Căn phòng dột đón hắn bằng một giọt nước rơi vào chậu, tách, đúng nhịp, như một lời chào quen thuộc.
Chậu đã đầy hơn nửa. Vô Ưu bưng nó ra cửa đổ, quay vào, đặt lại chỗ cũ, rồi thắp ngọn đèn dầu nhỏ ở góc bàn. Dầu chỉ còn một phần ba đáy chai, vừa đủ cháy ba canh giờ. Hắn nhìn ngọn lửa một lúc và tự hỏi tông môn này tính tiền dầu cho đệ tử theo hợp đồng hay theo lòng tốt. Hắn quyết định không tra cứu. Có những câu hỏi mà câu trả lời chỉ làm hắn đau đầu thêm.
Hắn mở Bán Thân Khế ra từ trang một.
Lần này hắn không dùng bút lông sáu sợi. Hắn chỉ đọc. Mắt chạy theo từng dòng, môi mấp máy không thành tiếng, ngón tay trái lần theo mép giấy. Và hắn nhận ra một điều kỳ lạ: cơn đau trong đầu hắn lùi dần theo từng trang, như nước thủy triều rút chậm.
Ngứa Sổ.
Nó không đòi hắn phải sửa sai. Nó chỉ đòi hắn không ngoảnh mặt. Chỉ cần hắn chịu nhìn thẳng vào sai sót, nó đã chịu lùi một bước.
Hắn thở ra. "Đọc cũng là làm," hắn thì thầm. "Thế thì được. Đọc thì mình làm được."
Đến Phụ lục I, hắn dừng lại ở bảng lãi suất, lấy giấy ra và tính. Mỗi canh giờ lao động của đệ tử được quy đổi thành 0,4 Hạ phẩm Linh Thạch. Tối đa sáu canh giờ mỗi ngày, hai mươi chín hay ba mươi ngày một tháng, là bảy mươi hai Hạ phẩm. Lãi hằng tháng trên dư nợ của hắn là một trăm mười hai.
Hắn gạch ngang con số. Một trăm mười hai trừ bảy mươi hai.
Bốn mươi.
Mỗi tháng thiếu bốn mươi Hạ phẩm. Và theo điều 22, phần thiếu hụt do Bên C tạm ứng. Hắn nhớ lại bảng giá chợ trấn trong ký ức của chủ thân: một bát cháo giá một Hạ phẩm. Mỗi tháng, ai đó trong tông môn này đang bỏ ra giá trị của bốn mươi bát cháo để cái tên Tạ Vô Ưu không bị ghi nợ quá hạn.
Hắn nhìn con số rất lâu, rồi ghi bên cạnh, bằng chữ nhỏ: Ai?
Hắn chưa trả lời được câu hỏi ấy. Hắn lật sang trang tiếp theo.
Đèn dầu cháy được hai canh giờ rưỡi, tiếng côn trùng đã im, và Vô Ưu lật đến trang ba mươi.
Trang cuối vẫn như cũ: chữ ký, dấu đỏ, dòng chú thích nhỏ xíu ở góc dưới. Các điều khoản nêu trên có hiệu lực theo Phụ lục III (xem thêm). Bên cạnh nó là chấm mực đen li ti, nhỏ hơn đầu kim, nằm yên.
Hắn nhìn chấm mực.
Chấm mực không nhúc nhích.
"Thấy chưa," hắn nói với chính mình. "Hoa mắt. Mệt. Kết luận hợp lý."
Hắn định gấp khế lại thì nghe thấy tiếng.
Rất nhỏ. Nhỏ đến mức hắn phải nín thở mới nhận ra đó là tiếng người, hay đúng hơn, hai tiếng người, thì thầm cùng một giọng, cùng một cao độ, như hai người ngồi sau bức tường cãi nhau về chuyện chia tiền điện.
"...Căn cứ khoản ba, Bên B đã vi phạm nghĩa vụ thông báo."
"Phản đối. Bên B chưa từng được thông báo về nghĩa vụ này."
"Nghĩa vụ thông báo không cần thông báo."
"Điều đó vô lý."
"Điều đó hợp pháp."
"Hợp pháp không có nghĩa là hợp lý."
"Hợp lý không phải điều kiện của hợp đồng."
Vô Ưu cúi xuống thật gần, gần đến mức hơi thở hắn làm ngọn đèn rung. Chấm mực đã lớn hơn. Không, nó chưa lớn. Nó chỉ rõ hơn, như một thứ vẫn luôn ở đó nhưng hắn chưa bao giờ nhìn đủ kỹ. Nó tròn, đen bóng, to bằng hạt gạo, và trên mặt nó có hai dấu sao nhỏ xíu, giống hệt ký hiệu đánh dấu chú thích. Hai dấu sao ấy đang quay qua quay lại như hai con mắt.
Hai con mắt dừng lại.
Chúng dừng ngay trên mặt hắn.
"Ngưng," chấm mực nói, và lần này chỉ có một giọng. "Bên A và Bên B tạm dừng tranh luận. Có bên thứ ba trong phạm vi hiệu lực."
Vô Ưu không hét lên. Hắn nhìn chấm mực. Chấm mực nhìn hắn.
Kiếp trước hắn từng nghe khách hàng gọi điện kể chuyện về những bản hợp đồng biết nói, ý họ là luật sư của công ty nào đó đọc to từng điều khoản bằng giọng trời ơi đất hỡi. Hắn nghĩ nghề nghiệp đã luyện cho hắn khả năng chịu đựng bất cứ thứ gì phát ra từ giấy tờ.
"Ngươi là ai?" hắn hỏi.
Chấm mực đứng thẳng lên, nghĩa là nó vươn cao thêm nửa sợi tóc, và đọc một hơi, giọng nghiêm túc như một viên chức đọc tuyên bố:
"Căn cứ chú thích cuối trang ba mươi, mục một: Bên A là ta, Bên B là ngươi. Mọi tranh chấp xin viện dẫn Phụ lục III."
Hắn im lặng một nhịp.
"Bên A trong khế này," Vô Ưu nói chậm rãi, "là Quy Khư Tông."
"Trong khế chính, đúng vậy." Hai dấu sao chớp một cái. "Nhưng trong phạm vi chú thích này, Bên A là ta. Phạm vi định nghĩa được giới hạn trong chú thích. Điều này phù hợp thông lệ."
Vô Ưu mở miệng, định phản bác, rồi đóng lại. Hắn nghĩ một lúc. Hắn thấy mình bị thuyết phục bởi chính điều mình không muốn bị thuyết phục.
"Hợp lệ," hắn thừa nhận, giọng nghe hơi kính nể. "Phạm vi định nghĩa cục bộ. Hợp lệ."
"Cảm ơn Bên B đã ghi nhận."
"Còn Phụ lục III thì sao? Khế này chỉ có Phụ lục I và II."
Chấm mực im lặng.
Không phải kiểu im lặng của kẻ không nghe thấy. Mà là kiểu im lặng của một người vừa bị hỏi đúng vào chỗ đau. Hai dấu sao mờ đi một chút, như hai con mắt cụp xuống.
"Điều này," nó nói, giọng nhỏ hơn hẳn, "đã được ghi nhận. Ta biết Phụ lục III tồn tại. Ta không biết nó ở đâu." Một nhịp ngập ngừng. "Đó là vấn đề cá nhân."
Vô Ưu nhìn nó. Hắn nhận ra mình đang cảm thấy một thứ cảm xúc rất lạ: thương cảm với một dấu chấm. Cái chấm này đã sống cả đời trong một dòng chú thích dẫn về một phụ lục không có thật, và nó biết, và nó vẫn nhắc đi nhắc lại.
"Danh xưng của ngươi?" hắn hỏi, giọng dịu xuống.
"Cước Chú. Nghĩa là chú thích ở chân trang." Nó đứng thẳng lại. "Chức năng: ghi nhận mọi điều khoản ẩn, điều kiện loại trừ, điều khoản áp dụng khi xung đột. Hiện trú tại trang ba mươi của bản Bán Thân Khế này."
"Từ bao giờ?"
"..."
"Ngươi từ đâu ra?"
"...Bên A không có thông tin."
Giọng nó nhỏ đi, và lần này hai dấu sao thật sự cụp xuống, như một đứa trẻ bị hỏi về cha mẹ. Vô Ưu không hỏi thêm. Hắn đã đủ kinh nghiệm để nhận ra khi một câu hỏi chạm vào chỗ không nên chạm.
Hắn thử nó một lần, theo cách duy nhất một kiểm toán viên biết: kiểm chứng độc lập.
"Điều 12 và điều 31 mâu thuẫn nhau. Điều nào thắng?"
Cước Chú trả lời ngay, không cần suy nghĩ. "Điều 12. Theo điều 68b ẩn, khi hai điều khoản mâu thuẫn, điều khoản có lợi hơn cho Bên yếu thế sẽ có hiệu lực."
"Điều 68b?" Hắn lật sang trang hai mươi chín. "Khế này không có điều 68b."
"Điều 68b không được in trong bản khế. Nó cư trú trong ta." Hai dấu sao nghiêng nghiêng. "Ngài có thể tin hoặc không. Nhưng xin lưu ý: tin hay không tin không ảnh hưởng đến hiệu lực của điều khoản."
Vô Ưu nhìn nó. Hắn nghĩ đến Kim Thập Vạn ngồi trên chiếc ghế mây gãy chân, nói với vẻ thành thật tuyệt đối rằng điều khoản bất lợi hơn thì thắng. Nếu Cước Chú đúng, thì chẳng ai trong tông môn từng thật sự đọc bản khế này, kể cả người nghĩ mình đã đọc.
Nghĩa là hắn không bị bắt làm quá sáu canh giờ một ngày.
Nó thật sự nhỏ, một điều rất nhỏ, nhưng hắn thấy một thứ gì đó trong lồng ngực hắn lỏng ra một chút. Hắn đã chết vì không bao giờ có ai nói với hắn rằng không cần làm thêm.
Hắn cầm bút lên và ghi: Điều 12 thắng điều 31. Nguồn: Cước Chú. Độ tin cậy: chưa kiểm chứng. Đối chiếu sau.
"Ghi nhận," Cước Chú nói, hài lòng. "Bên B có phương pháp làm việc nghiêm túc. Rất hiếm."
"Ta là kiểm toán viên."
"Danh xưng không có trong từ điển của ta, nhưng bản chất thì ta hiểu." Nó dừng một nhịp. "Ta cũng ghi nhận một điều khác. Hai ngày trước, vào thời điểm Bên B đọc điều 47, Bên B có biểu hiện hoảng sợ, hô hấp thay đổi, kéo dài khoảng năm phút."
Vô Ưu cứng người. "Ngươi theo dõi ta?"
"Ta là chú thích. Ta đi theo văn bản. Văn bản đi theo ngài." Giọng nó đều đều, không có chút ác ý. "Biên bản: Bên B lo sợ điều 47. Đã lưu."
Hắn mở miệng định nói gì đó, nhưng không biết nói gì.
Là vì hắn nhận ra mình không bực. Đã lâu lắm rồi, có lẽ cả hai kiếp, chưa ai ghi lại nỗi sợ của hắn mà không bảo hắn đừng sợ. Chưa ai nói "đừng lo, sẽ ổn thôi". Chưa ai nói "anh nghĩ nhiều quá". Chỉ có một dấu chấm nhỏ, ghi lại, lưu lại, như thể nỗi sợ của hắn là một dữ kiện hợp lệ, xứng đáng được lưu hồ sơ.
"...Ừ," hắn nói cuối cùng. "Lưu đi."
Hắn ngồi dựa lưng vào vách, ánh đèn dầu chập chờn, và nhìn chấm mực nhỏ xíu bằng hạt gạo đang đứng thẳng trên mép giấy.
"Ngươi có định ở lại không?"
"Ta không có nơi nào khác."
"Vậy ta đồng ý cho ngươi ở lại." Hắn chọn từng chữ, vì hắn nhớ rõ Khế Thạch ở chính điện, và vì hắn không biết liệu chấm mực này có phải một loại khác. "Với một điều kiện."
"Vô hiệu vì thiếu đối giá. Theo nguyên tắc cơ bản của hợp đồng, một bên chịu ràng buộc phải nhận được lợi ích tương xứng. Ngài yêu cầu ta im lặng. Ngài không đề nghị ta nhận được gì."
Vô Ưu mở miệng. Đóng lại. Mở miệng lần nữa.
Hắn không thể phản bác. Hắn đã từng nói đúng những lời ấy với khách hàng suốt bảy năm. Nghe chúng từ miệng một dấu chấm làm hắn muốn khóc, hoặc cười, hoặc cả hai.
"Ngươi muốn gì?" hắn hỏi, kiệt sức.
"Chưa xác định. Ta cần thời gian để xem xét."
"Vậy thì ghi," hắn nói. "Điều kiện treo. Chưa có hiệu lực, chờ đối giá được xác định."
Hai dấu sao sáng lên.
"Chấp nhận," Cước Chú nói, và nghe như đang cười. "Ghi nhận rằng Bên B là bên đầu tiên đề xuất điều kiện treo trong lịch sử cư trú của ta."
"Bao nhiêu bên đã đề xuất?"
"Một. Là Bên B."
"Vậy là cũng không có gì để so sánh."
"Đúng. Và xin lưu ý: ta rất hài lòng."
Vô Ưu bật cười. Một tiếng ngắn, khàn, gần như ho. Hắn cười vì sự vô lý của tất cả những chuyện này, và vì lần đầu tiên sau hai ngày, hắn không cô độc.
Đèn dầu chỉ còn một nửa. Bên ngoài, trời đã chuyển từ đen sang xanh thẫm.
"Cước Chú." Hắn gọi, giọng đã trở lại nghiêm túc. "Điều 47. Ngươi biết gì về nó?"
Chấm mực im lặng một nhịp. Rồi hai dấu sao ngả xuống, chăm chú nhìn vào khoảng trống ở phía trên.
"Điều 47," nó nói, "có ngoại lệ."
Tim Vô Ưu đập thình thịch. "Ngoại lệ nào?"
"Nằm trong khoảng trắng ba dòng bên dưới. Mực rất nhạt. Mắt ngài không thấy. Mắt ta thấy."
"Đọc cho ta."
"Không đọc được."
"Vì sao?"
"Vì thuộc Ô Đen."
Vô Ưu nhíu mày. "Ô Đen là gì?"
"Một số phần trong sổ sách của thế giới này bị che, không phải bằng mực, mà bằng quyền hạn." Giọng Cước Chú trở nên cẩn trọng, từng chữ rõ ràng, như người đang kể điều chính họ cũng chưa hiểu hết. "Ta nhìn thấy dấu vết của chữ. Ta không có quyền đọc nội dung. Ngài cũng vậy. Để mở một Ô Đen, cần quyền hạn phù hợp, hoặc chứng cứ phù hợp."
"Chứng cứ gì?"
"Ta không biết. Ô Đen không cho biết điều kiện để mở nó."
"Ngươi biết ngoại lệ ấy nói về cái gì không?"
"Ta biết đúng ba điều." Hai dấu sao nhìn thẳng vào mắt hắn. "Một: nó tồn tại. Hai: nó có điều kiện kích hoạt. Ba: nếu điều kiện đó được thỏa mãn, hiệu lực của điều 47 sẽ thay đổi."
Vô Ưu ngồi bất động.
Hắn nhìn về trang mười tám, nơi điều 47 nằm giữa hai điều khoản khác, ngay dưới nó là khoảng trắng ba dòng mà hắn đã ghi lại là bất thường. Hóa ra không phải khoảng trắng. Hóa ra là một cánh cửa, và nó bị khóa.
Hắn gấp khế lại, đặt tay lên bìa da.
Ngoài cửa sổ giấy rách, bình minh đang đến, nhạt như nước pha loãng. Cơn đau đầu đã tan hẳn, và trong khoảng trống nó để lại, hắn thấy rất rõ một danh sách việc cần làm, ngắn và đơn giản:
Một. Tìm hiểu khế gốc của tông môn.
Hai. Tìm ai đang tạm ứng bốn mươi Hạ phẩm mỗi tháng. Ba. Mở Ô Đen dưới điều 47.
Hắn nhìn dòng thứ ba, rồi sửa lại, bằng nét bút kiên quyết hơn:
Ba. Không chết.
Trên mép giấy trang ba mươi, chấm mực nhỏ xíu đã cuộn tròn lại, hai dấu sao khép hờ, ngủ một giấc ngủ rất khẽ của kẻ vừa được hỏi tên lần đầu tiên.
Hết Chương 4
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
