở. "Có những lúc em nghĩ cậu ấy vẫn ở đó. Khi em nhìn bà Tư múc thêm cháo vào bát em, em thấy... cậu ấy chưa bao giờ nói cảm ơn. Cậu ấy sợ nói ra thì sẽ phải trả."

Tri Hạ không động đậy.

"Em muốn nói thay cậu ấy," hắn nói. Giọng hắn khàn đi. "Cảm ơn. Cho tất cả. Cho những gì em biết, và cả những gì em chưa biết các huynh tỷ đã làm."

Nàng im lặng thật lâu. Gió đêm thổi qua sân, lay ngọn đèn lồng treo ở hiên bếp, và bóng hai người đổ dài lên nền gạch, bên cạnh bóng một cậu bé đang ngủ.

"Em không phải trả," cuối cùng nàng nói, giọng thấp, rất thấp. "Em chưa bao giờ phải trả."

"Em biết." Hắn thở ra. "Nhưng em muốn nhớ là mình đã nhận."

Nàng quay sang nhìn hắn. Lần đầu tiên từ lúc hắn tỉnh dậy trong căn phòng dột, ánh mắt ấy không còn phẳng như mặt nước sâu. Có một thứ gì đó động đậy dưới đáy, rất nhẹ, như một con cá lướt qua trong bóng tối.

"Dù em là ai," nàng nói. "Bọn chị không muốn đổi."

Hắn không thể đáp. Cổ họng hắn nghẹn lại.

Nàng đứng dậy, tra kiếm vào vỏ, rồi cúi xuống, nhấc Tiểu Đậu lên khỏi đùi hắn bằng một động tác gọn, nhẹ, như nhấc một thanh kiếm quý. Cậu bé nhíu mày trong giấc ngủ, rúc đầu vào vai nàng, và không tỉnh.

"Mai," Tri Hạ nói, quay lưng đi. "Dù thế nào, chị đứng sau em."

Nàng bước vào bóng tối của hành lang. Vô Ưu ngồi lại một mình trên bậc thềm, hai tay đặt lên đầu gối, nhìn trăng.

Chữ chị, hắn nhận ra, chưa từng được gọi cho đến đêm nay. Và chưa từng ai đáp lại bằng chữ em.

"Vào chính điện đi."

Giọng Lục Bất Hoàn vọng ra từ bóng tối cuối hành lang. Hắn không biết ông đứng đó từ khi nào.

"Con và ta," ông nói. "Có một câu ta cần nói."

Chính điện đêm ấy không còn ba cột bụi vàng. Chỉ có trăng, đổ xuống từ ba lỗ thủng trên mái thành ba mảng sáng bạc trên nền đá, và ở cuối bậc thềm, Khế Thạch xám xịt nằm im, ánh trăng lấp lánh trên những mảng rêu.

Lục Bất Hoàn ngồi xuống bậc thềm, cách Khế Thạch chừng hai bước, và vỗ nhẹ lên nền đá bên cạnh ông. Vô Ưu ngồi xuống.

"Ở đây con không cần cẩn thận lời," ông nói. "Con quen nói xin lưu ý đây không phải cam kết. Đêm nay, nếu con muốn, cứ nói."

"Con..." hắn nói, rồi dừng. "Xin lưu ý, con không có gì muốn cam kết."

Lục Bất Hoàn bật ra một tiếng cười ngắn, khô, mệt mỏi.

"Hôm con ngã ở chính điện," ông nói, "ta ngồi ngay cạnh con. Ta nói một câu."

"Con nghe," hắn đáp. "Ta bảo rồi. Con nghĩ đó là ảo giác."

"Không phải." Ông nhìn lên trần. "Ta đã nói câu đó nhiều lần, với nhiều người. Mỗi lần người ấy ngã, ta ở bên. Mỗi lần ta nói đúng câu ấy. Và chưa ai nghe."

Vô Ưu nhìn ông, và thấy rõ khuôn mặt của một người đàn ông ở tuổi năm mươi mà trông như đã sống hai kiếp. Hắn nhớ lời lá thư: nếu người đó cũng không chịu nổi sổ sai, xin lỗi anh. Hắn nhớ Đồng Văn Lễ. Hắn không biết ông đang nói về ai.

"Ngày mai," Lục Bất Hoàn nói, rất chậm, "con sẽ làm một việc rất tốt. Ta biết. Ta đã nhìn con làm việc suốt tám mươi ngày." Ông dừng. "Con sẽ thắng."

"Sư phụ..."

"Và nếu con thắng," ông nói, và lần đầu tiên giọng ông khẽ run, "Thiên Ty sẽ nhìn thấy con."

Trong chính điện, tiếng gió luồn qua ba lỗ thủng nghe như một hơi thở dài.

"Thiên Ty," hắn nói. "Họ đã ghi nhận một tài khoản bất thường tại đây. Hồ Lập Thành từng nói..."

"Hồ Lập Thành không biết gì về chuyện này. Hắn chỉ là người thu nợ." Lục Bất Hoàn quay sang nhìn hắn. "Con thắng ngày mai, con không còn là một đệ tử vô danh trong một tông môn sắp phá sản. Con là người đã kiểm lại một khoản nợ có chủ nợ là Tứ Hải, và chuyện đó không bao giờ yên trong sổ của Thiên Địa."

Vô Ưu im lặng.

"Vậy thầy muốn con thua?" hắn hỏi.

Câu hỏi rơi xuống nền đá như một viên sỏi. Hắn nghe thấy nó vang lên rất rõ trong chính điện trống, vang lại một lần, hai lần, rồi tan.

Lục Bất Hoàn không trả lời.

Ông ngồi bất động, hai tay đặt trên đầu gối, nhìn thẳng về phía trước, nhìn Khế Thạch. Trong ánh trăng, gương mặt ông không có biểu cảm nào, nhưng Vô Ưu thấy rất rõ bàn tay trái ông, chậm rãi, nắm lại thành nắm đấm, rồi nắm chặt đến mức các khớp ngón tay trắng bệch.

Vô Ưu không hỏi lại. Hắn đã đủ kinh nghiệm để nhận ra một câu hỏi nào đó mà người ta không trả lời không phải vì họ không biết đáp án, mà vì họ biết quá rõ.

Cuối cùng, Lục Bất Hoàn đứng dậy.

Ông bước đến trước Khế Thạch, hai bước, ba bước, và đứng đối diện nó trong ánh trăng, lưng thẳng, vai chùng. Ông đứng lâu đến mức Vô Ưu tưởng ông đã quên mình đang làm gì.

"Con biết ta đã mua khế của con," ông nói, không quay lại. "Nhưng có một cách nói khác, mà ta chưa bao giờ nói thành tiếng."

Ông hít vào, thật sâu.

"Ta, Lục Bất Hoàn, trước Khế Thạch, nói: ta là bên bảo chứng cuối cùng của Tạ Vô Ưu."

Khế Thạch không phản ứng gì. Nhưng Vô Ưu cảm thấy, rất rõ, như một cơn gió lạnh thổi từ đáy giếng lên, một thứ gì đó trong không khí chính điện nặng xuống, như một cái nút vừa được thắt chặt.

"Nghĩa là," Lục Bất Hoàn nói, giọng khô khốc, "nếu có chuyện, tên ta là tên cuối cùng trên giấy. Không phải tên con. Không phải tên tông môn." Ông quay lại. Dưới ánh trăng, mặt ông già đi mười tuổi. "Ta muốn con biết điều đó trước ngày mai."

Vô Ưu nhìn ông. Hắn muốn hỏi: vì sao. Hắn muốn hỏi: ông đã làm gì trước đó. Hắn muốn hỏi: ông đã bảo lãnh cho ai khác.

Hắn không hỏi. Ông đã nói khi nào ta đủ can đảm. Đêm nay, rõ ràng, đã đủ một phần.

"Con nhớ rồi," hắn nói.

"Đi ngủ đi." Lục Bất Hoàn quay đi, bước ra khỏi chính điện, lưng vẫn thẳng, nhưng hắn thấy rõ đôi vai ông rũ xuống khi ông đi ngang qua ba mảng ánh trăng. "Ngày mai là ngày dài."

Trở về phòng, hắn ngồi xuống bàn, đặt bản khế lên mặt gỗ và mở đến trang ba mươi.

Chấm mực nhỏ xíu đã thức. Hai dấu sao mở to, nhìn hắn, và trong một khoảnh khắc hắn tưởng nó sắp nói gì đó, nhưng chỉ có sự im lặng chăm chú của một thứ đã nghe tất cả.

"Ta không muốn nghe," hắn nói. "Nếu ngươi định bắt đầu bằng ghi nhận."

"Ta không định," Cước Chú đáp, giọng thấp. "Ta định nói một điều khác." Hai dấu sao nghiêng xuống phía điều 47, ba dòng trắng bên dưới đã bị hắn nhìn đến thuộc lòng. "Ô Đen đã hé."

Hắn đứng bật dậy. "Gì?"

"Một dòng. Chỉ một dòng." Giọng chấm mực hơi run. "Ta không biết vì sao. Ta nghĩ có thể là vì có một người vừa nói trước Khế Thạch một câu có liên quan. Ô Đen mở khi có chứng cứ phù hợp. Chứng cứ phù hợp, trong trường hợp này, là lời tự khai của đúng người cần khai."

"Đọc."

Cước Chú nhìn về phía khoảng trắng ba dòng. Hai dấu sao dịch dần xuống, chậm chạp, như đọc một dòng chữ mờ nhạt mà chính nó cũng khó tin.

"Ngoại lệ điều 47," nó đọc, từng chữ rõ ràng. "Hiệu lực của điều này phụ thuộc vào ý chí của Bên bảo chứng cuối cùng, với điều kiện..." Giọng nó dừng lại. "Phần sau vẫn là Ô Đen."

Vô Ưu đứng yên.

"Bên bảo chứng cuối cùng," hắn nói chậm. "Là ai?"

"Người đứng tên mua khế ước của Bên B, theo thông lệ của loại khế này." Hai dấu sao quay sang hắn. "Bên B đã nghe một người nói câu đó đêm nay."

Hắn nhìn ra cửa sổ giấy rách, nơi trăng đã đi qua nửa vòm trời. Hắn nhớ bàn tay nắm chặt thành nắm đấm trong chính điện. Hắn nhớ câu ta muốn con biết điều đó trước ngày mai.

Ông đã biết, hắn nghĩ. Ông biết nói câu đó sẽ mở ra thứ gì. Hoặc ông không biết. Hoặc ông biết một nửa.

"Cước Chú," hắn nói. "Phần điều kiện. Còn lại bao nhiêu dòng?"

"Hai."

"Chúng sẽ mở khi nào?"

"Ta không biết." Chấm mực cụp mắt xuống. "Nhưng ta nghĩ cần thêm một thứ. Hoặc một người."

Hắn ngồi xuống chậm. Ngoài kia, một con dế kêu rất khẽ trong bụi cỏ, và ở đâu đó, một chiếc chậu hứng nước chầm chậm đầy lên giọt một.

Ngày mai, hoàng hôn. Hồ Lập Thành sẽ trở lại cùng hai trợ thủ. Cao Mậu Tài và Phó Thúc Hòa sẽ đến, theo lá thư hắn đã gửi, mang theo mọi giấy tờ liên quan đến khoản cọc. Cả hai đã trả lời cùng một chữ: Đến.

Hắn nhìn lên cuốn sổ trong thức hải. Tâm Mực đã hồi đầy từ năm ngày trước: 3/3. Thọ nguyên vẫn là sáu mươi ba năm ba mươi tám ngày. Sợi ấm trong bụng dưới nằm yên, mỏng, của riêng hắn.

Hắn đặt bút xuống, nhìn tờ giấy ghi tất cả các con số mà hắn đã tính trong tám ngày, và biết nó đã đủ.

Không phải đủ để chắc thắng. Chỉ đủ để thử.

Hết Chương 12