Tiếng động cơ cũ kỹ của chiếc xe khách liên tỉnh gầm rú một hồi dài rồi khạc ra một làn khói đen kịt, trước khi bỏ lại Hảo bên lề đường quốc lộ. Bụi bặm và cái nóng hầm hập của vùng rìa thành phố quật thẳng vào mặt, khiến cậu thanh niên 18 tuổi phải nheo mắt lại.
Hảo chỉnh lại quai chiếc ba lô đã sờn vải, bên trong chỉ vỏn vẹn vài bộ quần áo và xấp giấy tờ nhập học phẳng phiu. Cậu đứng đó, giữa dòng người hối hả, như một dấu chấm nhỏ lạc lõng trên một trang giấy trắng khổng lồ. Thành phố này không chào đón cậu bằng hoa hồng, nó chào đón cậu bằng tiếng còi xe inh ỏi và mùi nhựa đường chảy nhão dưới nắng chiều.
Khu ký túc xá nằm sâu trong một con hẻm nhỏ, những mảng tường vàng ố, rêu phong bám đầy như những vết sẹo của thời gian. Hảo nhận phòng 307.
Cánh cửa gỗ mục nát rên rỉ khi cậu đẩy vào. Bên trong, mùi ẩm mốc trộn lẫn với mùi mì tôm bốc lên nồng nặc. Ba chiếc giường tầng xếp sát nhau, chừa lại một lối đi hẹp chỉ đủ cho một người len qua.
Một cái đầu bù xù ló ra từ tầng trên của chiếc giường góc phòng.
"Ma mới à?"
Hảo giật mình, hơi lùi lại một bước, bàn tay siết chặt quai ba lô. Cậu khẽ gật đầu, môi mấp máy nhưng không thốt ra lời.
Chàng trai kia nhảy phắt xuống đất, chìa bàn tay to bản ra, nụ cười rạng rỡ đến mức khiến Hảo thấy hơi chói mắt.
"Tớ là Khánh, Kỹ thuật điện. Cậu cứ chọn cái giường trống bên dưới đi, thằng Lâm 'mọt sách' ở giường trên đấy, nó đi thư viện từ sáng rồi."
Hảo khẽ bắt tay Khánh, những ngón tay cậu run rẩy nhẹ.
"Tớ là Hảo... Khoa In ấn và Truyền thông."
Khánh vỗ vai Hảo một cái bộp, khiến cậu suýt ngã nhào.
"Vào đây là anh em hết. Cất đồ đi, tối nay đi ăn cơm bụi với hội này cho biết mặt."
Hảo chỉ mỉm cười gượng gạo, rồi lẳng lặng dọn dẹp góc nhỏ của mình. Cậu không nói với Khánh rằng mình không có tiền để đi ăn quán. Trong túi quần, số tiền ít ỏi mẹ chắt chiu từ những mẻ cá ngoài biển chỉ đủ để cậu cầm cự trong một tuần đầu tiên.
Những ngày sau đó, trong khi bạn bè cùng trang lứa mải mê với những buổi hội quân sinh viên hay những quán cà phê vỉa hè, Hảo lang thang khắp các ngõ ngách để tìm việc. Cậu cần tiền. Cần đến mức mỗi khi nhìn vào tờ hóa đơn học phí, lồng ngực lại thắt lại như có ai bóp nghẹt.
Cuối cùng, cậu dừng chân trước một xưởng in nằm khuất sau dãy nhà xưởng cũ. Tấm biển "Xưởng in Thành Công" đã bạc màu, tiếng máy chạy "xè xè" đều đặn vang ra từ bên trong.
Hảo hít một hơi thật sâu, đẩy cánh cửa sắt hoen gỉ. Mùi mực in nồng nặc ập tới, sực nức và đặc quánh, khiến cậu ho sặc sụa.
Một người đàn ông trung niên, tay chân lấm lem những vết mực đen đỏ, ngước nhìn lên từ chồng giấy cao ngất.
"Tìm ai?"
Giọng ông ta cộc lốc, khô khốc như tiếng sỏi đá va vào nhau.
Hảo nuốt nước bọt, cố giữ cho giọng mình không run.
"Dạ... chú có cần người phụ việc không ạ? Em là sinh viên khoa In, em không ngại việc nặng."
Ông chủ xưởng, người mà sau này Hảo gọi là chú Sáu, nhìn cậu từ đầu đến chân. Đôi mắt sắc lẹm dừng lại ở đôi bàn tay gầy gò nhưng sạch sẽ của cậu.
"Ở đây không có việc nhẹ. Chỉ có làm đêm, lương tính theo giờ. Chịu nổi không?"
Hảo gật đầu dứt khoát.
"Em làm được."
Công việc bắt đầu ngay tối hôm đó. Nhiệm vụ của Hảo là đứng máy cắt và sắp xếp những xấp tờ rơi, tạp chí vừa ra lò. Tiếng máy in chạy liên hồi như nhịp tim của một con quái vật sắt khổng lồ.
Mùi mực hóa học nồng đến mức nhức óc. Những giờ đầu tiên, đôi tay Hảo mỏi nhừ, những đầu ngón tay bỏng rát vì ma sát với giấy. Nhưng cậu không dừng lại. Mỗi tờ giấy xếp xuống là một hy vọng. Mỗi tiếng máy chạy là một lời khẳng định rằng cậu vẫn đang tồn tại, vẫn đang chiến đấu.
Khoảng hai giờ sáng, chú Sáu ném cho Hảo một ổ bánh mì không nhân.
"Nghỉ mười phút đi. Đừng có cố quá rồi lăn ra đấy lại khổ tôi."
Hảo nhận lấy ổ bánh mì, cảm giác hơi ấm từ lớp vỏ bánh thấm vào lòng bàn tay lạnh ngắt. Cậu ngồi bệt xuống sàn xi măng, nhìn đôi bàn tay mình giờ đây đã lem nhem những vệt mực đen không thể rửa sạch.
"Này..."
Chú Sáu vừa rít một hơi thuốc lào, vừa nhìn về phía những chiếc máy.
"Sinh viên sao không đi dạy thêm hay làm phục vụ quán cà phê cho nó nhàn? Chui vào cái lò mực này làm gì cho khổ?"
Cậu nói dối. Cậu ghét cái mùi làm cậu nhức đầu này. Nhưng ở đây, không ai nhìn cậu bằng ánh mắt thương hại. Ở đây, máy móc chỉ quan tâm đến hiệu suất, không quan tâm đến quá khứ tự ti hay bộ quần áo cũ mòn cậu đang mặc.
"Thằng khùng."
Chú Sáu lầm bầm, nhưng ánh mắt nhìn cậu đã dịu đi vài phần.
Sáng hôm sau, Hảo trở về ký túc xá khi mặt trời đã ló rạng. Cậu cố gắng bước khẽ nhất có thể để không làm thức giấc Khánh và Lâm. Cậu bước vào phòng tắm, dùng xà phòng kỳ cọ thật mạnh vào những vết mực trên tay.
Màu đen bám chặt vào từng kẽ móng tay, dù có chà sát đến đỏ cả da vẫn không tan hết. Hảo nhìn mình trong gương. Đôi mắt cậu trũng sâu, quầng thâm hiện rõ, nhưng trong đáy mắt ấy, một tia sáng nhỏ nhoi đang dần nhen nhóm.
"Dậy sớm thế Hảo?"
Lâm - cậu bạn "mọt sách" - đẩy gọng kính, nhìn Hảo đầy nghi hoặc. Lâm vốn là người ít nói, luôn giữ khoảng cách với mọi người trong phòng bằng một vẻ cao ngạo ngầm định.
Hảo vội vàng giấu đôi tay ra sau lưng, cúi đầu.
"Tớ đi chạy bộ tí thôi."
Lâm nheo mắt nhìn vết mực còn sót lại sau tai Hảo, nhưng không nói gì, chỉ quay lại với cuốn giáo trình dày cộm.
Cuộc sống của Hảo cứ thế xoay vòng giữa những tiết học lý thuyết khô khan trên giảng đường và những đêm trắng nồng mùi mực tím. Cậu như một con tằm đang âm thầm nhả tơ, tự xây cho mình một cái kén để bảo vệ bản thân khỏi thế giới bên ngoài, nhưng đồng thời cũng là để chờ ngày hóa bướm.
Một buổi chiều, khi đang ngồi trong thư viện chuẩn bị cho bài thảo luận nhóm, Hảo vô tình nghe thấy tiếng cười nói rộn ràng từ bàn bên cạnh.
"Nghe nói kỳ này có cuộc thi Sáng tạo trẻ, giải thưởng lớn lắm đấy."
"Thôi đi, tầm chúng mình làm sao đấu lại mấy khóa trên. Mà nghe bảo tiêu chí năm nay gắt lắm, phải có tính thực tiễn cao."
Hảo cúi thấp đầu hơn, những dòng chữ trong sách bắt đầu nhảy múa. "Tính thực tiễn". Cậu nhìn xuống đôi bàn tay mình, những vết chai sạn bắt đầu hình thành. Cậu biết cái nghèo là gì. Cậu biết cảm giác không có tiền mua một cuốn giáo trình gốc nó nhục nhã ra sao.
Một ý tưởng chợt lóe lên trong đầu Hảo, nhanh và mạnh như một tia chớp rạch ngang bầu trời đêm. Nhưng ngay lập tức, sự tự ti lại ập đến, bóp nghẹt ý tưởng đó ngay từ khi nó còn chưa kịp thành hình.
"Mày là ai mà đòi thi thố?"
Tiếng nói của quá khứ, của những lời nhạo báng năm 18 tuổi vẫn còn văng vẳng bên tai. Hảo gấp sách lại, thu dọn đồ đạc rồi bước nhanh ra khỏi thư viện. Cậu cần đến xưởng in. Cậu cần tiếng máy "xè xè" kia để át đi những tiếng nói trong đầu mình.
Tối hôm đó, xưởng in nhận được một đơn hàng lớn: in ấn tài liệu cho một hội thảo giáo dục. Khối lượng công việc khổng lồ khiến chú Sáu phải thuê thêm hai người làm thời vụ.
Trong lúc nghỉ giữa ca, một trong hai người làm thêm - một gã thanh niên xăm trổ đầy mình - quăng xấp tài liệu xuống đất, chửi thề.
"Mẹ nó, chữ với nghĩa, in cho cố vào rồi cũng vứt vào sọt rác. Phí cả giấy."
Hảo lặng lẽ nhặt xấp tài liệu lên, vuốt lại cho phẳng. Ánh mắt cậu dừng lại ở những trang giấy bị lỗi in ấn, chỉ vì một vết mực nhòe mà cả xấp giấy trắng tinh bị vứt bỏ không thương tiếc.
"Chú Sáu..."
Hảo ngập ngừng lên tiếng. Chú Sáu đang lau dầu cho máy, chỉ ừ hữ trong cổ họng.
"Mấy xấp giấy lỗi này... chú tính làm gì ạ?"
"Bán đồng nát chứ làm gì. Hỏi chi?"
Hảo siết chặt tay, tim đập thình thịch.
"Nếu em có cách để tận dụng nó, để biến nó thành tài liệu học tập giá rẻ cho sinh viên... chú cho phép em làm nhé?"
Chú Sáu dừng hẳn động tác lau máy, quay sang nhìn Hảo như nhìn một sinh vật lạ. Gã thanh niên xăm trổ bên cạnh cười khẩy.
"Thằng nhóc này bị hâm à? Giấy lỗi thì là rác, ai thèm mua?"
Hảo không nhìn gã, cậu nhìn thẳng vào mắt chú Sáu. Đôi mắt cậu lúc này không còn vẻ lảng tránh thường thấy, mà rực cháy một sự kiên định lạ lùng.
"Không phải ai cũng có tiền mua sách mới đâu chú. Em biết cách đóng tập, biết cách lọc những trang còn dùng được. Chỉ cần chú đồng ý..."
Chú Sáu im lặng hồi lâu, rồi lại rít một hơi thuốc lào thật sâu. Khói thuốc mờ ảo bao phủ lấy gương mặt khắc khổ của ông.
"Mày muốn làm gì thì làm, miễn là không ảnh hưởng đến việc của xưởng. Nhưng đừng có mơ mộng quá, đời không hồng như mực in đâu con ạ."
Hảo thở phào, một nụ cười thực sự lần đầu tiên xuất hiện trên gương mặt cậu kể từ khi đặt chân đến thành phố này.
Đêm đó, Hảo không ngủ. Cậu đứng bên đống "rác" giấy, tỉ mẩn chọn lọc từng trang. Mùi mực vẫn nồng nặc, nhưng lần đầu tiên, Hảo thấy nó thật dễ chịu.
Cậu không biết rằng, chính từ đống giấy vụn này, hành trình lột xác của cậu mới thực sự bắt đầu. Những bước chân đầu tiên đã được đặt xuống, dù còn chập chững, dù còn lấm lem mực đen, nhưng chúng đã không còn run rẩy như trước nữa.
Tiếng máy in vẫn chạy đều đặn trong đêm lạnh, như một bản nhạc đệm cho giấc mơ đang dần thành hình của chàng trai 18 tuổi. Hảo lau mồ hôi trên trán, để lại một vệt mực đen dài ngang trán, trông cậu lúc này giống như một chiến binh vừa bước ra từ một trận chiến thầm lặng.
Sáng hôm sau, khi trở về phòng ký túc xá, Hảo thấy Lâm vẫn ngồi đó, nhưng trước mặt không phải là cuốn giáo trình mà là một tờ thông báo về cuộc thi "Sáng tạo trẻ".
Lâm ngước lên, nhìn vệt mực trên trán Hảo, rồi bất ngờ đẩy tờ thông báo về phía cậu.
"Tôi thấy cậu có vẻ hợp với cái này đấy."
Hảo đứng khựng lại, hơi thở nghẹn lại nơi cổ họng.
"Tại sao... cậu lại nghĩ thế?"
Lâm nhún vai, quay lại với chiếc máy tính.
"Vì chỉ có những kẻ điên mới thức cả đêm để nhặt giấy vụn. Mà cuộc thi này, nó cần những kẻ điên như thế."
Hảo nhìn tờ thông báo, rồi nhìn đôi bàn tay đen nhẻm của mình. Một cảm giác ấm áp lạ kỳ lan tỏa trong lòng. Có lẽ, thành phố này cũng không đến nỗi đáng sợ như cậu nghĩ.
Cậu cầm lấy tờ giấy, đôi bàn tay run rẩy nhưng lần này là vì phấn khích. Một chương mới đang mở ra, và lần này, chính cậu sẽ là người cầm bút... hoặc ít nhất là người vận hành chiếc máy in để viết lên cuộc đời mình.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
