Kể từ khi Mộc Từ Tâm thành công tuồn hàng vạn lượng tiền đồng pha chì ra thị trường, hệ thống tiền tệ của kinh thành Đại Càn coi như đã chết đứng. Bá tánh và thương nhân hoàn toàn mất niềm tin vào đồng tiền do triều đình đúc. Để duy trì huyết mạch giao thương, bọn họ buộc phải quay về thời kỳ đồ đá của kinh tế: Hàng đổi hàng.
Bên trong khu nhà kho khổng lồ phía sau cửa tiệm họ Lý, tiếng người la hét chỉ đạo hòa lẫn với tiếng thở dốc nhọc nhằn vang lên không ngớt.
Lão Phùng – nay đã khôi phục lại chút sinh khí nhờ bám rễ vào khế ước của cửa tiệm Lý Thanh – đang đứng chống gậy, cau mày nhìn ba chục gã phu vác đang mồ hôi nhễ nhại vác từng bao gạo nặng trĩu. Ở phía đối diện, Triệu lão gia cũng đang chỉ đạo gia đinh khiêng từng sọt quặng sắt đen sì.
Hai lão thương gia này đang thực hiện một thương vụ lớn: Lão Phùng đổi năm ngàn cân quặng sắt lấy một ngàn thạch gạo của Triệu lão gia.
Vấn đề cồng kềnh nhất nằm ở chỗ: Cả hai đống hàng hóa khổng lồ này đều đang được lưu trữ trong cùng một khu nhà kho của Lý Thanh, chỉ cách nhau đúng một cái sân nện đất. Bởi vì ngoài cái cửa tiệm được bảo vệ bằng quy tắc sòng phẳng này ra, để hàng ở bất cứ đâu trong kinh thành cũng có nguy cơ bị đạo tặc cướp sạch.
Thế là, một cảnh tượng vô cùng hao tổn tài nguyên diễn ra. Bọn họ thuê người vác năm ngàn cân sắt từ kho số một sang kho số hai, rồi lại vác một ngàn thạch gạo từ kho số hai trả về kho số một. Vừa tốn tiền thuê phu phen, vừa hao hụt rơi vãi, lại mất trọn một ngày trời chỉ để hoàn thành một giao dịch cơ bản.
Lý Thanh ngồi trên ghế thái sư, tay bưng chén trà Long Tỉnh tản mác sương khói, hờ hững nhìn cảnh tượng ồn ào trước mắt. Hắn khẽ lắc đầu, thói quen nghề nghiệp cũ lại trỗi dậy trong đại não, tự động phân tích thiệt hơn.
“Đúng là sự hạn chế của thời đại. Phương thức thanh toán quá nguyên thủy, chuỗi cung ứng đứt gãy khiến chi phí luân chuyển bị đẩy lên mức phi lý. Hàng hóa vật lý đã nằm an toàn trong kho thì cứ để nó nằm đó, thứ cần di chuyển giữa hai bên mua bán chỉ là 'Quyền sở hữu' thôi mà. Nếu báo cáo tài chính này mà trình lên Liên Bang, chắc phòng kiểm toán sẽ gạch đỏ toàn bộ. Thôi thì... coi như ta giúp cái thị trường này tối ưu hóa vận hành một chút vậy.”
Hắn đặt chén trà xuống bàn cái cạch, âm thanh không lớn nhưng mang theo áp lực vô hình khiến Lão Phùng và Triệu lão gia đang chỉ đạo ngoài sân lập tức im bặt, lật đật chạy vào hầu hạ.
"Lý chưởng quỹ, ngài có gì sai bảo?" Lão Phùng xoa tay khúm núm.
"Bảo đám phu phen dừng tay lại đi. Quá ồn ào." Lý Thanh nhạt giọng, từ trong ngăn kéo rút ra một xấp giấy màu vàng nhạt. Đây là loại giấy làm từ vỏ cây dó ngâm qua bí dược, chất giấy dai ngoảnh, dìm xuống nước không rách, cực kỳ khó làm giả.
Lý Thanh cầm lấy bút lông, chấm mực đỏ tươi, nét bút rồng bay phượng múa viết xuống mặt giấy vài dòng chữ sắc lẹm: "Đại diện cho Một Ngàn Thạch Gạo. Lưu trữ tại kho họ Lý. Người cầm phiếu có quyền đổi lấy vật chất bất cứ lúc nào."
Viết xong, hắn cầm lấy con dấu ngọc thạch.
Cộp.
Dấu triện đỏ quạch hình chiếc cán cân in hằn xuống mặt giấy. Không có ánh sáng ma thuật, cũng chẳng có dao động năng lượng nào phát ra. Đây chỉ là một thao tác đóng mộc bình thường.
Hắn ném tờ giấy mỏng dính lên mặt bàn, đẩy về phía Lão Phùng và Triệu lão gia.
"Cầm lấy. Đây gọi là Tín Phiếu." Giọng Lý Thanh tĩnh lặng, mang theo sự tự tin tuyệt đối của kẻ nắm giữ luật chơi. "Triệu lão gia, gạo của ông vẫn để nguyên trong kho số hai, không cần tốn sức chuyển đi đâu cả. Ông chỉ cần giao tờ giấy này cho Lão Phùng. Ai cầm tờ giấy này, gạo là của người đó. Sắt cũng làm tương tự."
Lão là một thương gia lõi đời, lão đã tận mắt chứng kiến tên Hóa Kình cao thủ ngày hôm trước quỵt nợ bị phế sạch võ công thê thảm ra sao. Chữ tín của cái cửa tiệm này được xây dựng trên máu và sự sòng phẳng tuyệt đối. Cầm tờ giấy mang dấu triện trên tay, lão hiểu rõ: Tờ giấy này CÓ GIÁ TRỊ ngang bằng với một ngàn thạch gạo thực tế, vì không một kẻ điên nào trên thế gian này dám làm giả khế ước của Lý chưởng quỹ.
Tờ giấy này là thật! Uy tín hơn bất kỳ thỏi vàng ròng hay đồng tiền điếu nào!
"Chuyện... chuyện này... tối ưu quá!" Hai mắt Lão Phùng sáng rực lên. Triệu lão gia đứng bên cạnh cũng kích động đến mức thở dốc. Nếu dùng cách này, bọn họ tiết kiệm được hàng trăm lượng bạc tiền vận chuyển, giảm thiểu tối đa rủi ro hao hụt.
"Thứ cửa tiệm này bán là sự sòng phẳng và tiện lợi." Lý Thanh khẽ vuốt lại nếp áo. "Từ nay, phàm là hàng hóa gửi vào cửa tiệm ta, ta sẽ cấp cho một tờ Tín Phiếu có giá trị tương đương. Các vị cứ mang Tín Phiếu đi giao dịch là xong. Bây giờ, thanh toán phí thủ tục cho tờ giấy này rồi lui ra ngoài, để cửa tiệm còn đón khách khác."
***
Chỉ trong vòng năm ngày ngắn ngủi, một cơn bão tài chính càn quét toàn bộ thị trường chợ đen kinh thành Đại Càn.
Đám thương nhân nhanh chóng nhận ra sự tối ưu điên rồ của Tín Phiếu. Bọn họ không còn cần dắt díu xe ngựa chở nặng đi đổi chác nữa. Họ bắt đầu dùng chính những tờ giấy có đóng dấu đỏ đó để giao dịch với nhau ngoài đường phố.
Ra tửu lâu ăn một bữa tiệc? Trả bằng một mảnh Tín Phiếu trị giá "Năm đấu gạo".
Mua một tòa viện trạch ở trung tâm? Chồng lên bàn một xấp Tín Phiếu "Một vạn cân quặng sắt".
Tiền đồng của triều đình Đại Càn chính thức bị vứt xó. Triều đình cấm đúc tiền giả, nhưng luật pháp không cấm bá tánh cầm "phiếu giữ đồ" đi đổi lấy hàng hóa. Tờ giấy mỏng tang mang Dấu Triện Đỏ của cửa tiệm họ Lý lách qua mọi khe hở của luật pháp, nghiễm nhiên trở thành vật ngang giá chung duy nhất được lưu thông, thay thế hoàn toàn nền tảng tiền tệ của một vương triều.
Nhìn những xấp Tín Phiếu được chuyển tay nhau liên tục trên phố, Lý Thanh cảm nhận Từ Khóa bên trong người mình đang không ngừng bành trướng sức mạnh. Hắn nhấp một ngụm trà, ánh mắt tĩnh lặng như mặt hồ không sóng.
Quyền lực cốt lõi nhất của một quốc gia – Quyền phát hành tiền tệ – đã bị một cửa tiệm tư nhân cướp đoạt thành công bằng tư duy tài chính áp đảo.
Cùng lúc đó, sâu trong tầng tầng lớp lớp cấm cung lạnh lẽo.
Hoàng đế Đại Càn mặc long bào thêu ngũ trảo kim long, đang lật xem một phong mật tấu. Trên mặt bàn gỗ đàn hương tĩnh lặng nằm chễm chệ một tờ "Tín Phiếu" vừa được Ám Vệ thu thập từ chợ đen Nam Thành mang về.
Bàn tay già nua nhưng đầy uy lực của lão vuốt ve khối Ngọc Tỷ Truyền Quốc bóng loáng bên cạnh, ánh mắt sâu thẳm chợt lóe lên một tia sắc lạnh tựa dao găm.
"Dùng giấy lộn thay thế tiền đồng... Hay cho một chiêu trộm long tráo phụng, rút củi đáy nồi." Hoàng đế gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn, khóe môi nhếch lên một nụ cười khó lường. "Giữa lúc vương triều nhiễu nhương, lại lòi đâu ra đám chuột nhắt to gan, dám vươn tay làm lung lay căn cơ vương triều của trẫm."
Lão khép tấu chương lại, cất giọng nhạt nhẽo vọng ra ngoài cửa điện tối tăm:
"Truyền chỉ cho Hộ Bộ. Âm thầm thu mua toàn bộ than đá và củi đốt ở ba châu lân cận kinh thành. Gom sạch vào kho quốc gia cho ta."
"Tuân chỉ!" Một cái bóng đen chớp lên rồi biến mất vào hư không.
Hoàng đế nhắm mắt lại, đại điện trở về vẻ tĩnh lặng chết chóc. Một hồi kèn báo hiệu cho sự chèn ép tàn bạo nhất, ẩn dưới vỏ bọc của những ván cờ chính trị phàm tục, chính thức bắt đầu.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
