Mặt trời rụng xuống rặng tre già phía Tây làng Cổ Cò như một khối máu bầm.
Cái nắng quái cuối chiều không khiến người ta ấm lên, mà chỉ làm không gian thêm đặc quánh, ngột ngạt. Gió ngừng hẳn. Những rặng tre vốn vẫn xào xạc kể chuyện đời nay im lìm như những bóng ma khổng lồ đứng canh gác trước cửa tử.
Lão Tuất khạc một bãi đờm đặc, mùi thuốc lào khét lẹt vương trên chòm râu thưa thớt. Lão nheo đôi mắt kèm nhèm nhìn về phía con đường mòn dẫn ra mé sông. Con trâu già - tài sản duy nhất còn sót lại sau mấy đợt thuế - hôm nay dở chứng không chịu về chuồng.
Bình thường, giờ này làng Cổ Cò phải rộn rã tiếng gọi con về cơm nước, tiếng chày giã gạo nhịp nhàng. Nhưng hôm nay, một sự im lặng rợn người bao trùm. Những cánh cửa gỗ khép hờ, để lộ những ánh mắt thảng thốt, lấm lét nhìn qua khe hẹp. Người ta không còn nhìn nhau để chào hỏi, người ta nhìn nhau để dò xét xem ai sẽ là kẻ đầu tiên bỏ chạy.
Phía xa, cuối chân trời, một dải khói mỏng mảnh vắt ngang. Nó không phải màu khói bếp trắng đục thơm mùi rơm rạ. Nó đen kịt, đặc quánh và mang theo mùi của sự tàn vụn.
Gái đứng bên bậu cửa, tay siết chặt vạt áo nâu đã sờn rách. Đứa con nhỏ trong lòng chị khẽ cựa mình, tiếng khóc ngằn ngặt bị bàn tay thô ráp của mẹ bịt kín ngay lập tức.
"Im đi con... u lạy con... im đi..."
Tiếng chị thào thào, run rẩy như cánh lá trước cơn giông. Chị nhìn ra khoảng sân trống hoác. Chồng chị đi phu chưa về, hoặc có lẽ sẽ chẳng bao giờ về nữa. Tin đồn về những toán quân tràn qua các làng lân cận như một bệnh dịch, đi đến đâu cỏ không mọc nổi đến đó, đã len lỏi vào Cổ Cò từ sáng sớm.
Ở đầu làng, ông giáo Thứ đang lúi húi đào một cái hố nhỏ dưới gốc cây khế già. Đôi bàn tay vốn chỉ quen cầm phấn nay lấm lem bùn đất, run bần bật. Ông không giấu vàng bạc, vì ông làm gì có. Thứ ông đang cố bảo vệ là một bọc sách cũ cuốn trong tấm da dê mục.
"Thầy nó định giấu đến bao giờ? Chạy thôi, người ta chạy quá nửa làng rồi!"
Bà giáo hớt hải chạy ra, vai đeo nải quần áo túm tụm. Khuôn mặt bà xám ngoét, đôi môi không còn chút máu.
Ông Thứ không ngẩng đầu, giọng khản đặc:
"Chạy đi đâu? Đâu cũng là đất, đâu cũng là trời. Chỗ nào không có loạn?"
Bà giáo bật khóc, tiếng khóc nghẹn lại trong cổ họng:
"Nhưng ở đây là chết! Ông không nghe tiếng súng vọng về từ phía huyện lỵ à?"
Ông Thứ dừng tay, ngước nhìn vợ. Ánh mắt ông trống rỗng, một nỗi buồn sâu thẳm như đáy giếng hoang. Ông nhìn những trang sách ố vàng, nơi chứa đựng những đạo lý thánh hiền mà ông đã dành cả đời để dạy bảo lũ trẻ trong làng. Giờ đây, những chữ "Nhân", "Nghĩa" ấy dường như quá nhẹ trước sức nặng của họng súng và lưỡi lê.
Bỗng, một tiếng nổ trầm đục vang lên từ phía xa. Mặt đất dưới chân họ khẽ rùng mình.
Lão Tuất ở ngoài đồng giật nảy mình. Con trâu già lồng lên, kéo tuột sợi dây thừng khỏi bàn tay chai sạn của lão rồi cắm đầu chạy thục mạng vào rừng sậy. Lão Tuất không đuổi theo. Lão đứng sững, đôi mắt đục ngầu nhìn về phía con đường cái.
Một toán người đang hiện ra từ trong màn sương mù và khói bụi.
Họ không phải lính. Cũng không hẳn là dân. Đó là một lũ người rách rưới, mặt mũi nhem nhuốc nhưng ánh mắt lại rực lên thứ tia sáng thú vật. Kẻ cầm cuốc, kẻ cầm phớ, kẻ lại lăm lăm họng súng cũ kỹ rỉ sét. Họ đi như những bóng ma vật vờ, nhưng hơi thở tỏa ra sự chết chóc.
Đó là những kẻ thua trận, hoặc những kẻ thắng trận đã đánh mất phần người. Trong thời tao loạn, ranh giới đó mỏng manh như một sợi tóc.
"Về làng! Đóng cổng làng lại!"
Tiếng hô hoán của ai đó vang lên thất thanh.
Nhưng cổng làng Cổ Cò vốn dĩ chỉ là mấy tấm tre đan tạm bợ để ngăn lợn gà. Làm sao ngăn nổi cơn lũ người đang điên cuồng vì đói khát và sợ hãi?
Gái ôm chặt con vào buồng tối, chui xuống gầm giường. Tim chị đập mạnh đến mức chị tưởng như nó sắp vỡ tung khỏi lồng ngực. Tiếng bước chân rầm rập bắt đầu nện xuống mặt đường đất khô khốc. Tiếng bát đĩa vỡ, tiếng gào thét, và rồi là tiếng cười rú lên man dại.
"Có gạo không? Đưa gạo đây!"
"Con mụ này giấu gì sau lưng? Đưa đây!"
Một tiếng "chát" khô khốc vang lên, tiếp theo là tiếng ngã uỵch. Chị Gái nhắm nghiền mắt, nước mắt chảy dài trên gò má hốc hác. Chị nghe thấy tiếng cửa nhà mình bị đạp tung.
Ánh sáng từ ngọn đuốc bên ngoài tràn vào, xé toạc bóng tối trong căn buồng nhỏ. Một bóng đen cao lớn đứng sừng sững ở cửa, hơi thở nồng nặc mùi rượu và máu. Hắn không nói gì, chỉ từ từ tiến lại gần cái gầm giường nơi chị đang trốn.
Đứa trẻ trong tay chị chợt oằn mình, nó hít một hơi dài định khóc.
Gái hoảng loạn. Chị không nghĩ được gì nữa. Chị chỉ biết lấy tay bịt chặt miệng con. Chặt hơn. Chặt hơn nữa.
"Đừng khóc... đừng khóc... con ơi..."
Chị lẩm bẩm trong đầu như một lời nguyền.
Phía bên ngoài, ông giáo Thứ đã bị lôi ra giữa sân. Bọc sách của ông bị tung tóe dưới bùn. Một gã đàn ông có vết sẹo dài trên mặt đang dùng mũi giày di nát những trang giấy viết tay.
"Chữ nghĩa à? Có ăn được không?"
Gã cười khùng khục, giọng nói như tiếng kim loại cọ sát vào nhau.
Ông Thứ quỳ đó, hai tay bị trói quặt ra sau. Ông không nhìn gã, ông nhìn vào đống giấy nát. Một trang giấy bay lên, trên đó còn sót lại chữ "An".
"An" trong bình an.
Gã sẹo cúi xuống, nắm lấy tóc ông giáo giật ngược ra sau, dí sát lưỡi dao lạnh lẽo vào cổ lão:
"Vàng giấu đâu? Đám nhà giàu trong làng này thường nghe lời ông lắm mà. Nói, tao cho chết nhanh."
Ông Thứ mỉm cười. Một nụ cười nhẹ tênh, thanh thản đến kỳ lạ giữa cảnh địa ngục.
"Vàng của tôi... ở trong bụng lũ trẻ làng này rồi."
Gã sẹo biến sắc, gầm lên một tiếng rồi vung tay.
Một tia máu nóng hổi bắn lên những trang sách còn lại. Ông Thứ đổ gục xuống, đôi mắt vẫn mở trừng trừng nhìn về phía rặng tre già đang bắt đầu bốc cháy.
Làng Cổ Cò không còn im lặng nữa.
Tiếng lợn kêu éc éc bị chọc tiết, tiếng phụ nữ gào khóc, tiếng súng nổ lẻ tẻ và tiếng lửa cháy lách tách tạo thành một bản nhạc tang thương. Khói đen giờ đây đã bao trùm lấy tất cả, che khuất cả ánh trăng vừa mới ló dạng.
Lão Tuất đứng nép sau bụi chuối, chứng kiến tất cả. Lão thấy bà giáo bị kéo lê vào bụi rậm, thấy nhà chị Gái bốc cháy ngùn ngụt. Lão thấy những người hàng xóm hiền lành thường ngày giờ đây quỳ lạy van xin những kẻ mà sáng nay họ còn gọi là đồng bào.
Lão thấy một đứa trẻ chạy ra từ đám cháy, người nó như một ngọn đuốc sống. Nó không kêu, chỉ chạy được vài bước rồi ngã xuống, co quắp lại như một con tôm nướng.
Lão Tuất run lên. Không phải vì sợ chết. Lão đã sống đủ lâu để biết cái chết không đáng sợ bằng việc phải chứng kiến sự tàn độc của con người.
Lão nhìn xuống bàn tay mình. Sợi dây thừng trâu vẫn còn đó. Lão từ từ quấn nó thành một vòng tròn.
"Đất này tàn rồi."
Lão thì thầm, ánh mắt nhìn lên cành cây khế cao nhất.
Trong buồng tối nhà chị Gái, bóng đen đã đứng ngay trước mặt chị. Hắn thò tay vào gầm giường, lôi chị ra như lôi một con vật tế thần. Chị Gái không chống cự, chị chỉ nhìn trân trân vào đứa con trên tay mình.
Đứa bé không còn cựa quậy.
Nó đã im lặng. Một sự im lặng vĩnh viễn.
Chị Gái bỗng nhiên bật cười. Tiếng cười của chị nghe khô khốc, vỡ vụn, át cả tiếng lửa cháy bên ngoài. Chị cười như điên dại, đôi mắt trợn ngược nhìn gã đàn ông trước mặt.
Gã sẹo vừa bước vào khựng lại. Gã đã giết nhiều người, nhưng chưa bao giờ thấy ánh mắt nào như thế. Đó không phải là ánh mắt của một con người. Đó là ánh mắt của một linh hồn đã chết trước khi thể xác bị tiêu diệt.
"Mày cười cái gì?"
Gã quát, tay siết chặt chuôi dao.
Chị Gái không trả lời, chị áp khuôn mặt lạnh ngắt của đứa con vào má mình, rồi bất ngờ lao đầu vào cột nhà bằng gỗ lim.
Lửa từ mái tranh bắt đầu rơi xuống, phủ lên hai mẹ con một tấm chăn đỏ rực.
Đêm đó, làng Cổ Cò cháy suốt đến tận sáng.
Khói không còn là những dải mỏng mảnh nữa. Nó là một cột đen khổng lồ, nối liền đất và trời, như một lời tố cáo gửi đến thần linh.
Khi những kẻ xâm lược rút đi, để lại một đống tro tàn hoang lạnh, chỉ còn lại tiếng gió rít qua những gốc tre cháy sém.
Nhưng giữa đống đổ nát ấy, có một thứ gì đó vẫn đang chuyển động.
Từ trong một cái hầm hôi thối vốn dùng để chứa phân bón, một bàn tay nhỏ xíu, lem luốc bùn đất và máu khô, khẽ đẩy nắp hầm lên. Một đôi mắt trẻ thơ, trong vắt nhưng chứa đầy sự thù hận, nhìn ra thế giới bên ngoài.
Thằng bé nhìn thấy xác ông giáo Thứ nằm bên gốc khế. Nó nhìn thấy lão Tuất lủng lẳng trên cành cây. Nó nhìn thấy đống tro tàn nơi từng là nhà mình.
Nó không khóc.
Nó bò ra khỏi hầm, nhặt một mảnh sành sắc lẹm dưới đất, siết chặt trong tay đến mức máu chảy ra từ lòng bàn tay.
Phía xa, tiếng súng lại vang lên. Một đoàn quân khác lại đang tiến đến.
Cuộc loạn lạc mới chỉ bắt đầu.
Nếu thấy truyện hay, đạo hữu có thể ném cho tác giả vài viên Linh Thạch để lấy tinh thần bạo chương!
