Cậu bé kéo tay áo hắn, dẫn ra giữa sân sau, nơi nền đất đã được xóa sạch cái bẫy kiến hôm trước và thay bằng một thứ khác. Hắn nhìn xuống và phải mất một lúc mới nhận ra nó là gì.
Một bảng cân đối.
Vẽ bằng phấn trắng, hai cột thẳng tắp, chia đều bằng thước tay. Cột trái ghi chữ thu, cột phải ghi chữ chi. Cột thu chỉ có một dòng, và dòng ấy là một số không to tướng, tròn vành vạnh. Cột chi thì dài ra đến tận mép sân: ăn: 60 bát/tháng. Ở. Áo. Dầu. Củi. Thuốc lần ốm mùa đông. Cuối cùng, dưới một vạch kẻ đôi rất cẩn thận, là một con số cộng lại, mà chữ số cuối bị xóa rồi viết lại đến hai lần.
Hơn 21.000 Hạ phẩm.
"Sư huynh dán tờ giấy ở bếp," Tiểu Đậu nói, mắt không rời bảng phấn. "Sư huynh nói mọi thứ đều có giá. Đệ tính theo cách đó. Đệ ăn mười ba năm. Đệ không làm ra một Hạ phẩm nào. Theo bảng này, đệ nợ hơn hai vạn."
Vô Ưu nhìn bảng, và có điều gì đó nhói lên trong ngực hắn, không phải Ngứa Sổ. Một thằng bé mười ba tuổi đã tự lập sổ sách cho chính mình, và sổ ấy không có một dòng sai.
"Nhưng không ai đòi," Tiểu Đậu nói tiếp, ngẩng lên. Đôi mắt tròn xoe ấy không có vẻ gì của sự ngây thơ nữa. "Không ai đòi. Sư phụ không đòi. Bà Tư không đòi. Mỗi ngày đệ vẫn được ăn cơm. Sư huynh, vì sao đệ nợ nhiều thế mà vẫn được ăn cơm?"
Sân sau im lặng. Một con chim sẻ đậu xuống mép chum nước, nghiêng đầu nhìn hai người, rồi bay đi.
Vô Ưu có thể nói dối. Lệnh cấm đã hết hạn từ sáng. Hắn có thể nói đệ không nợ gì cả, cứ ăn đi, một câu dễ dàng, êm ái, chính xác về mặt sổ sách, và thằng bé sẽ gật đầu rồi chạy đi chơi.
Hắn không nói được. Không phải vì ràng buộc nào cả. Chỉ vì cậu bé đang nhìn hắn như nhìn một người biết đáp án.
"Sổ của đệ sạch," hắn nói chậm rãi, vì câu ấy đúng. "Huynh đã thấy."
"Sạch là khi có người trả." Tiểu Đậu lắc đầu. "Ai trả?"
"...Tông môn."
"Tông môn là ai?"
Hắn mở miệng, rồi dừng lại. Tông môn là bảy người. Tông môn là bà Tư múc thêm một muỗng cháo, là lão Phạm gác cổng không bao giờ có khách, là một người lau kiếm mỗi sáng và một người tập diễn thuyết trước ba chiếc ghế trống. Tông môn không phải một cái tên trên bản khế. Tông môn là những bàn tay.
Và bàn tay nào cũng có thể mở ra, và trong bàn tay ấy có thể có một con số.
"Đệ hỏi đúng câu hay nhất huynh nghe trong tháng này," hắn nói. "Cho huynh một ngày. Tối nay huynh trả lời."
"Sư huynh hứa?"
Vô Ưu liếc về phía chính điện, nơi Khế Thạch nằm im trên thềm, rồi nhìn lại thằng bé.
"Huynh sẽ trả lời," hắn nói. "Tối nay."
Tiểu Đậu nhíu mày. "Sư huynh nói như người đang ký."
"Phải," hắn đáp. "Huynh đang ký với đệ. Không cần Khế Thạch."
Cậu bé nhìn hắn rất lâu, rồi gật đầu một cái thật chậm, và xóa bảng phấn bằng gấu áo mình, từng nét một.
Ngày hôm đó, Vô Ưu làm việc như một cái máy vẫn chạy mà đầu óc đã đi chỗ khác.
Hắn ghi sổ gạo, đếm củi, kiểm tra lại mấy cái chậu hứng nước. Lục Bất Hoàn đã trễ một ngày so với hạn ba ngày trong mẩu giấy dán trên cột, và hắn ghi chuyện ấy vào sổ riêng, bên dưới dòng chưa đủ dữ liệu, một dấu hỏi nữa. Hắn không có thời gian để lo cho ông. Hắn đang lo một thứ khác.
Tối đến, khi cả tông môn đã tản về phòng, hắn thắp đèn, ngồi xếp bằng trên sàn, và làm điều hắn đã làm hai mươi tám đêm liền mà chưa nói với ai.
Hắn tĩnh tọa.
Không phải kiểu tĩnh tọa của tu sĩ thật. Hắn không vay được Mệnh Nguyên, nên không có linh khí nào để dẫn vào đan điền. Hắn chỉ ngồi, đối chiếu từng trang sổ trong thức hải, một trang một nhịp thở, và để thứ năng lượng nhỏ xíu của chính thân thể này tích lại, như tiền lẻ rơi vào ống heo. Hai mươi tám đêm, và đến đêm thứ hai mươi tám, hắn cảm thấy một sợi ấm nhỏ như sợi chỉ nằm giữa bụng dưới, của riêng hắn, không vay của ai, không lãi, không kỳ hạn.
Tích Nhất Kỳ. Tương đương Khai Khế Nhất Kỳ của một người thường, trừ việc không có khế.
Hắn đã lật lại điều 52 hai lần để chắc chắn: Bên B không được tự ý thay đổi cảnh giới nếu chưa được Bên A đồng ý. Cảnh giới, chứ không phải tiểu kỳ. Một kẽ hở rất hẹp, nhưng hợp lệ. Cước Chú, khi nghe hắn thuật lại, chỉ nói: "Ghi nhận. Bên B đã tự cấp phép cho chính mình. Ta không phản đối, nhưng ta rất ấn tượng."
Đêm nay hắn không tĩnh tọa lâu. Hắn mở mắt, nhìn lên ngọn đèn, rồi mở bản khế ra.
"Cước Chú."
"Có." Chấm mực nhỏ xíu ngẩng lên. "Bên B có biểu hiện quyết tâm. Bên B định làm gì?"
"Kiểm. Nhưng không phải kiểu như mọi khi."
"Ghi nhận. Xin lưu ý: ta đang cư trú tại tài liệu mà Bên B sắp phân tích."
"Ta biết."
"Ta không đồng ý."
"Ghi nhận." Hắn gần như mỉm cười. "Điều kiện treo của ngươi vẫn chưa có đối giá, nên ta xem như ngươi chưa có quyền phản đối."
Hai dấu sao chớp một lần, vẻ bất mãn rất rõ. Nhưng chấm mực không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ nhích sang mép giấy, xa khỏi chỗ bàn tay hắn đặt.
Hắn nhắm mắt, nghĩ đến thứ mình muốn nhìn, và nói thầm:
Soi.
Cuốn sổ trong thức hải hiện ra, và lần này nó không im lặng như mọi khi. Trên trang trống, một dòng chữ nét vuông vức hiện lên chậm rãi:
Kiểm sâu. Chi phí: Tâm Mực toàn phần. Thọ nguyên: 3 ngày. Tiếp tục?
Hắn nhìn dòng chữ thật lâu. Ba ngày. Không nhiều, nếu so với bảy mươi năm đời người. Nhưng hắn đã chết một lần vì thứ tên là thời gian bị tiêu hao không ai ghi nhận, và giờ nó đang được ghi nhận, từng giờ một, bằng nét mực rõ ràng của chính cuốn sổ.
Hắn không phải người thích đánh cược. Hắn là người thích đối chiếu. Và giờ, đối chiếu duy nhất có thể làm là mua câu trả lời.
Có, hắn nghĩ.
Cơn đau không đến từ đầu mà từ giữa ngực. Cảm giác như một cây kim lạnh rất mảnh luồn qua xương ức, móc lấy một sợi chỉ nào đó, rồi kéo, kéo thật chậm. Hắn nghiến răng. Trên trang sổ hiện ra:
Thọ nguyên: 63 năm 41 ngày. Trừ 3 ngày. Còn lại: 63 năm 38 ngày.
Và rồi bản khế mở ra.
Không phải mở theo nghĩa hắn nhìn thấy các trang giấy bay lên. Nó mở ra như một cái cây bị bóc từng lớp vỏ: ba mươi trang, hàng trăm điều khoản, hàng nghìn chữ, tất cả duỗi thành những sợi chỉ mảnh, nối nhau, đan nhau, treo lơ lửng giữa phòng như một cánh đồng tơ nhện lơ lửng trong ánh đèn. Cước Chú rú lên một tiếng rất nhỏ, ôm chặt hai dấu sao của mình, nhưng chấm mực vẫn dính ở mép giấy, không bị cuốn đi.
Hắn tìm điều 22.
Điều 22. Phần thiếu hụt do Bên C tạm ứng.
Điều khoản ấy nở ra thành một nút tròn rỗng, bên trong có ghi hai chữ: Quy Khư Tông. Từ nút ấy tỏa ra ba sợi chỉ, mỗi sợi một màu, kéo dài ra phía xa, ra khỏi bản khế, ra khỏi căn phòng, về phía ba hướng khác nhau.
Hắn nhìn sợi chỉ thứ nhất. Màu thép xám, mảnh nhưng thẳng và căng như dây cung.
Tống Tri Hạ. Tạm ứng: 18 Hạ phẩm/tháng. Nguồn: tiền công hộ tống, mỗi tháng một chuyến.
Sợi thứ hai có màu vàng nhạt, dày hơn, nhưng ở giữa sợi có một đoạn xám đục, như vàng bị phủ bụi.
Kim Thập Vạn. Tạm ứng: 15 Hạ phẩm/tháng. Nguồn: khoản vay ngầm số 9.
Hắn nhắm mắt một giây, rồi mở ra. Khoản vay số chín. Một trong mười bảy khoản hắn đã nhìn thấy trong phòng tiếp khách, những khoản vay không đòi thế chấp, lãi thấp bất thường, môi giới giấu tên. Người đàn ông ăn mặc như đại phú hào ấy đang đi vay để trả lãi giúp hắn, một đứa trẻ mà y từng can sư phụ đừng mua.
Sợi thứ ba là sợi hắn không muốn nhìn.
Nó nhỏ nhất trong cả ba, mảnh như sợi chỉ khâu, màu trắng ngà như hạt gạo. Nhưng nó căng hơn cả hai sợi kia, đến mức hắn cảm giác nếu chạm vào, nó sẽ kêu lên một nốt rất cao.
Con số cộng khớp. Đúng bằng khoản thiếu hụt hắn đã tính ra ở trang Phụ lục I. Đúng bốn mươi.
Cuốn sổ khép lại. Các sợi chỉ tan biến. Bản khế rơi xuống đùi hắn thành một xấp giấy ba mươi trang bình thường, và chấm mực nhỏ ở góc trang thở hắt ra như người vừa bị lôi ra khỏi nước.
"Kiểm sâu hoàn tất," Cước Chú nói yếu ớt. "Ta ghi nhận rằng ta bị làm phiền."
Vô Ưu không đáp. Hắn ngồi trong bóng đèn, chân tê rần, ngực vẫn còn lạnh ở chỗ cây kim đã đi qua. Trên mặt sổ trong thức hải, một chương mới vừa hiện ra như một mục lục vừa được thêm vào, nét chữ vuông vức:
NỢ ÂN TÌNH. Tống Tri Hạ: 18/tháng. Kim Thập Vạn: 15/tháng. Mặc Tiểu Đậu: 7/tháng. Hoàn trả: chưa.
Hắn nhìn mục ấy rất lâu. Hắn biết luật bất thành văn của thế giới này: ân tình tính lãi kép. Ai cũng biết, không ai nói ra. Ơn cứu mạng không phải ơn miễn phí. Mọi thứ bạn nhận từ người khác đều có giá, và giá ấy lớn lên từng ngày.
Nhưng ba người này chưa từng tính. Họ không đòi. Không một dòng ghi chú, không một lời nhắc, không một ánh mắt trách móc. Họ đã trả thay hắn suốt từ tháng trước, từ tháng trước nữa, và sẽ trả tiếp, không để hắn biết.
Đối với một kiểm toán viên, người cho mà không tính lãi là loại đối tác nguy hiểm nhất. Vì anh ta không có cách nào trả.
Hắn nhớ đến mẹ.
Hắn không muốn nhớ. Nhưng hình ảnh ấy trồi lên như một con cá từ đáy ao: màn hình điện thoại, mỗi dịp sinh nhật, một tin nhắn từ mẹ. Mẹ chuyển cho con ba trăm nghìn. Con ăn gì ngon nhé. Và hắn, mười năm liền, chuyển trả lại trong vòng một giờ, kèm một câu cố định: Mẹ giữ mà dùng. Con không cần.
Hắn đã nghĩ đó là hiếu thảo. Hắn đã nghĩ mình là con trai biết điều.
Bây giờ, dưới ánh đèn dầu của một căn phòng dột, trước ba con số nhỏ xíu mà hắn không thể trả lại, hắn hiểu ra điều mà cả hai kiếp người hắn chưa bao giờ dám nhìn thẳng.
Hắn chưa bao giờ học được cách nhận.
Trong sổ riêng, hắn mở trang danh sách việc cần làm đã viết từ đêm thứ hai:
Một. Tìm khế gốc.
Hai. Tìm ai đang tạm ứng bốn mươi Hạ phẩm mỗi tháng.
Ba. Không chết. Hắn gạch ngang dòng thứ hai.
Rồi hắn cầm bút viết một dòng mới, đè mạnh đến mức nét mực lan ra mép giấy:
Hai. Tông môn này không được sập trước Tết Đáo Hạn.
Hắn nhìn dòng ấy, rồi thêm, nhỏ hơn:
Không phải để cứu mình.
Chữ mình hắn gạch ngang, rồi viết lại bên cạnh, rất khẽ: chỉ mình.
Cậu bé ngồi ở bậc thềm, ôm đầu gối, chưa ngủ.
Hắn đã đoán trước. Trăng nhạt, đủ để thấy bóng cậu nhỏ xíu trên bậc đá, hai bàn chân trần co lại, cằm tì lên đầu gối. Hắn ngồi xuống bên cạnh, cách một khoảng vừa đủ, và không nói gì trong một lúc.
"Sư huynh hứa là tối nay," Tiểu Đậu nói, mắt nhìn thẳng phía trước.
"Ừ."
"Bây giờ vẫn là tối."
"Ừ." Hắn hít vào. "Đệ có muốn nghe câu trả lời thật không? Nó không đẹp như câu trả lời giả."
Tiểu Đậu im lặng rất lâu, rồi gật đầu.
"Đệ được ăn cơm," Vô Ưu nói, chọn từng chữ, "vì có người nghĩ đệ đáng được ăn. Không có con số nào đủ lớn để đòi lại điều đó. Bảng của đệ đúng từng dòng, trừ một dòng: nó thiếu cột ơn. Mà ơn thì không ghi vào cột chi được."
"Nhưng..."
"Và còn một điều nữa." Hắn quay sang. "Bảy bát cháo mỗi tháng."
Cậu bé cứng người. Cậu quay sang nhìn hắn, mặt tái đi dưới ánh trăng.
"Sư huynh biết bằng cách nào? Đệ đã dặn bà Tư đừng..."
"Huynh là kiểm toán," hắn nói, nhẹ nhàng. "Con số không giấu được huynh. Và huynh xin lỗi vì đã nhìn mà không hỏi đệ trước."
Tiểu Đậu cúi đầu. Đôi vai nhỏ run lên, nhưng không có tiếng khóc. Cậu bé chỉ nói, rất khẽ: "Đệ không muốn là người duy nhất không trả gì."
Vô Ưu nhìn cái đầu nhỏ cúi thấp, mái tóc bù xù, một hạt cơm dính ở sau tai. Hắn nghĩ mình có thể nói rất nhiều: rằng không ai bắt cậu trả, rằng cậu mới mười ba tuổi, rằng một đứa trẻ không nên tự đói để trả nợ cho người khác. Nhưng hắn biết nếu nói ra, cậu sẽ nghe thấy một điều khác: việc đệ làm không có giá trị.
Vậy nên hắn nói thứ duy nhất vừa đúng vừa không làm tổn thương.
"Huynh nhận," hắn nói.
Tiểu Đậu ngẩng lên.
"Bảy bát cháo của đệ. Huynh nhận. Huynh không trả lại được ngay, và huynh sẽ không giả vờ là nó không tồn tại. Nhưng huynh sẽ trả, bằng cách của huynh." Hắn dừng. "Còn đệ, từ tháng sau, ăn đủ. Phần của huynh, huynh tự lo."
"Không được. Sư huynh nợ ba trăm năm!"
"Thế thì đệ đề nghị đi. Như người ký hợp đồng."
Tiểu Đậu nhìn hắn một lúc, môi mím lại, rồi nói chậm rãi, từng chữ như đang soạn điều khoản:
"Đệ ăn đủ... nếu sư huynh cũng ăn đủ."
Vô Ưu chớp mắt. Hắn nghĩ đến Cước Chú đang ngủ vùi trên trang khế, đến câu vô hiệu vì thiếu đối giá, và bật ra một tiếng cười ngắn, khàn, gần như nghẹn.
"Có đối giá," hắn nói. "Hợp lệ."
"Sư huynh hứa?"
"Huynh hứa."
Lần này hắn không nhìn về phía Khế Thạch. Cũng không cần. Ở cuối bậc thềm, cách đó vài bước chân, Khế Thạch xám xịt vẫn nằm im, và nó đã nghe, đã ghi lại từng chữ.
Sáng hôm sau, lão Phạm đến gõ cửa phòng hắn lúc mặt trời chưa lên khỏi mái ngói.
Lão không nói gì, chỉ đứng ở ngưỡng cửa, hai tay nâng lên một thứ gì đó nhỏ và mỏng. Vô Ưu cúi xuống nhìn và thấy một con hạc giấy trắng, gấp tinh xảo, hai cánh xếp thẳng thớm, đang đậu yên trên lòng bàn tay chai sạn của lão gác cổng.
"Hạc của Tứ Hải," lão nói. "Bay đến cổng lúc canh năm. Gửi cho tông chủ. Mà tông chủ..." Lão không nói hết câu. "Ta nghĩ cậu nên mở."
Hắn nhận lấy con hạc. Nó nhẹ như không. Hắn khẽ gỡ cánh, mở nếp, và những nếp gấp bung ra thành một tờ giấy hoa tiên vuông vức, nét chữ thanh tú, ngay ngắn, từng chữ như được khắc:
Kính gửi Quy Khư Tông.
Theo điều khoản thông báo của khế vay, bổn hiệu có nghĩa vụ báo trước bốn mươi lăm ngày. Nay chỉ tiêu thu hồi của bổn hiệu được điều chỉnh. Thu Nợ Tu Hồ Lập Thành sẽ đích thân đến quý tông để kiểm kê tài sản và thương nghị việc tất toán, vào ngày thứ bốn mươi lăm kể từ hôm nay, trước Tết Đáo Hạn đúng mười ngày.
Kính mong quý tông chuẩn bị chu đáo.
Tứ Hải Tiền Trang, Phân hiệu Thương Lãng.
Hắn đọc hết một lượt, rồi đọc lại.
Bốn mươi lăm ngày. Cộng mười ngày. Năm mươi lăm ngày cho đến Tết Đáo Hạn, và hắn vừa mất ba ngày thọ nguyên cho một đêm sáng mắt.
Phía sau lão Phạm, ánh nắng đầu tiên rọi xuống sân. Trên bậc thềm chính điện, Khế Thạch xám xịt nằm im, rêu bám đầy, như chưa từng nghe thấy gì. Ở chân cột, một con kiến đang cố gắng kéo một mẩu cháo vụn về tổ, to gấp mười lần thân nó.
"Ta cần gặp sư tỷ," Vô Ưu nói. "Và sư huynh. Và cả bà Tư. Tất cả. Ngay bây giờ."
Lão Phạm gật đầu, quay đi, và trên lưng lão hắn thấy điều lạ: dáng lão thẳng lên một chút, rất nhẹ, như người vừa được giao một việc mà cuối cùng cũng đáng làm.
Hết Chương 7
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
