Tháng đầu tiên ở Quy Khư Tông trôi qua theo cách mà một kiểm toán viên thích nhất: lặng lẽ, có số liệu, và không ai hỏi ý kiến hắn.
Hắn dán một tờ giấy lớn lên vách bếp, kẻ thành hai cột thu và chi, ghi vào đó từng bao gạo, từng bó củi, từng giọt dầu.
Bà Tư nhìn nó suốt ba ngày với vẻ nghi ngờ của người thấy ai đó đang viết di chúc cho nồi cháo của mình, đến ngày thứ tư thì bắt đầu tự ghi thêm vào.
Lão Phạm gác cổng phát hiện ra rằng nếu báo cáo số khách đến cổng, và con số ấy luôn là không, thì có người chịu ghi lại, và từ đó lão báo cáo mỗi sáng với vẻ tự hào như đang giữ thành trì.
Lục Bất Hoàn thì không có mặt. Ông đã đi từ sáng hôm trước, để lại một mẩu giấy dán trên cột sân, nét chữ nguệch ngoạc: Đi xa ba ngày. Đừng phá nhà. Không nói đi đâu. Vô Ưu đứng đọc mẩu giấy rất lâu, và quyết định ghi thêm vào sổ riêng một dòng: Sư phụ vắng mặt đúng vào ngày Kết Kỳ. Trùng hợp? Chưa đủ dữ liệu.
Sáng ngày ba mươi, hắn tỉnh dậy trước khi trời sáng, vì cuốn sổ trong thức hải đã tự mở.
Nó không hỏi ý hắn. Cuốn sổ cũ nát hiện ra giữa bóng tối, các trang giấy tự lật từng tờ, và dừng lại ở một trang hắn chưa từng thấy. Giữa trang là một dòng tiêu đề viết bằng nét chữ vuông vức, quen thuộc, nét chữ thứ nhất:
KẾT KỲ. Kỳ thứ nhất.
Bên dưới là những dòng ngắn, chính xác, không cảm xúc, như một bản báo cáo đã soạn sẵn:
Lợi ích đã nhận: Kiểm × 19. Nhìn sổ sách người khác, chưa được chấp thuận. Khoản phải trả: minh bạch tương ứng. Hình thức: nói thật, ba ngày liền, kể từ lúc đọc dòng này. Lãi kỳ đầu: miễn. Nếu chậm trả: Tâm Mực tối đa giảm 1, vĩnh viễn.
Vô Ưu ngồi bật dậy. Đầu óc hắn quay nhanh hơn bình thường, và hắn bắt đầu đọc từng dòng như đọc hợp đồng, vì đó chính là hợp đồng.
Kiểm × 19. Hắn đã dùng mười chín lần. Mỗi lần đều thấy một điều không ai cho phép: một dòng nợ giấu kín, một con số riêng tư, một khoản không tên. Hắn nhìn thấu họ, mà họ không biết.
Minh bạch tương ứng. Hắn đã nhìn thấu người khác, nên bây giờ người khác có quyền nhìn thấu hắn. Không phải bằng cách soi sổ của hắn, hắn chẳng có sổ nào để soi, mà bằng cách nói thật khi được hỏi.
"Công bằng," hắn thì thầm, với cảm giác hơi khó chịu. "Phải thừa nhận, rất công bằng."
Kể từ lúc đọc dòng này. Hắn nhắm mắt lại, rồi mở ra, và đưa ra một quyết định nhanh nhất trong đời. Hắn đứng dậy, mở cửa, đón lấy ánh sáng nhạt đầu tiên, và thử nói một câu kiểm nghiệm:
"Hôm nay trời rất đẹp."
Bầu trời lúc đó xám xịt, và gió thổi từ mái nhà xuống một giọt nước lạnh ngay trán hắn. Câu nói vừa ra khỏi môi, cổ họng hắn cứng lại. Không phải đau. Giống như ai đó khẽ gõ móng tay vào dây thanh quản, một tiếng không phải thế. Chữ đẹp dừng ở đầu lưỡi, nặng như cục đá, và từ phía sau nó, như thể thân thể hắn có luật riêng, phát ra:
"...rất xám. Và lạnh."
Hắn đứng im một lúc, rồi một giọng quen thuộc, nhỏ xíu, vọng ra từ trang ba mươi bản khế đặt trên bàn:
"Ghi nhận. Bên B đã bị ràng buộc bởi một điều khoản ngoài hợp đồng của ta. Ta không phản đối, nhưng ta thấy buồn cười."
"Im đi," Vô Ưu nói.
"Điều kiện treo của ngài chưa có đối giá."
"...Ghi nhận."
Bà Tư bưng cháo ra, như mọi sáng, với vẻ chờ đợi lặng lẽ của người biết món mình nấu không có gì để khoe.
"Hôm nay thế nào?" bà hỏi, đặt bát xuống trước mặt hắn.
"Ngon," hắn nói.
Chữ ngon kẹt lại. Cổ họng hắn siết lại, rồi hắn nghe giọng mình tiếp tục, không có sự đồng ý của chính mình:
"...Không. Nhưng ấm."
Bà Tư đứng im, tay vẫn cầm khăn lau. Căn bếp im phăng phắc. Lão Phạm đang húp cháo cạnh đó, dừng muỗng giữa chừng.
Bà Tư nhìn hắn rất lâu, rồi bật ra một tiếng cười ngắn, khô, như tiếng củi nổ.
"Ba mươi năm," bà nói. "Ba mươi năm mới có người nói thật với ta một câu. Ấm. Ừ. Ấm là được rồi."
Bà quay vào bếp, vẫn còn cười khẽ, và Vô Ưu nhận ra bà vừa đặt thêm một muỗng cháo vào bát hắn mà không nói gì. Hắn không biết nên thấy xấu hổ hay biết ơn, nên chọn cả hai.
Nhưng đó chưa phải thử thách thật sự.
Thử thách đến vào buổi trưa, khi Kim Thập Vạn bước vào phòng sổ trong bộ áo mới.
Hắn mặc một bộ áo lụa màu lam sẫm thêu chỉ vàng, cổ áo cài ngọc bích, ống tay rộng gấp đôi bình thường. Hắn bước đi như một người vừa mới được phong thần, và dừng lại giữa phòng, xoay một vòng, tay áo bay phần phật.
"Sư đệ," hắn nói, giọng ngọt như mật. "Đệ thấy ta mặc bộ này thế nào?"
Vô Ưu nhìn chằm chằm vào bộ áo. Hắn biết, cả hai biết, và chiếc ghế mây gãy chân ở góc phòng cũng biết, rằng hôm nay là ngày đầu tiên trong ba ngày mà hắn không nói dối được.
Hắn mở miệng nói: "Rất..."
Đẹp. Đó là chữ hắn định nói. Nó dừng ở đầu lưỡi.
Hắn ngậm miệng lại.
Hắn nhận ra mình đang đứng trước một ngã ba. Nói rất đẹp, hắn sẽ thất bại, và lời nói sẽ biến thành thứ khác không kiểm soát được. Nhưng nếu mở miệng mà không chuẩn bị, cổ họng hắn sẽ tự chọn câu trả lời thật nhất, và thứ thật nhất lúc này không dễ nghe.
Hắn có một lựa chọn khác. Hắn không bắt buộc phải nói hết sự thật. Chỉ cần câu hắn nói là thật.
Hắn nghĩ nhanh, chọn từng chữ như chọn quân cờ.
"Rất đắt," hắn nói. Câu này không gặp vật cản nào. "Và đệ không nghĩ huynh trả xong tiền nó."
Phòng sổ im lặng.
Kim Thập Vạn đứng bất động, hai tay còn giơ nửa chừng. Rồi hắn từ từ hạ tay xuống, nhìn vào ống tay áo rộng của mình như nhìn thấy nó lần đầu tiên.
"Ta cũng không nghĩ vậy," hắn nói, nhỏ, như nói với chính cái áo.
Vô Ưu cảm thấy một cơn nhói. Ngứa Sổ không bùng lên, nhưng một thứ khác thì có: cảm giác của người vừa bóp chết một niềm vui nhỏ bằng sự chính xác.
"Nhưng," hắn nói thêm, và lần này lời ra rất dễ dàng, vì nó cũng thật, "đệ nghĩ huynh mặc nó rất giống một người tin rằng tông môn này đáng được nhìn thấy. Điều đó không phải lỗi."
Kim Thập Vạn ngẩng lên. Hắn nhìn Vô Ưu một lúc lâu, không cười, không nói gì. Rồi hắn thở ra, như một người vừa nhả ra hơi thở nín từ rất lâu, gật đầu, và đi ra.
Vô Ưu ngồi lại, nhìn cánh cửa khép.
Buổi chiều, lão Phạm bước vào hỏi: "Cổng cần sửa không?" Hắn đáp "Cần," và nhận được cái gật đầu hài lòng. Rồi lão hỏi: "Năm nay tông môn có qua nổi không?" và hắn nghe mình nói, trước khi kịp ngăn:
"Theo số liệu hiện có, khoảng hai mươi phần trăm."
Lão Phạm đứng sững.
"Nếu không có gì thay đổi," hắn vội thêm, nhưng đã muộn. Lão gác cổng gật đầu thật chậm, đi ra, lưng hơi còng hơn lúc đi vào. Vô Ưu nhìn theo, tự hỏi sao một người bắt buộc phải nói thật lại có thể làm tổn thương nhiều đến thế mà không hề nói dối.
Hắn nhận ra điều quan trọng nhất của ngày hôm đó. Nói thật không có nghĩa là nói hết. Thật và đầy đủ là hai chuyện khác nhau. Và nghề của hắn, cái nghề mà mọi người nhìn bằng nửa con mắt, chính là nghệ thuật chọn cái nào để nói trước.
Từ đó hắn thay đổi cách trả lời. Khi bà Tư hỏi "Ngươi có thích tông môn này không?", hắn đáp: "Đệ chưa quyết định." Chữ nào cũng thật, và chữ nào cũng không phải toàn bộ. Khi Kim Thập Vạn hỏi liệu hắn có định nói chuyện hai tờ khế với sư phụ, hắn đáp: "Đệ chưa biết," mà không nói rằng hắn còn chưa biết vì sợ.
Một lần duy nhất hắn đáp: "Đệ không muốn trả lời câu đó." Và điều kỳ lạ là câu ấy thoát ra dễ dàng, vì nó cũng là sự thật.
Tối ngày thứ ba, hắn leo lên mái hậu viện.
Nói chính xác thì hắn leo lên theo lệnh. Tống Tri Hạ đã thông báo từ chiều: "Mái bếp dột. Sửa." Và hắn không dám hỏi vì sao lại là hắn. Hai người, một cái thang tre, một cuộn rơm, và một mảnh vải dầu cũ của tông môn, mang lên mái dưới ánh trăng nhạt.
Hắn đưa. Nàng đặt từng bó vào chỗ thủng, ép chặt, nhanh và sạch như đang luyện kiếm. Hắn chờ ở dưới, nhìn lên cằm nàng, không nhìn đầu.
"Đệ biết," nàng nói, không ngoái lại, "ba ngày nay đệ trả lời như bị ai bóp cổ."
Hắn không đáp. Hắn không muốn lỡ lời.
"Ta không hỏi vì sao." Nàng đặt thêm một bó rơm. "Nhưng ta nghĩ, đệ không nói dối được lúc này."
Hắn mở miệng. Đóng lại. Không có câu nói nào an toàn.
"...Ừ," hắn nói cuối cùng. Chữ ấy ra rất dễ.
Tống Tri Hạ im lặng một lúc. Gió đêm thổi qua mái, làm tà áo nàng bay lên rồi hạ xuống. Phía xa có tiếng chó sủa, rồi tắt.
"Ta có một câu hỏi," nàng nói. "Có hai. Một câu ta sẽ hỏi bây giờ. Một câu ta sẽ hỏi sau, khi đệ có thể chọn không trả lời."
Hắn cứng người. Hắn không biết nàng muốn hỏi câu nào lúc này, và câu nào để dành.
Nàng quay lại. Dưới ánh trăng, gương mặt nàng vẫn không biểu cảm, nhưng bàn tay đặt trên đầu gối nắm lại quá chặt.
"Đệ có hận bọn ta không?" nàng hỏi. "Vì đã mua đệ về?"
Hắn đứng im trong bóng tối ở chân thang.
Câu hỏi ấy không phải câu hắn sợ. Nhưng nó cũng không phải câu hắn có thể trả lời nhẹ nhàng. Hắn có thể đáp không, cổ họng sẽ chặn lại. Hắn có thể đáp có, và nói hết sự thật.
Hắn cố tìm một câu thứ ba. Không có.
"Có một chút," hắn nói.
Nàng không nhúc nhích.
"Đệ chưa biết sư phụ mua đệ vì lý do gì," hắn tiếp, và lời ra rất tự nhiên, vì tất cả đều là thật. "Chừng nào chưa biết, đệ chưa thể hết hận hoàn toàn." Hắn dừng. "Nhưng đệ cũng không biết người cũ có hận hay không."
Nàng ngước lên.
"Người cũ," nàng lặp lại.
"Là đệ trước khi ngã đập đầu." Câu ấy cũng ra rất suôn sẻ, vì nó cũng là sự thật, theo đúng nghĩa đen nhất có thể. Hắn cảm thấy một giọt mồ hôi lạnh chảy sau gáy. Không phải nói dối. Chỉ là không nói hết.
Tống Tri Hạ nhìn hắn rất lâu.
Rất lâu. Đến mức hắn nghe được cả tiếng gió luồn qua kẽ mái, tiếng bà Tư gõ nồi ở xa, tiếng tim hắn đập thình thịch. Nàng không động đậy, không thở mạnh, không nói. Hắn cảm giác như có điều gì đó đang trôi qua giữa hai người, không phải ánh mắt, không phải lời nói, mà là một thứ nặng hơn.
Cuối cùng nàng quay đi, cúi xuống ép chặt bó rơm cuối cùng vào chỗ thủng.
"Ta nghe rồi," nàng nói.
Hắn chờ. Nàng không nói gì thêm. Hắn tưởng cuộc trò chuyện đã hết, và đã quay đi nửa người thì giọng nàng vọng xuống, nhỏ, gần như hòa vào gió:
"Đệ trung thực đến phát ghét."
Hắn quay lại.
"Đừng đổi," nàng nói.
Vô Ưu không biết phải đáp gì. Hắn đứng đó, ngửa mặt, nhìn bóng nàng cúi trên mái, một thanh kiếm sạch dựng sau lưng, và đột nhiên nhận ra điều mà hắn không muốn nhận ra từ lúc đọc bản khế đầu tiên.
Hắn muốn ở lại.
Không phải vì điều khoản 47. Không phải vì không có chỗ nào khác để đi. Chỉ vì ở nơi này có một người lau kiếm mỗi sáng, một người tập diễn thuyết trước ba chiếc ghế trống, một bà bếp múc thêm cháo, và một đứa trẻ vẽ bẫy kiến, và bây giờ hắn là một phần của sổ sách họ.
Hắn hít vào, thở ra.
"Đưa rơm," Tri Hạ nói.
Hắn đưa.
Sáng ngày thứ tư, hắn tỉnh dậy trong ánh nắng, và dòng chữ đã thay đổi.
KẾT KỲ. Kỳ thứ nhất. Đã thanh toán. Ghi nhận: 3 ngày minh bạch. Không vi phạm. Kỳ kế tiếp: 30 ngày.
Cuốn sổ khép lại. Hắn nằm yên, thử nói: "Hôm nay trời nắng." Trời quả thật nắng, nên câu nói trôi ra nhẹ như hơi thở. Hắn thử nói: "Đệ rất thích món cháo này." Câu ấy mắc nghẹn ngay, và hắn bật cười, vì hắn đã quên rằng nó vẫn còn nói dối.
Vậy là ba ngày đã hết. Hắn có thể nói dối trở lại.
Hắn ngồi dậy, nhìn dòng chữ cuối trên trang sổ vừa tự lật ra, một dòng mà hắn không nhận ra là mới xuất hiện:
Mỗi lần nhìn, ngươi mắc nợ một lần bị nhìn.
Hắn đọc nó hai lần, rồi gấp trang lại. Đó không phải chữ của chín người trên lề sổ. Không có bút tích nào cả. Nó chỉ ở đó, như một ghi chú của chính cuốn sổ.
Hắn nghĩ về những gì hắn đã làm trong ba mươi ngày: mười chín lần nhìn, mười chín lần biết điều người khác chưa nói. Và về những gì hắn đã trả trong ba ngày: hai chữ "ấm", một câu "hai mươi phần trăm", một câu "có một chút". Hắn không thấy đau như đã nghĩ. Hắn thấy nhẹ, theo một cách rất lạ.
Hắn bước ra sân.
Mặt trời đã lên cao hơn ngọn cây. Tiểu Đậu ngồi xổm giữa sân, lưng quay về phía hắn, đang vẽ gì đó bằng phấn lên nền đất. Cậu bé không quay lại, nhưng như cảm nhận được sự hiện diện của hắn, nói to, không ngẩng đầu:
"Sư huynh! Hết ba ngày rồi phải không? Giờ huynh nói dối được rồi!"
Vô Ưu khựng lại. "Sao đệ biết?"
"Bà Tư nói. Lão Phạm nói. Sư tỷ cũng nói." Cậu bé quay đầu lại, vẻ mặt nghiêm túc đến lạ lùng. "Sư huynh. Đệ có một câu hỏi. Câu này hơi... đặc biệt."
Vô Ưu nhìn thằng bé: cái đầu trống trơn, sạch sẽ, không một con số nào, và mắt cậu sáng lên một thứ rất khác thường, không phải sự tò mò, mà là một nỗi lo mơ hồ của người sắp hỏi ra điều mình đã nghĩ rất lâu.
Hắn có thể nói dối. Lệnh cấm đã hết hạn.
Và hắn nhận ra, bằng một cảm giác nặng như đá rơi xuống đáy giếng, rằng hắn không muốn.
"Hỏi đi," hắn nói.
Hết Chương 6
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
